Welkom
Dossiers
Solidariteit dossier pensioenen, vanaf 2003

 

De noodzaak van een goede en sociale oudedagsvoorziening zal door velen onderkend worden. Toch is er een voortslepende discussie over hoe die te organiseren en vorm te geven. Een rol speelt daarin dat de arbeidsverhoudingen ingrijpend veranderen en invloed uitoefenen op het stelsel van AOW, een overheidsuitkering, en de pensioenen die in fondsen door de werknemers en werkneemsters zijn opgebouwd.

Dat stelsel raakt ieder, de vraag is dan ook hoe collectief is het stelsel. Het antwoord daarop is uiteraard een politieke kwestie en dus van machtsverhoudingen. Omdat de oudedagsvoorziening historisch gezien een arbeidsvoorwaardelijke grondslag kent, ligt het voor de hand dat de vakbeweging zich hiermee nadrukkelijk bezighoudt en daarmee onvermijdelijk de redactie van Solidariteit die immers sinds 1983 staat voor een strijdbare vakbeweging.

Helaas laat de leiding van de vakbeweging, ook in het 'pensioendebat' zien het moeilijk te hebben met een strijdbaar standpunt en interne kritiek door de leden. Trouw aan de polder roept ze bij leden en bij niet-leden ontevredenheid en onrust op over bijvoorbeeld het heen en weer geschuif met de eerder gestelde eisen. Daarover schreef Solidariteit, specifiek over de AOW en pensioenen, al jaren en het afgelopen jaar in het bijzonder. Uiteraard verspreid over de vele 'papieren' nummers en sinds 2004 in onze veertiendaagse digitale uitgave. Vandaar een bundeling in een dossier.

Interessant is de verschuiving in aandacht en prioriteit. Lagen die eerder vooral in de sociale uitkeringen en WAO, vandaag en gisteren domineert wat inmiddels de 'pensioenkwestie' heet.
Dit dossier brengt alle artikelen die de AOW en de pensioenen betreffen bij elkaar, inclusief de verschillende standpunten. Het is geen 'dood archief'. De redactie houdt het actueel.


De pensioenen en de rente - analyse
Marx en het einde van het neoliberalisme
Sjarrel Massop, Extra 396-2, 8 december 2019

Een ander beheer van het fondskapitaal
Een goed pensioen blijft een kwestie van fatsoen
Sjarrel Massop, Extra 396-3, 8 december 2019

De pensioenstrijd is opnieuw in het defensief
Een goed pensioen blijft een kwestie van fatsoen
Sjarrel Massop, Extra 395-1, 24 november 2019

Stop Pensioenroof Indexatie voor elke generatie: nu!!
Geen kortingen op pensioenen
FNV Red het Pensioenstelsel, Ingezonden, 10 november 2019

Van CPO naar CPS
Na tien jaar van ouderen naar senioren
Rob Lubbersen, Extra 394-1, 10 november 2019

FNV Onder wijs en Boven dom
Hans Boot, Commentaar 394, 10 november 2019

Dreigen met kortingen is bewust manipulerend beleid
Aandacht in pensioendiscussie dwaalt af van broodnodige indexatie
Cor Minnaard, Ingezonden, 27 oktober 2019

Toelichting gewenst
Reactie op Commentaar 392 (Rob) en een weerwoord (Sjarrel)
Rob Lubbersen, Extra 393-3, 27 oktober 2019

Het pensioenvermogen en de sociale kwestie
Sjarrel Massop, Commentaar 392, 13 oktober 2019

Pensioenen, vermogensbeheer en rol vakbeweging
Interview met econoom David Hollanders over de pensioenen (2)
Sjarrel Massop, Extra 391-2, 29 september 2019

De mythe van de dekkingsgraden
Interview met econoom David Hollanders over de pensioenen (1)
Sjarrel Massop, Extra 390-2, 15 september 2019

Onderhandelen met strijdagenda
Jan Ilsink, Commentaar 390, 15 september 2019

Pensioenakkoord, vakbonden en (reken)rente
Een goed pensioen blijft een kwestie van fatsoen
Sjarrel Massop, Extra 389-2, 1 september 2019

Korting op de pensioenen riekt naar diefstal
Brief van de dag de Volkskrant, 14 augustus 2019
Jan Oosterhaven, Ingezonden, 18 augustus 2019

Demonstratie goed pensioen fatsoen

Bezinning op kritisch vakbondswerk in pensioenstrijd
Hans Boot, Commentaar 388, 18 augustus 2019

