Lotsbestemming Israël èn Palestina
Een Palestijnse Staat - alleen in naam
Yacov Ben Efrat (1)
De diplomatieke tsunami heeft eindelijk de Israëlische kust bereikt. Krantenkoppen waarschuwen Israëlische reizigers in het buitenland: blijf uit de buurt van gevaar, spreek minder Hebreeuws. Joden in het algemeen wordt geadviseerd uiterlijke tekenen van hun identiteit te verbergen. Dit alles naar aanleiding van de beelden uit Gaza die weinig ruimte laten voor twijfel: Israël laat de bevolking verhongeren.
Vanaf de eerste dag van de oorlog werd humanitaire hulp door de rechtse Israëlische regering veranderd in een legitiem wapen. En dat, terwijl het Israëlische publiek vooral bezig was met zijn eigen wonden, pijn en gijzelaars. Een hele natie leeft in posttrauma. Niet alleen vanwege het bloedbad van 7 oktober 2023, maar ook door recente gebeurtenissen. Zoals Iraanse raketten van een halve ton die op Israëlische steden werden afgevuurd en hele wijken verwoestten.
Twee staten
De wereld bleef niet bij veroordelingen alleen, maar nam actieve politieke stappen. De Franse president Emmanuel Macron haastte zich om een Palestijnse staat te erkennen. Macron, samen met de Britse premier Keir Starmer, reageerde op de oproep van Saoedi-Arabië. Ze hielpen, onder auspiciën van de Verenigde Naties (VN), een conferentie te organiseren met 125 deelnemende landen die hun steun uitspraken voor de tweestatenoplossing. Toegegeven, de VN had al eerder een Palestijnse staat erkend en het hoofd van de Palestijnse Autoriteit had zich al uitgeroepen tot "president" en zijn autonomie een "staat" genoemd. Maar deze keer klinkt de erkenning serieuzer, omdat ze afkomstig is van 'Israël vriendelijke' landen. En dat kleine detail maakt een wezenlijk verschil vanuit Israëlisch perspectief.
Al in maart 2011 waarschuwde de toenmalige minister van Defensie Ehud Barak: In september worden we geconfronteerd met een diplomatieke tsunami waarvan het grote publiek zich niet bewust is. Er is een internationale beweging om een Palestijnse staat te erkennen binnen de grenzen van 1967. Het is een vergissing om deze tsunami te negeren. De ondermijning van Israël ligt op de loer, ook al ziet het publiek het niet. Dit is extreem gevaarlijk en vereist actie - een politiek initiatief zou toekomstige risico's verminderen.
Maar de diplomatieke tsunami bleef uit. De wereld accepteerde de status quo. De Palestijnse kwestie werd naar de achtergrond gedrongen, overschaduwd door de Arabische Lente die regime na regime omver wierp. Europa - hetzelfde Europa dat nu misschien te laat is ontwaakt - bleef indirect de Israëlische bezetting financieren. Hetzij via steun aan de Palestijnse Autoriteit, hetzij via humanitaire organisaties die Hamas indirect hielpen.
Tsunami Trump
Sinds 2007, toen Hamas de Palestijnse Autoriteit gewelddadig uit Gaza verdreef, ontstonden er twee rivaliserende -zo niet vijandige - gegevens: Mahmoud Abbas (Abu Mazen) in de Westelijke Jordaanoever èn Hamas in Gaza. Ze werkten samen met Netanyahu. Abbas ontving belastinginkomsten via Palestijnse werkers in Israël en kreeg ondersteuning van de Shin Bet (Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst). Hamas ontving geld uit Qatar, Israëlische 'shekels' via banken in Gaza en goederen die op de markten extra inkomsten voortbrachten.
Zo verdween de Palestijnse staat. Abbas bleek niet eens in staat zijn beperkte autonomie te beheren, terwijl Hamas handel dreef met Israël en luid verkondigde: Wij zullen Israël nooit erkennen en de opbrengsten gebruikten om tunnels te graven.
In 2016 kwam in plaats van een diplomatieke tsunami Donald Trump het Witte Huis binnen. Netanyahu en de Israëlische rechterzijde lachten om Baraks waarschuwingen en de Israëlische linkerzijde werd gereduceerd tot een krachteloze schaduw. Trump verhuisde de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem, erkende de Israëlische annexatie van de Golanhoogten en gaf Israël in 2020 een onvoorstelbaar geschenk: de Abraham-akkoorden [diplomatieke normalisatie] met de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein en Marokko. De cirkel was rond. De Israëlische rechterzijde bewees dat de Palestijnse kwestie niet de kern is van het Israëlisch-Arabisch conflict en dat "vrede voor vrede" te verkiezen is boven "land voor vrede"
Uitschakeling Hamas
De Palestijnse staat werd daarmee irrelevant. Zowel rechts als links in Israël was het er over eens dat het conflict met de Palestijnen onoplosbaar en slechts te 'managen' is. Tegen het einde van Bidens ambtstermijn warmden de relaties met Saoedi-Arabië op, bijna tot normalisatie tussen beide landen. Door haar strategische macht in de regio diende Israël als een veiligheidsparaplu voor de Golfstaten tegen Iran. Mohammed bin Salman [kroonprins Saoedi-Arabië] was zelfs bereid zijn kernvoorwaarde voor normalisatie - erkenning van een Palestijnse staat - te laten vallen.
