Sterke vakbonden, sterkere gemeenschappen en democratie
Andere kant van de Verenigde Staten
Margaret Poydock en Celine McNicholas (1)
Er bestaat een duidelijke samenhang tussen hogere vakbondsdichtheid en sterkere economische, maatschappelijke en democratische resultaten. Amerikaanse staten waar een groter deel van de werkers door een vakbond wordt vertegenwoordigd, kennen hogere inkomens, betere toegang tot zorgverzekeringen en minder beperkingen om aan verkiezingen deel te nemen.
Wanneer werkers zich verenigen in een vakbond en collectief onderhandelen met de ondernemer, kunnen zij hun loon, arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden verbeteren.
Vakbondscontracten
Contracten die vakbonden sluiten, bieden onder meer:
Hogere lonen - werkers die onder een vakbondscontract vallen, verdienen gemiddeld 12,8 procent meer dan vergelijkbare werkers zonder vakbond. Bij een hoge vakbondsdichtheid profiteren ook niet-georganiseerde werkers, omdat ondernemers zonder vakbond de lonen moeten verhogen om personeel te behouden en aan te trekken.
Kleinere raciale loonkloof - zwarte werkers met vakbondsvertegenwoordiging verdienen 12,6 procent meer dan hun niet-georganiseerde zwarte collega’s. Voor Spaanse werkers ligt dit verschil op 16,4 procent.
Hogere lonen voor vrouwen - vrouwen met vakbondsvertegenwoordiging verdienen gemiddeld 9,8 procent meer dan vergelijkbare vrouwen zonder vakbond.
Minder inkomensongelijkheid - door direct de lonen van leden te verhogen en indirect ook de lonen van niet-georganiseerde werkers op te trekken, spelen vakbonden een cruciale rol in de verkleining van inkomensverschillen.
Meer gezonde en veilige arbeidsplaatsen - vakbondsleden hebben vaker toegang tot de door ondernemer betaalde zorg en betaald ziekteverlof. Daarnaast bevorderen vakbonden veiligere arbeidsplaatsen, doordat werkers zonder angst voor represailles onveilige situaties kunnen aankaarten.
Zekerder pensioen - vakbondsleden hebben vaker toegang tot door de ondernemer aangeboden pensioenregelingen (94 procent tegenover 72 procent van de niet-georganiseerde werkers). Bovendien dragen die ondernemers vaker bij aan deze pensioenregelingen.
Vakbonden geven werkers niet alleen een stem op de werkvloer - een hoge vakbondsdichtheid beïnvloedt ook de kracht en gezondheid van gemeenschappen; staten met een hoge vakbondsdichtheid kennen bijvoorbeeld:
Hogere lonen en inkomens en hogere minimumlonen:het gemiddelde minimumloon in staten met een hoge vakbondsdichtheid is 13,70 dollar, tegenover 9,30 dollar in staten met een lage vakbondsdichtheid.
Meer pensioenzekerheid - staten waar de vakbondsdichtheid minder sterk is gedaald, zagen ook kleinere terugvallen in door werkgevers aangeboden pensioenregelingen.
Gezondheid en sociale voorzieningen
Betere toegang tot zorgverzekeringen - het aandeel van mensen zonder zorgverzekering bedraagt 5,7 procent in staten met een hogere vakbondsdichtheid, tegenover 9 procent in staten met een lagere vakbondsdichtheid.
Meer toegang tot betaald ziekteverlof - 70,6 procent van de staten met de hoogste vakbondsdichtheid heeft wetgeving voor betaald ziekteverlof ingevoerd, tegenover slechts 11,8 procent van de staten met lage vakbondsdichtheid.
Betere toegang tot werkloosheidsuitkeringen - werklozen in staten met hoge vakbondsdichtheid ontvangen twee keer zo vaak een uitkering als werklozen in staten met lage vakbondsdichtheid.
Meer investeringen in onderwijs - staten met hogere vakbondsdichtheid besteden 22.777 dollar per leerling aan onderwijs, tegenover 5.568 dollar per leerling in staten met lage vakbondsdichtheid. Daarnaast voeren deze staten minder vaak universele systemen van tegoedbonnen in.
Bescherming van reproductieve vrijheid - staten met abortusbescherming hebben gemiddeld een vakbondsdichtheid die twee keer zo hoog is als in staten met uiteenlopende beperkingen of verboden.
Sterkere democratie
Minder stembeperkende wetgeving - sinds 2021 hebben staten met lage vakbondsdichtheid 44 wetten aangenomen die het stemmen beperken, terwijl staten met hoge vakbondsdichtheid er slechts zes hebben ingevoerd. Bovendien had 70 procent van de staten met de hoogste vakbondsdichtheid tussen 2021 en 2024 geen enkele stembeperking ingevoerd. Bij staten met middelhoge en lage vakbondsdichtheid geldt dit voor minder dan een kwart.
Het bewijs is duidelijk: wanneer vakbonden sterk zijn, hebben werkers meer macht en bloeien gemeenschappen op. De vergroting van vakbondsdichtheid is niet alleen een kwestie van werk of arbeidsvoorwaarden, maar ook een middel om gezinnen en gemeenschappen te versterken.
In een tijd van groeiende ongelijkheid en autoritaire tendensen organiseren, informeren en mobiliseren vakbonden werkenden om stemrechten te verdedigen, desinformatie tegen te gaan en burgerparticipatie te vergroten. Het herstel van werkers macht door vakbonden te versterken, is niet alleen verstandig beleid - het is een democratische noodzaak in het licht van de autoritaire achteruitgang.
(1) Beiden verbonden aan Economic Policy Institute, een onafhankelijke denktank in Washington DC dat onderzoek verricht voor de vakbeweging - Economic Policy Institute (EPI) - 22 januari 2026.
