Acties bij de Nederlandse Spoorwegen
Bonden staken voor een goede CAO
Sjarrel Massop
De cao onderhandelingen bij de Nederlandse Spoorwegen (NS) zijn na langdurig overleg vastgelopen. Er restte de gezamenlijke bonden, omdat de NS-directie geen enkele ruimte bood, niets anders dan acties te voeren. Voorlopig zijn het nog korte stakingen, bedoeld om de directie in beweging te krijgen. De grimmigheid is echter groot en daarmee de actiebereidheid.
Inschrijfbureau van de stakers in Amersfoort voor 6 juni
Foto Sjarrel Massop
Het zijn de gezamenlijke bonden die de strijdbijl hebben opgegraven, De FNV, het CNV en de VVMC, de vakbond voor machinisten en conducteurs. Het is niet een gewoon conflict. De NS-directie heeft zich zeer bot opgesteld. Er is een gapend gat tussen de eisen van de bonden en het tegenbod van de directie - zo groot dat de bonden tot een gezamenlijke aanpak beslisten. De looneisen liepen uiteen van 6 tot 7,5 procent. Ook bij de secundaire arbeidsvoorwaarden konden de verschillen niet overbrugd worden, bijvoorbeeld: een zwaar werkregeling, gelijke arbeidsvoorwaarden bij gelijke omstandigheden en uitbreiding van 'prio dagen' (compensatie van 4 dagen naar vrije keuze voor onaantrekkelijke werkdagen zoals bijvoorbeeld de feestdagen).
Inzet bonden
De eisen van de bonden zijn reëel, minimaal 6 procent loonstijging. Gezien de prijsstijgingen is dat reëel. Daarnaast zijn er aanvullende eisen:
- Er moet werk gemaakt worden van de zwaar werkregeling. Een kwestie die gestrand is in de vorige cao-onderhandelingen en waarvan de bonden vinden dat er nu echt werk van gemaakt moet worden. De regeling is een uitwerking van de Regeling Vervroegd Uittreden, waarmee werkers eventueel eerder kunnen stoppen met werken wanneer de werkbelasting te groot is.
- De bonden willen ook een verbetering van de arbeidsomstandigheden. Ze noemen dit gelijke arbeidsvoorwaarden voor gelijke omstandigheden. Het is al een jarenlang voortslepend probleem dat eindelijk eens opgelost moet worden. De NS-leiding blijft het maar voor zich uit schuiven.
- De roosters zijn vol, er is veel werk te verrichten op ongunstige werktijden. Voor die situatie is echter geen extra vergoeding. De bonden stellen daar tegenover: uitbreiding van de 'prio dagen' en vuilwerkpremie
Het tegenbod van de NS-bazen is een loonstijging van 2,55 procent en geen enkele toezegging naar de overige eisen. Bovendien willen ze een cao voor 27 maanden. De situatie in de economie ziet er niet rooskleurig uit en dat gaat vrijwel zeker betekenen dat de inflatie zal oplopen. De werkers bij de NS die toch al niet te beste arbeidsvoorwaarden kennen, hebben het vooruitzicht van een nog veel slechtere inkomenspositie.
Ultimatum
De magere arbeidsvoorwaarden maken het niet aantrekkelijk om voor de NS te werken. De werkdruk is ongekend groot, ook omdat vacatures maar matig vervuld worden. Het is niet verbazingwekkend dat het ziekteverzuim hoog is, ook al omdat het niet best gesteld is met de arbeidsomstandigheden. In een dergelijke situatie heeft de NS ook nog eens weinig te bieden aan de reizigers.
De bonden zijn op elkaar aangewezen en hebben elkaar weten te vinden. De situatie is zo belabberd dat ze wel met elkaar moeten optrekken. Gezamenlijk hebben de bonden een ultimatum gesteld en meer acties aangekondigd, wanneer de NS-leiding niet met betere voorstellen komt. Deze reageerde echter niet, waardoor acties onvermijdelijk bleken. Op 6 juni is de eerste stakingsdag geweest, uitgerekend D-day met op die datum in 1944 de landing van de geallieerden in Normandië.
Daar zal het niet bij blijven. Het animo voor actie is groot onder het personeel. Ruim 80 procent van de werkenden bij de NS heeft zich als staker ingeschreven, dat percentage geldt voor alle drie de bonden. Er is geen enkele kans voor de NS om een wig te drijven tussen de bonden. De vooruitzichten zijn dat de acties zullen voortduren.
Solidariteit
De stakers hebben alle begrip voor de reizigers. De pendeldienst tussen Schiphol en Amsterdam Centraal blijft rijden. De NS heeft een goede cao nodig om de reizigers een goede dienstverlening en dienstregeling op het spoor te kunnen bieden.
De solidariteit met de stakers komt ook los. Diverse leden van het Ledenparlement van de FNV hebben zich solidair verklaard. Dat geldt ook voor de sector senioren van de FNV, de sectorraad is 5 juni bijeen geweest en heeft een solidariteitsverklaring aangenomen. Belangrijk is de actie van Wij reizen samen, zij zijn een petitie op hun site begonnen, waar binnen twee dagen al meer dan achthonderd mensen zich solidair verklaarden.
De werkers op het spoor verdienen deze solidariteit. Teken de petitie voor een goed openbaar vervoer.
