Staking bij Berlijns universiteitsziekenhuis
Vooruit - maar langzaam
Jonas Wahmkow (1)
Er komt een oplossing voor het arbeidsconflict bij de Charité, het grootste universiteitsziekenhuis in Berlijn en van Europa. Als Ver-di de overwinning behaalt, boekt de vakbeweging een belangrijk resultaat.
Ver-di (Vereinte Dienstleistungsgeschaft), aangesloten bij de DGB (Deutscher Gewerkschaftsbund), telt 1,9 miljoen leden en organiseert onder andere de sectoren handel, logistiek en gezondheidszorg.
Bloed, urine, braaksel, gebruikte spuiten en ontlasting - een ziekenhuis schoonmaken is geen gemakkelijke opgave, vertelt Dobrila, schoonmaakster bij Charité Facility Management (CFM) tijdens een stakingsdemonstratie. (2) Zonder haar en de collega's zou het ziekenhuis niet kunnen draaien, maar het salaris is nog steeds mager. Hoe denk je dat ik van 1.500 euro kan rondkomen, vraagt ze retorisch aan de politici die 0verigens niet bij de demonstratie aanwezig waren. Meer dan een vakantie aan het meer met het hele gezin is niet mogelijk en brood bij de lunch is niet ongebruikelijk. Wij zullen onze staking niet beëindigen, totdat we de beloofde 100 procent cao-loon krijgen, zegt Dobrila.
Doorbraak
Zo'n 3.200 werkers van het dochterbedrijf van de Charité staken al twee maanden voor onbepaalde tijd. Sinds 3 juni jongstleden onderhandelt de directie opnieuw met Ver.di. Na de nogal gemengde gedachten, met goede en minder goede afspraken, over de cao's bij het Berlijnse openbaar vervoer en in de publieke sector, is de kans groot dat de vakbeweging bij het CFM als duidelijke winnaar uit de bus komt.
Het doel van de werkers om een einde te maken aan de 'twee klassen maatschappij' in het ziekenhuis is al een stuk dichterbij gekomen. Na weken van blokkades stemde de bedrijfsleiding op 23 mei in om de lonen volledig in overeenstemming te brengen met de cao voor de publieke sector.
Dit is een doorbraak, vertelde vakbondssecretaris Tim Gerzmann van Ver.di. In plaats van verschillende lonen zouden de verschillende groepen werkers binnen het bedrijf onder één collectieve overeenkomst kunnen worden gebracht.
De bedrijfsleiding ging akkoord met de door Ver.di voorgestelde, geleidelijke afstemming op de cao die bovendien dynamisch wordt gekoppeld aan de cao voor de publieke sector. Zo kan tijdens de volgende onderhandelingsronde de kloof niet weer groter worden. (3)
Aanval stakingsrecht
Er blijven echter nog veel vragen onbeantwoord. Ver.di bekritiseert de voorgestelde termijn van zes jaar. Dit is voor de werkers onacceptabel, zegt Gerzmann. Het grootste twistpunt in de lopende onderhandelingen zijn de salarisniveaus, waarin de verschillende beroepsgroepen worden ingedeeld.
Zondag, 8 juni, beëindigde de bedrijfsleiding de overeenkomst over de 'noodhulp' die het met Ver.di had gesloten. Dat is de noodzakelijk hulp om het ziekenhuis open te houden, bijvoorbeeld reparaties apparatuur. Ze rechtvaardigde dit besluit door te stellen dat belangrijk werk na 48 dagen staken niet langer kon worden uitgesteld. Wij waren daarom genoodzaakt gebruik te maken van ons bijzondere opzeggingsrecht [eenzijdige opzegging] om opnieuw met Ver.di te kunnen onderhandelen, aldus een woordvoerster van het bedrijf.
In de overeenkomst staat hoeveel werkers elke afdeling nodig heeft om de basispatiëntenzorg te kunnen bieden. Volgens hen is het zo royaal opgezet dat de noodvoorzieningen nauwelijks verschillen van de normale bedrijfsvoering. Gerzmann bekritiseert het feit dat CFM nu hun dienstverband beëindigt als een manier om collega's hun stakingsrecht te ontnemen.
Trots
Dat de onderhandelingen überhaupt vooruitgang boeken, is hoe dan ook een succes. Een maand geleden was dit ondenkbaar, zegt Marcel, koeltechnicus bij de Charité en lid van de cao-commissie. De bedrijfsleiding heeft in de eerste rondes zelfs geen bod uitgebracht, 100 procent volgens de cao was onmogelijk, zei ze aan het begin van de staking.
De verandering van haar standpunt komt vooral voort uit politieke druk. Naast de staking voor onbepaalde tijd ondersteunen activisten het loonconflict met posters en inzamelingsactie. Bovendien zijn werkers regelmatig aanwezig bij openbare optredens van Kai Wegner (CDU) om de burgemeester te herinneren aan zijn belofte voor re-integratie. (4)
Het gefaseerde plan is het resultaat van een informeel akkoord met de gemeenteraad van dit overheidsbedrijf. Volgens Ver.di heeft deze raad aan de Charité 150 miljoen euro extra geld toegezegd voor de uitvoering. Een belofte die echter nog niet bevestigd kan worden.
De Charité heeft de taak om tot een afronding te komen, zegt sociaaldemocratisch geemeenteraadslid Sven Meyer, woordvoerder voor het arbeidsbeleid. Hij noemt het schandalig dat de Charité terughoudend is met de uitvoering van het door de gemeenteraad voorgestelde compromis van een geleidelijke aanpassing. Als je het voorstel nog verder wilt afzwakken, laat je zien dat je de onderhandelingen eigenlijk alleen maar wilt laten mislukken, voorspelt Meyer.
Toch is het de eerste staking tegen de bezuinigingsbegroting van de overheid en die kan nog wel eens succesvol zijn, zegt koeltechnicus Marcel. Daar zijn we best een beetje trots op.
(1) Redacteur TAZ, Tageszeitung - 4 juni 2025 - Vorwärts - aber langsam. Bewerking/vertaling: Ab de Wildt.
(2) Het Charité dochterbedrijf werd in 2005 afgesplitst en biedt werk aan alle ziekenhuismedewerkers die niet direct betrokken zijn bij de patiëntenzorg: schoonmaak, catering, patiëntenvervoer, medische technologie, schoonmaakdiensten en nog veel meer. In totaal omvat het bedrijf 150 beroepsgroepen.
(3) Omdat de Charité een volledige dochteronderneming is van een overheidsbedrijf, hebben de werkers, net als hun collega's die rechtstreeks bij de Charité in dienst zijn, recht op een salaris conform de cao. Zij krijgen echter aanzienlijk minder betaald volgens de gangbare cao's in de betreffende sector.
(4) De hereniging en daarmee ook de uitbetaling volgens de cao is eigenlijk een uitgemaakte zaak. Het staat sinds 2016 in alle regeerakkoorden. Maar de stap is nooit doorgevoerd. Ver.di heeft daarom begin dit jaar de lopende cao opgezegd en probeert nu via een nieuwe cao in ieder geval loonsverhoging af te dwingen door acties.
