Dat is niet toevallig
Val Assad regiem: einde van Iraans-Russische as
Da'am Workers Party (1)
De val van het regiem van Bashar al-Assad in Syrië is goed nieuws voor de Arabische landen en voor alle 'vrijheidszoekers' in de hele wereld. Sinds het uitbreken van de Arabische Lente in Syrië, 2011, heeft de Da'am Partij de strijd gesteund om het brutale regiem van Assad omver te werpen. Gedurende die tijd organiseerden wij protesten voor de Russische ambassade in Tel Aviv en tijdens het bezoek van de Russische premier aan Israël, waarbij we een einde eisten aan de Syrische genocide.
In 2014 richtte Da'am het Comité voor Solidariteit met het Syrische volk op. Dat bestond uit meer dan vijftig Joodse en Arabische mannen en vrouwen. Het comité organiseerde discussiebijeenkomsten en verzamelde geld voor Syrische vluchtelingenkinderen dat via "Save the Children" bij hen terechtkwam.
De timing van de val van Assads regiem is geen toeval. Na ruim dertien jaar onderdrukking die leidde tot de ontheemding van dertien miljoen Syrische burgers, de moord op een half miljoen en de gevangenneming en marteling van honderdduizenden, slaagden tegenstanders erin het regiem vrijwel zonder slag of stoot omver te werpen. De uiteindelijke desintegratie van het Syrische regiem is mede in gang gezet door de terroristische aanval van Hamas op 7 oktober 2023. Deze werd opgezet en gesteund door Iran - de beschermheer van zowel Hamas als het bewind van Assad.
Ring van vuur

Da'am Workers Party
Da'am veroordeelde krachtig de barbaarse aanval van Hamas dat zich aansloot bij de Iraanse as en probeerde de staat Israël uit te roeien. Daarnaast sprak Da'am de steun uit voor het recht van Israël om zich te verdedigen. Ons standpunt tegenover Iran en zijn bondgenoten toont onze steun aan de vrijheid in de Arabische landen, vooral van het Palestijnse volk dat lange tijd heeft geleden onder ontheemding, nood en ellende. Wij zijn van mening dat de strijd in de regio voor vooruitgang, democratie en mensenrechten van Israël vereist om een einde te maken aan zijn politieke onverdraagzaamheid. Een dergelijke stap voorwaarts zal echter niet mogelijk zijn zonder de nederlaag van de Iraanse as die in de regio een agressief en extremistisch theocratisch bewind tracht te vestigen - met de vernietiging van Israël als doelwit.
De afgelopen decennia heeft de Iraanse agressie, onder het voorwendsel van de bevrijding van Jeruzalem, aan kracht gewonnen. Iran heeft zijn bondgenoten - Hezbollah, de Houthi's en Hamas - gevoed en bewapend. Grote schade is aangericht en van miljoenen mensen in Jemen, Libanon, Syrië en Irak is het leven verwoest. Iran creëerde ook een 'ring van vuur' rond Israël en beschouwde zich als een regionale macht met doelstellingen die volledig los stonden van de behoeften van de volkeren die gijzelaars werden van het Iraanse regiem.
Terug naar 7 oktober

You Tube, 27 september 2024
De ineenstorting van het Assad-regiem begon met de confrontatie tussen Iran en Israël op 7 oktober 2023. Een beslissende gebeurtenis die de weg vrijmaakte voor de Syrische revolutionairen, was ongetwijfeld de moord op Hezbollah's secretaris-generaal Hassan Nasrallah; ongeveer een jaar later op 27 september 2024. Het besluit van Israël om Nasrallah (prominent in de Iraanse Revolutionaire Garde) te elimineren, was een duidelijk signaal naar zowel de Libanese als Syrische bevolking dat de organisaties die verbonden zijn met de Iraanse as, inclusief Iran zelf, niet onoverwinnelijk zijn.
De vreugde in video's uit de bevrijde gebieden van Syrië na de moord op Nasrallah was opvallend. Het Syrische volk kende de Hezbollah-strijders en hun gerespecteerde leider Nasrallah als daders van enkele gruwelijke misdaden tegen de inwoners van Syrische dorpen en steden als Qusayr, Madaya, Zabadani. De onderdrukking door Hezbollah omvatte moord, verkrachting, systematische hongersnood en marteling. De vieringen in Syrië over de dood van Nasrallah lieten zien dat het Syrische volk Hezbollah en Iran beschouwde als hun vijanden en de strijd van Israël steunde.
In Libanon ontstond een breed front dat zich verzette tegen de "Steun voor de Gaza-oorlog" die op 8 oktober 2023 eenzijdig door Hezbollah werd uitgesproken. Overigens gelanceerd, zonder enig overleg in het parlement. Het Libanese volk begreep duidelijk dat deze oorlog in hun land veel verwoesting zou brengen, de instituties zou uithollen en Libanon veranderen in een staat met Iraanse volmacht. Een staat die zou dienen als basis voor eindeloze toekomstige oorlogen tegen Israël.
