Een wat ongewoon commentaar deze keer. Helaas was de geplande gastcommentator kort voor de deadline niet in de gelegenheid zijn bijdrage uit te werken. In de eerder met de redactie besproken opzet kwamen twee samenhangende thema's aan bod: de val van de Syrische dictatuur en de godsdienstvrijheid. De redactie is zo vrij in dit commentaar 529 van die opzet gebruik te maken.
Dat kon beknopt, omdat in deze ronde 529 twee zo genoemde 'extra' artikelen aan die thema's zijn gewijd. De eerste heeft als titel Val Assad regiem: einde van Iraans-Russische as. De tweede: Religieus onderwijs - staat of kerk?
De val van het regiem van Syrië, en daarmee van de premier Bashar al-Assad, worden door velen begroet. Vooral Syrische burgers, al of niet vluchteling, wilden af van het moorddadige regiem dat veel te lang door het Rusland van Poetin en door Iran op de been werd gehouden. Wel stuit het nieuwe regiem dat sinds 8 december 2024 in handen is van de Islamitische alliantie: HTS (Heyat Tahrir al-Sham) op scepsis. De leider van HTS, Ahmed Al Shamas, laat in buitenlandse televisiestations weten respect te hebben voor rechten van vrouwen en religieuze minderheden. Er is echter alle reden tot twijfels. Zo benadrukte hij 2 januari jongstleden bij de BBC dat het onderwijs zo snel mogelijk meer conservatief religieus opgezet moet worden. En op de vraag over de positie van vrouwen antwoordde hij met een glimlach als minister van defensie lijken ze me fysiek en psychologisch minder geschikt. Verkiezingen zullen niet eerder dan over een jaar of drie/vier mogelijk zijn, eerst is er een nieuwe grondwet nodig. Wat minder in de toekomst verscholen ligt, is de vraag welk regiem is waarom gevallen. En dat is de rode draad in de genoemde extra 1. Een persfris artikel afkomstig uit Israël van een kleine, linkse partij (Da'am), waarmee de redactie van Solidariteit al jaren contact onderhoudt. Het legt onder meer de relatie tussen het vluchtende vertrek van Assad naar Rusland en de oorlog die Hamas op 7 oktober 2023 ontketende.
De Nederlandse regering met haar obsessie met 'een asielcrisis' heeft overigens al besloten om op termijn Syrische vluchtelingen gedwongen terug 'naar huis' te sturen. Sprekend is ook de toelichting van minister Klever (PVV), Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp, op de handelsmissie naar Saoedi-Arabië onder leiding van de voorzitter van VNO-NCW, Ingrid Thijssen: Ik heb dus wel geworsteld. Aan de ene kant willen bedrijven graag en is er veel geld te verdienen, aan de andere kant heb je de mensenrechten. Maar vanwege de grote vraag van bedrijven heb ik als handelsminister besloten het toch te doen. Ze sluit daarmee keurig aan op de eerdere jarenlange levering aan Assad van grondstoffen voor gifgassen. (NOS Nieuws, 22-05-2013)
Extra 2 speelt in het Duitse Beieren. De stelling dat kerk en staat strikt gescheiden zijn, geldt niet voor Nederland. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Frankrijk staat die scheiding niet in onze grondwet. Het is een afgeleide conclusie aan de hand van artikel 1 'vrijheid van geloof' en een aantal andere artikelen. Toen onze grondwet vanaf 1798 tot stand kwam, waren het vooral witte, oude, rijke mannen die daarover met de geestelijkheid beslisten. Zij spraken af om zich niet met elkaars leiding en organisatie te bemoeien.
Als het gaat om een niet westers land met een ander geloof dan volgens de joods christelijke traditie, is er volop zonder enige terughoudendheid of kennis, kritiek op het daar heersende geloof. Met name de islam moet het dan ontgelden.
Syrië is een islamitisch land. Met christelijke en andere minderheden. Er valt best veel af te dingen op 'een geloof', welke dan ook. Maar waarom alleen de Islam? In Nederland of andere westerse landen is er geen fundamenteel probleem met de invloed van het westerse christelijke geloof. Trump geniet ondanks zijn opvattingen veel steun onder extremistische christenen. Wilders pronkt met zijn joods christelijke afkomst (wat daar dan ook waar van mag zijn). Christelijke partijen als KVP (later CDA), SGP, CU en andere conservatieve gelovigen maken al eeuwen de dienst uit in Nederland. Ondanks kindermisbruik, onderdrukking van vrouwen (nog steeds), het niet tolereren van vrijheid van sekse en niet te vergeten winkelsluitingen op zondag. Om maar een paar onderwerpen te noemen.
Gelovigen vinden nog steeds dat ze hun mening aan anderen moeten opdringen. Terwijl de kerken leeglopen, lijkt hun invloed minstens stabiel. Daar horen we rechts en extreem rechts niet over, maar als het over de islam gaat dan zijn de rapen gaar met steun van rechts Nederland. Dat geloof keert zich tegen christelijke en andere minderheden, zoals Sjiieten, alevieten, orthodox christelijken, soennieten.
De oorlog in Syrië is uiteraard ook een geloofsoorlog tussen al deze stromingen. Onder het bewind van Assad vluchtten mensen en kregen de status 'vluchteling'. Maar om nu alle geloofsvluchtelingen, waaronder die met orthodoxe en onverdraagzame opvattingen, gelijk als vluchteling hierheen te laten komen, daarover mag linksig Nederland best wat kritischer zijn. De vraag moet dan ook zijn: hoe gaan we om met gelovigen in het algemeen, omdat alle geloven onverdraagzaam zijn tegenover andersgelovigen. Want elk geloof is het enige ware.
