Een verraderlijke strategie tegen economische democratie
Winstdaling en banenverlies bij BMW
Beate Willms (1)
De enscenering was vrij klassiek. Op woensdag 29 juli jongstleden liet autofabrikant BMW het personeel weten van plan te zijn wereldwijd 8.000 banen te schrappen. De volgende dag meldde het bedrijf dat de verkoop en winst kelderden, dus het was duidelijk: bezuinigen.
Geweldig, nu ook BMW, zouden sommigen denken. Anderen: help, nu hebben we echt een crisis! Het feit dat er banen in de ontwikkelingssector worden geschrapt, klinkt als bewijs dat ook de Duitse auto-industrie haar ombouw naar andere - goedkopere - auto's aan het opgeven is.
Banengarantie
Maar is dat wel zo voor BMW? Of kiest algemeen directeur Milan Nedeljković simpelweg voor een andere aanpak? Allereerst: de premium fabrikant (produceert hoge kwaliteit) verdient momenteel ongeveer een derde minder dan een jaar geleden - weliswaar kwartaalcijfers, dus niet erg representatief. Tegelijkertijd verhoogde BMW onlangs het rendement van de aandelen en dat betekent meer dan alleen een mooie bonus voor de familie Quandt/Klatten, de eigenaren. Er is dus duidelijk genoeg geld beschikbaar.
Daarom is een nadere beschouwing de moeite waard. Interessant genoeg heeft Nedeljković geen fabriekssluitingen aangekondigd, aangezien de met de vakbond IG Metall overeengekomen banengarantie al van kracht is. En BMW is blijkbaar van plan de productie voort te zetten.
IG Metall - vooral defensief
Nu wordt het interessant: Want dan heeft het bedrijf nog steeds onderzoek en ontwikkeling nodig, daar waar nu duizenden banen op de tocht staan. Maar dat hoeft geen tegenstrijdigheid te zijn. De deskundigheden kunnen ook extern worden aangetrokken.
Er ontstaan al steeds meer wendbare bedrijven, vaak nog meer gericht op de veranderende mobiliteit rond de fabriek. Als grote autofabrikanten zich bij deze bedrijven aansluiten, zou dat zelfs kunnen bijdragen aan een snellere en milieuvriendelijkere transformatie.
Maar wat betekent dit voor de werkers? Dat is de kern van de zaak. Want het lijkt erop dat Nedeljković met deze herstructurering het lange termijn doel nastreeft om de medezeggenschap en daarmee de economische democratie te verzwakken. Onder de kleine, toekomstgerichte bedrijven bevinden zich talloze ondernemingen die totaal geen banden hebben met de vakbond en geen ondernemingsraad kennen.
En IG Metall zou niet geheel onschuldig zijn als BMW erin slaagt om op deze manier de medezeggenschap van werkers te omzeilen. De vakbond heeft onlangs zijn organisatiestrategie herzien en richt zich nu vooral op defensieve acties bij grote bedrijven. De bond heeft zijn extreem kostbare inspanningen om nieuwe sectoren, bedrijven en doelgroepen te ontwikkelen teruggeschroefd. BMW zou hier nu misbruik van kunnen maken.
Ach, beste IG Metall, fouten kunnen gebeuren – maar het is ook belangrijk om erover na te denken.
(1) Uit: Tageszeitung (TAZ) , 31 juli 2026 - www.taz.de. Titel: Perfide Strategie gegen Wirtschaftsdemokratie. Beate Willms, journaliste bij TAZ. Vertaling/bewerking: Ab de Wildt.