Na 54 jaar Assad
Het succes van de rebellen bij de omverwerping van het regiem in Damascus kan onder meer worden toegeschreven aan: de verzwakking van Hezbollah en zijn nederlaag in de oorlog tegen Israël, het falen van Hamas, de klappen die Iran heeft geleden en de Russische agressieve oorlog tegen Oekraïne.
De Verenigde Staten en West-Europa onderhielden zelfs na 2015 betrekkingen met Rusland. De stilzwijgende aanvaarding van de moorddadige luchtaanvallen van Rusland op de Syrische stad Aleppo in 2015 waren gericht op de redding van het regiem van Assad. Later door Poetin geïnterpreteerd als een groen licht om Oekraïne binnenvallen, zonder enige verwachting van serieuze westerse tegenstand.
Een decennium van Russisch-Iraanse bezetting in Syrië slaagde er echter niet in het regiem van Assad te stabiliseren. De vernietiging van de economie, de afhankelijkheid van een narco-economie en de ongebreidelde corruptie bij de overheid zorgden ervoor dat extreme onderdrukking de enige garantie was voor overleving van het regiem. Syrië werd, net als Libanon, een mislukte staat die zijn burgers niet kon beschermen of in hun meest fundamentele behoeften kon voorzien.
Het leven voor Syriërs, inclusief groepen die ooit het regiem steunden, veranderde in een nachtmerrie. In 2011, toen de Syrische opstand begon als onderdeel van de democratische Arabische Lente, profileerde het regiem zich als het enige bolwerk tegen jihadistische krachten die het seculiere leven bedreigden. Dit met steun van minderheden en inwoners van grote steden.
In december 2024 werd het echter, gedurende de tien dagen voorafgaand aan de ineenstorting van het regiem, duidelijk dat dit draagvlak volledig was uitgehold. Terwijl de rebellen in de richting van Aleppo, Hama, Homs en Damascus oprukten, werden ze door de plaatselijke bewoners met gejuich en feesten begroet. Vierenvijftig jaar van het bewind van de Assad-dynastie hadden het Syrische volk verenigd.
Nieuw tijdperk
De val van het Syrische regiem is een historische gebeurtenis die de fundamenten van alle autoritaire Arabische regiems in het Midden-Oosten doet schudden. Zij hadden Assad het afgelopen jaar weer in hun schoot verwelkomd en de betrekkingen met hem genormaliseerd. De Verenigde Arabische Emiraten speelden, met steun van de Amerikaanse regering, een leidende rol in deze normalisatie. Voor hen allemaal betekent de ondergang van Bashar al-Assad dat de Arabische Lente nog niet het laatste woord heeft gesproken.

Amsterdam 1 mei 2023
foto: Harry Peer
Voor de Da'am-partij was de revolutionaire golf van de Arabische Lente in 2011-2012 een diepgaande historische verschuiving die de aspiraties van het Arabische volk naar democratie belichaamde. Wij verwierpen de standpunten dat het slechts een vluchtige gebeurtenis was die de belangen van extremistische islamitische krachten diende. We hebben de opstanden in Tunesië, Egypte, Libië, Jemen, Syrië en later in Libanon en Irak geïnterpreteerd als een nieuw tijdperk, waarin de volkeren van de regio hun plaats zoeken in de moderne wereld van de 21ste eeuw.
Na jaren van tirannie willen ze deelnemen aan de verworvenheden van de vooruitgang en de sociale, economische, politieke en culturele openheid waar andere staten van genieten. De val van het regiem van Bashar al-Assad markeert een cruciale mijlpaal in de ineenstorting van de gehele Iraanse as. Het zal een grote invloed hebben op Hezbollah dat niet langer in staat zal zijn om als gewapende militie naast de Libanese staat te opereren.
Verlies prestige Rusland
De val van het regiem is ook een zware klap voor de Iraanse Revolutionaire Garde en voor het bredere project van Iran. Een project dat de vijandigheid tegen Israël heeft aangewakkerd en aanspoort om steun van de bevolking te verwerven. Deze nederlaag zal directe gevolgen hebben voor de Iraanse politieke arena. De schade aan het prestige en de status van de Revolutionaire Garde, de militante macht van Iran, zullen onvermijdelijk de hervormingsbeweging versterken.
Als het Iraanse regiem wil overleven na de ineenstorting van Syrië, zal het de idee moeten opgeven om de sjiitische revolutie te exporteren en de Arabische staten te domineren onder het voorwendsel van 'de bevrijding van Jeruzalem'. In plaats daarvan moet het land zijn inspanningen richten op de wederopbouw van de Iraanse staat, samenleving en economie.