Maar iedereen was blind voor wat zich afspeelde. Iran en zijn afgevaardigden besloten de tafel omver te gooien. Terwijl Israël en zijn bondgenoten een valse vrede koesterden, pleegde Hamas een massaslachting in Israëlische grensgemeenschappen en nam willekeurig burgers gevangen. Hezbollah opende het vuur vanuit Libanon. Iran lanceerde ballistische raketten. Vrede veranderde van de ene op de andere dag in een nachtmerrie die nog steeds voortduurt. Niet alleen in de regio, maar ook voor Israëli's en Palestijnen.
En vandaag, een wending: na twee jaar oorlog, terwijl Israël zijn militaire spierballen toont. Met dreigingen neutraliseert vanuit Libanon, Syrië en zelfs Teheran. In Gaza het leiderschap van Hamas uitschakelt. Zestigduizend inwoners doodt en 75 procent van de huizen, scholen en ziekenhuizen (waaronder tunnels lagen) vernietigt. Pas nu komen 125 landen bijeen onder leiding van de VN, Saoedi-Arabië en Frankrijk en roepen op tot de oprichting van een Palestijnse staat.
In het slotdocument van de conferentie eisen de landen dat Hamas de wapens neerlegt en de macht overdraagt aan de Palestijnse Autoriteit. We zouden kunnen zeggen: dit is het toppunt van hypocrisie. Israël deed voor hen wat de Duitse bondskanselier omschreef als het vuile werk: pleegde 'genocide', liet verhongeren, vernietigde, elimineerde en schakelde Hamas daarmee feitelijk uit.
Corruptie
Nu veroordeelt Abu Mazen Israël, samen met Macron en Starmer. Evenals Saoedi-Arabië en zijn Golf bondgenoten. Maar dat weerhoudt die landen er niet van om de vruchten van de oorlog te plukken. Saoedi-Arabië probeert de woede van de Arabische straat af te wenden die de Arabische regimes als collaborateurs van Israël beschouwt. Regimes die de bezetting legitimeerden en alles deden om de Palestijnse kwestie uit te wissen. Nu veroordelen diezelfde regimes Israël opnieuw en verklaren ze wéér, wie weet voor de hoeveelste keer, hun steun aan een Palestijnse staat.
Laat er geen twijfel over bestaan: er zal geen Palestijnse staat worden opgericht. Niet alleen omdat de Israëlische rechterzijde zich daartegen verzet, maar ook omdat de Palestijnen zelf hebben aangetoond dat ze niet in staat zijn een staat op te richten of te besturen. In 1994, onder de Oslo-akkoorden, verliet Arafat in feite de hoop op een staat en nam genoegen met beperkte autonomie in Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Hij liet soevereiniteit, economie, valuta, douane, en zelfs het uitgeven van identiteitskaarten en rijbewijzen - zowel in Gaza als op de Westoever - over aan Israël.
De gelden die door donoren aan de Palestijnse Autoriteit werden overgemaakt, financierden haar corruptie. Het geld in Gaza betaalde de corruptie van Hamas en de tunnelindustrie - terwijl Hamas heel goed wist dat oorlog met Israël tot de vernietiging van Gaza zou leiden. De bekende leuzen - van de rivier tot de zee, apartheid, de zionistische eenheid - dienden alleen om het Palestijnse leiderschap te versterken en elke mogelijkheid tot kritiek, democratie, vrijheid van meningsuiting of burgerorganisatie te onderdrukken.
Gelijke rechten Palestijnen
De Palestijnse staat die door de VN wordt erkend, bestaat niet in werkelijkheid - en iedereen weet dat. Het zijn formele verklaringen zonder enige stap naar uitvoering. Maar het feit dat er geen Palestijnse staat zal komen, ontslaat de Israëlische samenleving niet van haar verantwoordelijkheid om een oplossing te zoeken. Tussen de Jordaan en de Middellandse Zee leven twee volkeren, wiens lotsbestemmingen met elkaar verweven zijn. 7 oktober was een dag van enorme rampen voor Israëli's, maar het werd ook een nieuwe ramp voor Palestijnen.
Er is maar één manier om te voorkomen dat zulke verschrikkelijke rampen zich herhalen - en dat hangt niet af van militaire macht. Israël slaagde erin Iraanse raketten te onderscheppen en Hezbollah's dreiging af te weren, maar op de dag van de waarheid - toen duizenden Palestijnen het hek doorbraken en burgers afslachtten - faalde Israël.
Het is nog moeilijk te zeggen hoe de oorlog zal eindigen, maar één ding is duidelijk: vroeg of laat zal de Israëlische samenleving zich vragen moeten stellen. De Palestijnse kwestie is geen buitenlandse kwestie - niet Libanees, niet Syrisch, niet Jordanees - maar een interne. Door feitelijk af te zien van de oprichting van hun eigen staat, zijn de Palestijnen een Israëlisch probleem geworden.
Al in 1994 zeiden wij dat de Oslo-akkoorden het idee van een Palestijnse staat diep onder de grond begroeven. Voor die uitspraak werden we door links en liberale hypocrieten weggezet als randfiguren die tegen vrede zijn. Vandaag, nadat we de oorlog tegen Hamas hebben gesteund en weigeren ons aan te sluiten bij de hypocrieten die Israël van "genocide" beschuldigen, herhalen we: het zal onmogelijk zijn hier te leven, tenzij we een nieuwe samenleving opbouwen waarin Palestijnen gelijke rechten krijgen - politiek, burgerlijk en economisch.
(1) Algemeen secretaris Da'am Workers Party in Israël. Oorspronkelijke titel: A Palestinian State in Name Only - 1 augustus 2025. Contact: . Vertaling/bewerking: Hans Boot.