Manipulatie van de beeldvorming
Reactie op BN DeStem, 1 augustus 2019, over de pensioendiscussie
Cor Minnaard, Ingezonden, 4 augustus 2019

Pensioenen - spijt als motor voor strijd?
Rob Lubbersen, Commentaar 387, 4 augustus 2019

Pensioenakkoord is een zware nederlaag voor de FNV en een ramp voor werkenden en gepensioneerden
Alleen activistische vakbond kan verdere race naar beneden voorkomen
Cor Minnaard, Ingezonden, 21 juli 2019

Onverminderde kritiek op pensioenakkoord
Verklaring actiecomités FNV 10 juli 2019
WPA/LCR, Ingezonden, 21 juli 2019

Pensioenakkoord - onuitvoerbaar polder compromis
Een goed pensioen blijft een kwestie van fatsoen
Sjarrel Massop, Extra 386-1, 21 juli 2019

Noodzaak en mogelijkheden
Uitnodiging bijeenkomst oprichting vakbondsplatform - 13 juli 2019, Leiden
Jan Ilsink en Sjarrel Massop, Ingezonden, 7 juli 2019

Uitverkoop van ons pensioenstelsel
Ik ga weg bij de FNV
Wilfried de Hoop, Ingezonden, 23 juni 2019

FNV liet zich over de AOW met een kluitje in het riet sturen
Een akkoord dat rust op schimmige cijfers
Harrie Verbon, Ingezonden, 23 juni 2019

Het pensioenakkoord is te gammel om verzet te smoren
Sjarrel Massop, Commentaar 384, 23 juni 2019

Open brief over het pensioenakkoord
Aan: Han Busker, Tuur Elzinga en Ledenparlement 15 juni 2019 in de ochtend
Cor Minnaard, Ingezonden, 15 juni 2019

Verklaring WPA en LCR Vrijdag 7 juni 2019
Een goed pensioen is een kwestie van fatsoen
WPA en LCR, Ingezonden, 9 juni 2019

Verklaring WPA en LCR Vrijdag 7 juni 2019
Een goed pensioen is een kwestie van fatsoen
WPA en LCR, Ingezonden, 9 juni 2019

Gemanipuleerde informatie
Eenzijdige berichtgeving Algemeen Dagblad en FNV Nieuwsbrief
Rob Lubbersen, Ingezonden, 9 juni 2019

Een goed pensioen kwest van goed fatsoen

Nee tegen onderhandelingsresultaat pensioenen
Sjarrel Massop, Commentaar 383, 9 juni 2019

Voor een collectief en solidair pensioenstelsel
Slotverklaring/oproep wetenschappers en kaderleden conferentie 10 mei 2019
Wetenschappers en kaderleden, Ingezonden, 26 mei 2019

Een andere kijk op pensioenen
Een goed pensioen blijft een kwestie van fatsoen
Sjarrel Massop, Extra 382-3, 26 mei 2019

Openbaar Vervoer opnieuw plat voor pensioen
Stakingen bij NS en stadsvervoer in de drie grootste steden 28 en 29 mei 2019
Ron Sinnege/FNV, Ingezonden, 12 mei 2019

Een pensioenakkoord is niet nodig
Een goed pensioen blijft een kwestie van fatsoen
Sjarrel Massop, Extra 380-4, 28 april 2019

Slechte plannen met een gammele basis
Arbeidsmarkt, AOW en pensioenen
Sjarrel Massop, Extra 379-5, 14 april 2019

Het pensioenstelsel van Nederland ernstig bedreigd
Tijd voor een fundamentele discussie
Sjarrel Massop, Extra 378-2, 31 maart 2019

Foto FNV actievoerders

Pensioengate
Koolmees verklaart de vakbeweging de oorlog
Jo Vaessen, Ingezonden, 17 maart 2019

AOW en de hogere arbeidsproductiviteit
De noodzaak van langer doorwerken is een mythe
Sjarrel Massop, Extra 375-2, 17 februari 2019

Erop of eronder stop de aanval op onze pensioenen!
Terugblik Actiebijeenkomst 2 februari 2019 in Utrecht
Hans Lammers, Ingezonden, 10 februari 2019

Pensioenen, leve de vierde eis!
Sjarrel Massop, Commentaar 373, 20 januari 2019

AOW vast op 65 jaar!
Open brief aan bestuur en ledenparlement van de FNV, 14 december 2018
Eliane Hendrikszen, Ingezonden, 6 januari 2019

2018

Vakbonden moeten poot stijf houden in pensioenoverleg
De FNV staat recht tegenover regering en ondernemers
Cor Minnaard, Ingezonden, 9 december 2018

Foto tekening 65 is genoeg!