Wat Rusland betreft, door Assad 'uitgenodigd' naar Syrië te komen, heeft al zijn bezittingen in Syrië verloren. Van de luchtmachtbasis Khmeimim tot de marinebasis van Tartus. Deze situatie zal verstrekkende gevolgen hebben voor het prestige van Rusland als militaire macht en voor zijn oorlog in Oekraïne.
Hoewel de Israëlische acties van de afgelopen veertien maanden geen samenhangend plan laten zien, speelden ze een beslissende rol in de val van het regiem van Assad. Israël werd overrompeld door Hamas op 7 oktober 2023, maar toonde, ondanks de bittere mislukking, zijn veerkracht tegenover zichzelf en de wereld. Dit staat in schril contrast met de beweringen van Nasrallah dat de macht van Israël een illusie is en vergelijkbaar met een 'spinnenweb'. Israël wist echter de situatie om te draaien door de overweldigende steun van zijn burgers en de economische, sociale, militaire en technologische capaciteiten, Plus de zeer ruime Amerikaanse militaire en economische steun. Door op meerdere fronten te vechten, heeft Israël aangetoond dat de Iraanse as de zwakkere kracht is.
Terwijl het Syrische volk aan de lange en moeizame reis van interne wederopbouw begint, is het van cruciaal belang dat Israël alle inmenging stopzet, zodat het land zijn politieke, sociale en economische leven naar eigen inzicht kan herbouwen.
Israël toeschouwer
De 'Gaza-oorlog' sleepte ondraaglijke kosten mee, vooral voor het Palestijnse volk dat een verwoestende prijs betaalt. Tienduizenden doden en gewonden, onder wie vele vrouwen en kinderen, wijdverbreide honger en de interne ontheemding van meer dan twee miljoen inwoners van Gaza. Bovendien werd de Westelijke Jordaanoever geconfronteerd met een ernstige crisis die tot uiting kwam in de sluiting van de controleposten, waardoor 200.000 arbeiders zonder middelen van bestaan achterbleven.
Ook het Libanese volk heeft enorm geleden: talloze huizen zijn verwoest, burgers ontheemd en vele levens zijn verloren gegaan. Het is belangrijk om te onthouden dat deze 'aard verschuivende' omwenteling werd veroorzaakt door de roekeloze en moorddadige acties van Hamas. Met massamoorden, verkrachtingen en de ontvoering van burgers - waaronder ouderen, vrouwen en kinderen - die tot op de dag van vandaag gegijzeld blijven. Geen van hen heeft ooit een vertegenwoordiger van het Rode Kruis gezien.
Dit alles had voorkomen kunnen worden als Israël anders had gehandeld. De Iraanse as had eerder kunnen worden ontmanteld als Israël ervoor had gekozen de democratische krachten in Syrië tegen het regiem te steunen. Toen het Syrische volk in 2011 in opstand kwam, koos Israël ervoor om vanaf de zijlijn toe te kijken en gaf er de voorkeur aan de status quo met de 'bekende vijand', Bashar al-Assad, te handhaven. Israël stond de massale interventie van Rusland, Iran en Hezbollah toe ter ondersteuning van Assad. Het resultaat was de versterking van de Iraanse macht in Syrië en de bewapening van Hezbollah die uitgroeide tot een formidabele strijdmacht en zich bij Hamas voegde in de aanvallen van 8 oktober 2023.
Incompetente Netanyahu
Vanuit het perspectief van het Syrische volk zijn Iran en Rusland hun voornaamste vijanden - en niet Israël. De Syrische rebellen begrijpen dat hun overwinning deels te danken is aan de militaire superioriteit van Israël in zijn campagne tegen Iran. Tegenwoordig zijn Syrië, Libanon, Jemen en Irak kwetsbare, versplinterde staten. De wederopbouw van deze landen zal lang duren na de systematische vernietiging door de Iraanse bezetting.
Terwijl het Syrische volk aan de lange en moeizame reis van interne wederopbouw begint, is het van cruciaal belang dat Israël alle inmenging in hun zaken stopzet, zodat Syrië zijn politieke, sociale en economische leven naar eigen inzicht kan herbouwen. Hetzelfde principe geldt voor de rehabilitatie van Libanon. Noch Syrië, noch Libanon vormen momenteel een bedreiging voor Israël. Het enige dat ze proberen is heling van de diepe wonden die zijn aan gebracht door het Iraanse regiem en zijn bondgenoten - het regiem van Assad en Hezbollah.
Binnen Israël kan premier Netanyahu voor veel verantwoordelijk worden gehouden. De Libanese journalist Fares Khashan had gelijk toen hij op zondag 8 december berichtte te dat Bashar al-Assad een veel grotere crimineel is dan Netanyahu. Assad pleegde misdaden tegen zijn eigen volk, terwijl Netanyahu optrad tegen een externe vijand die dreigde Israël te vernietigen.