Arbeidsmarkt en Ouderen 5 Bevriezing AOW-leeftijd
Project "Door kritiek nieuwe perspectieven ontwikkelen"
Sjarrel Massop, Extra 370-4, 9 december 2018

Denk nou eens positief, ouwe lul
Joop Zinsmeister, Commentaar 369-2, 25 november 2018

Red het pensioenstelsel
Sjarrel Massop, Commentaar 369-1, 23 november 2018

Pensioendiscussie gaat niet alleen over rekenrente
Het woord aan het comité "Red ons pensioenstelsel"
Cor Minnaard, Ingezonden, 11 november 2018

Collectieve solidariteit is veel waard
Over de aanval op de pensioenen
Hans Boot, Ingezonden, 11 november 2018

Pensioenen en de vakbeweging - hoe verder?
Sjarrel Massop, Commentaar 368, 11 november 2018

FNV, verklaar de oorlog aan dit kabinet!
Gastopinie in BN De Stem, 22 augustus 2018
Cor Minnaard, Ingezonden, 25 augustus 2018

'Laatste horde' naar nieuw pensioenstelsel onneembaar
Ingezonden Opinie in dagblad Trouw, 23 augustus 2018
Sjarrel Massop, Ingezonden, 25 augustus 2018

AOW en pensioen naar 65 jaar of 40 jaar werken
Brief aan Tuur Elzinga, lid dagelijks bestuur FNV
Eliane Hendrikszen, Ingezonden, 5 augustus 2018

AOW en pensioen naar 65 jaar
De FNV volgt de PvdA
Eliane Hendrikszen, Ingezonden, 5 augustus 2018

Pensioenactie: zaterdag 8 september 2018
BEURSPLEIN AMSTERDAM 12.00 uur, daarna demonstratie
FNV, Ingezonden, 3 augustus 2018

Een tijdig en levenslustig pensioen
Over de AOW, het pensioen en de hardnekkige mythes
Sjarrel Massop, Extra 363-4, 2 september 2018

Manifest Red ons pensioenstelsel

Pensioenacties FNV leveren iets op
Een verslag van een strijdbare bijeenkomst - "indexatie voor elke generatie"
Sjarrel Massop, Extra 358-5, 24 juni 2018

FNV moet druk verder opvoeren in pensioendiscussie
Dagblad BN/De Stem - 9 mei 2018 - Opiniepagina
Cor Minnaard, Ingezonden, 13 mei 2018

Het FNV Offensief vereist een koerswijziging
Sjarrel Massop, Commentaar 355, 13 mei 2018

De mythe dat ons pensioen wankelt
Dagblad Trouw - 3 mei 2018 - Financiën
Sjarrel Massop, Ingezonden, 8 mei 2018

AOW, pensioen en het FNV Offensief
AOW, pensioen en het FNV Offensief
Egbert Schellenberg, Ingezonden, 15 april 2018

Pensioen
Hans Boot, Commentaar 352, 1 april 2018

2015-2017

Langer werken voor veel ouderen onaangenaam en ziekmakend
Joop Zinsmeister, Commentaar 342, 12 november 2017

Wat gaan ze doen met ons pensioen?
Gesprek met Egbert Schellenberg en Michel Tilanus
Hans Lammers, Ingezonden, 1 oktober 2017

Red het pensioenstelsel, nieuwe strijd van de vakbeweging
Sjarrel Massop, Commentaar 339, 1 oktober 2017

Aan de voorzitter van de FNV: geachte heer Busker, beste Han
Rotterdam, 24 augustus 2017 - Open brief namens de 27.000 senioren Zuid-West
FNV senioren Zuid-West, Ingezonden, 3 september 2017

Pensioenen - wereldwijd prooi kapitalisme
Neoliberale, politieke agenda
Jan Ilsink, Ingezonden, 28 mei 2017

Uit die luie stoel!
Rob Lubbersen, Commentaar 283, 23 augustus 2015

FNV beleid beleggingen pensioengelden
Motie pensioenen Ledenparlement FNV (19 juli 2015)
Ger Geldhof, sector Publiek Belang, Ingezonden, 21 juli 2015

Herovering pensioenen
Hans Boot, Commentaar 280, 12 juli 2015

65 plus 3
Rob Lubbersen, Commentaar 274, 19 april 2015

FNV Senioren gaat internationaal
Dick de Graaf, Commentaar 273, 5 april 2015

2010-2014

65 blijft 65 Pensioenalarm
Brief aan de leden van FNV Spoor, 16 september 2013
Roel Berghuis, Ingezonden, 22 september 2013

Wankele basis Nieuwe Vakbeweging
Joop Zinsmeister, Commentaar 187-2, 18 december 2011

Solidariteit tussen jong en oud
Wim van Noort, Commentaar 184, 6 november 2011

Honderdduizenden Britten zeggen 'nee' tegen pensioenafbraak
Gratis en voor niks inspiratie voor Agnes en haar collega's
Ab de Wildt, Extra 175, 3 juli 2011

Marx en de pensioendiscussie
Een bewerking van passages uit de "Resultate"
Sjarrel Massop, Extra 172, 22 mei 2011

Van geld naar kapitaal
Pensioenen - fondsen, besturen, vakbond, premies en dekkingsgraad
Ab de Wildt, Extra 153, 29 augustus 2010

AOW - 65 blijft 65
FNV Vecht voor je recht - AOW akkoord vakbonden en werkgevers
Paul Ulenbelt, Ingezonden, 20 juni 2010

Oog voor oudere werknemers
Een pleidooi voor behoud en uitbreiding van de seniorenregelingen
Harry Peer, Ingezonden, 28 februari 2010

2005-2009

Ouderen en werk
Joop Zinsmeister, Commentaar 135, 20 december 2009

Samen de Crisis te lijf - AOW vanaf 65 jaar

Samen de crisis te lijf
AOW acties, zaterdag 21 november 2009
Harry Peer, Ingezonden, 6 december 2009

Verhoging AOW leeftijd als werkgeversdroom
Vergrijzing en verhoudingen op de arbeidsmarkt
Paul Benschop, Extra 131-2, 25 oktober 2009

AOW - Eerst nieuwe verkiezingen
Harry Peer, Commentaar 131, 25 oktober 2009

El Teide en de AOW
Sjarrel Massop, Commentaar 130, 11 oktober 2009

Onbetrouwbare pensioenbazen
Hans Boot, Commentaar 118, 26 april 2009

Beginleeftijd AOW kan en moet omlaag
Het helpt, het is eerlijk en het is werkbaar
Rob Gerretsen, Ingezonden, 28 maart 2009

Enige overpeinzingen bij "Je wordt ouder papa"
Wim Boerboom, Commentaar 101, 31 augustus 2008

Van grijze golf naar zilveren stroom
Harry Peer, Commentaar 89, 16 maart 2008

Ook vergrijzing een kwestie van tweedeling
Jan Taat, Commentaar 57, 24 december 2006

Geen zin om door te werken
Jan Taat, Commentaar 44, 25 juni 2006

Handen af van de AOW
Sjarrel Massop, Commentaar 38, 2 april 2006

Onbetaalbare ouderdom
Ailko van der Veen, Commentaar 30, 11 december 2005

Uit het blad Solidariteit

"Die Rente sinkt"
Ook in Duitsland staan AOW en pensioen onder druk
Rolf Schubert (bestuurder NGG)), Nr. 116, december 2003

Inleiding op het thema
Pensioenen - miljarden komen en gaan volgens de anarchie van de kapitaalmarkt
Redactie, Nr. 115, oktober 2003

Einde aan het Zwitserleven gevoel
Pensioenen - naar een pensioenmanifest
Jeroen Zonneveld (lid NVJ), Nr. 115, oktober 2003

Ongecontroleerde financiële industrie
Pensioenen - fondsen, meester en slaaf van de markt
Ab de Wildt, Nr. 115, oktober 2003

Geef experts geen blind vertrouwen
Pensioenen - ervaringen van een bondsbestuurder
Aad in 't Veld (bestuurder FNV Bondgenoten), Nr. 115, oktober 2003

Geen vetpot
Pensioenen - situatie in Duitsland
Rolf Schubert (bestuurder bij de Duitse horecabond), Nr. 115, oktober 2003

Pleidooi voor zelfstandige pensioenovereenkomst
Pensioenen staan op tilt
Aad in 't Veld (bestuurder FNV Bondgenoten), Nr. 113, juni 2003

De schatkamers vertonen kieren en gaten
Wat is er aan de hand in pensioenland?
Herre de Vries en Ab de Wildt, Nr. 111, februari 2003

Foto speelplaats met 'boze' kinderen Foto Chris Pennarts