Het regiem van Assad was nog erger. Dit ontslaat Netanyahu niet van het feit dat hij de meest incompetente premier in de geschiedenis van Israël is. Hij steunde en versterkte Hamas en belemmerde systematisch elke politieke oplossing met de Palestijnen. Zijn weigering om een politieke oplossing na te streven gaf Iran een opening om zich te presenteren als de beschermer van het Palestijnse volk. Netanyahu heeft de bezetting verdiept en een apartheidsregiem in stand gehouden dat vijf miljoen Palestijnen fundamentele mensen- en burgerrechten ontzegt.
Hij slaagde er niet in Israëlische burgers te beschermen tegen de gruwelijke bloedbaden die Hamas op 7 oktober aanrichtte, waardoor weerloze Israëliërs kwetsbaar werden voor onvoorstelbaar geweld. Netanyahu introduceerde ook openlijk racistische partijen in zijn regering, waarbij hij zijn inspanningen concentreerde op de ondermijning van het democratische systeem van Israël. Uitgebreid met een poging tot een gerechtelijke staatsgreep om zich te beschermen tegen de strafrechtelijke vervolging waarmee hij wordt geconfronteerd. Nu de gevechten zijn afgenomen en een nieuwe fase is aangebroken in zijn juridisch proces, geeft hij nieuw groen licht om de gerechtelijke staatsgreep te laten plaatsvinden. De afgelopen jaren heeft Netanyahu een lijfspreuk aangenomen die lijkt op die van Assad: Ik ben het, anders brandt de staat af.
Einde systeem van bezetting en apartheid
In de nasleep van de verwoestende oorlog moeten alle volkeren van de regio - vooral het Palestijnse volk - hun benadering van het conflict opnieuw beoordelen. Steun voor de gewapende strijd, de 'verzetsas' en het geweld hebben de regio en het Palestijnse volk naar de ondergang en een catastrofe geleid. Er moet een nieuw pad worden uitgestippeld, een pad dat prioriteit geeft aan diplomatie, co-existentie en het herstellen van vertrouwen in mensen.
Zonder twijfel is het respect voor de individuele vrijheden en de aanvaarding van de democratie als een fundamenteel raamwerk voor maatschappelijke ontwikkeling, een garantie voor de veiligheid van alle naties. De Palestijnen moeten hun misleidende aanpak veranderen door alles wat Israëlisch is te boycotten, inclusief de democratische krachten binnen Israël. Met als voorwendsel zich te verzetten tegen 'normalisatie'. In plaats van dit nutteloze beleid dat naar een doodlopende weg leidt, is creatief leiderschap nodig om een plan te presenteren voor de opbouw van de Palestijnse samenleving in samenwerking met progressieve elementen in Israël.
Deze vergelijking vereist ook een Israëlische component. Liberale en democratische krachten in Israël moeten hun standpunten opnieuw beoordelen. Met een beëindiging van het idee dat het conflict met de Palestijnen 'beheerd' kan worden en dat de oplossing ervan kan worden uitgesteld tot een verre toekomst. Het intact laten van het bezettings- en apartheidsregiem - zelfs als er stappen worden genomen om het conflict te verminderen - schept een vruchtbare voedingsbodem voor de groei van racistische en fascistische krachten. En wakkert bovendien het vuur aan van rechterlijke herziening en de ontmanteling van de democratie. Het resultaat is de oprichting van een anti-liberaal, religieus, messiaans regiem, met de wet van de natiestaat van 2018 als waarschuwing, hetgeen wat leidde tot de rechterlijke staatsgreep in 2023 van de minister van Justitie Yariv Levin.

Mohammed Ahmad (Gaza) en Rabbi Naturei Karta demonstreren voor
Internationaal Gerechtshof Vredespaleis Den Haag, 11 januari 2024.
Foto: Rob Brouwer.
De pro democratische protestbeweging die maandenlang demonstreerde tegen de extreemrechtse regering, bewees dat er veerkrachtige en invloedrijke democratische krachten in Israël zijn met brede publieke steun die zich bewust zijn van de gevaren. Deze beweging moet zich losmaken van het conservatieve denken en radicale oplossingen aannemen die gebaseerd zijn op partnerschappen van vrede en democratie met de volkeren in de regio. Vrede en wederzijdse erkenning met de Palestijnen zijn centrale componenten die de toekomst van alle naties veilig zullen stellen, evenals de stabiliteit en wederopbouw van de Israëlische samenleving zelf.
(1)Da'am - Arabisch voor "organisatie voor democratische actie". Engelse titel artikel: Fall of the Assad Regime: The End of the Iranian-Russian Axis, 15 december 2024. Vertaling/bewerking: Hans Boot.

