Welkom Extra's

Zestien dagen actie

Vakbonden strijden tegen seksueel geweld

ITUC (1)

Seksueel geweld vormt een grote blokkade op de weg naar gendergelijkheid. Het tast alle vrouwen en speciaal LGBTQI+ op de werkvloer aan. Alle werkers - met of zonder contract, migrant of autochtoon - verdienen bescherming tegen alle vormen van geweld en intimidatie in de werkomgeving, aldus Luc Triangle, secretaris-generaal van de ITUC (International Trade Union Confederation). Gedurende zestien dagen actie zullen vakbonden over de gehele wereld bij hun overheid aandringen op de ratificering (bekrachtiging) van ILO conventie 190 en de implementatie (uitvoering) daarvan samen met de ondernemers. (2) Laten we samen werkomgevingen maken die veiliger zijn. Het is tijd dat iedereen de waardigheid en het respect krijgt waarop ze recht hebben.

De ITUC heeft recentelijk het rapport Vakbonden in actie om geweld en intimidatie op het werk uit te bannen over de voortgang van Conventie 190 (C190) gepubliceerd. Dit ter gelegenheid van het vijfjarig bestaan van C190. Het eerste internationale verdrag dat het wereldwijde recht van iedereen erkent om vrij van geweld en (seksuele) intimidatie te werken. Het rapport bevat de resultaten van onderzoek naar ratificatie en implementatie van C190.

Samenvatting resultaten

* Uit de beantwoording blijkt dat 96 procent van de vakbonden bezig is om ratificatie zeker te stellen of al de implementatie in gang te zetten.
* Bonden uit 18 landen melden dat hun overheid C190 heeft geratificeerd en werken aan de implementatie.
* Bonden uit 25 landen verwachten dit jaar of in 2025 ratificatie. In deze landen gebruiken de bonden C190 in de onderhandelingen met de ondernemers. Daarnaast zetten ze de overheid onder druk om tot ratificatie te komen.
* Bijna driekwart (72 procent) van de bonden zijn actief betrokken bij de sociale dialoog om de nationale wetgeving af te stemmen op C190.
* Vrijwel alle bonden (84 procent zijn bezig met de implementatie van C190 en gebruiken daarbij de 'aanbeveling 206' (Recommendation R206), waaronder trainingen en bewustmaking, terwijl 75 procent van de bonden lobbyen en discussie voeren met de overheid om ratificatie te bereiken.

Successen

Vergeleken met eerdere onderzoeken (2022, 2023) zijn belangrijke en voortdurende ontwikkelingen bij de bonden te zien. Vooral vrouwelijke leden voeren de strijd voor gelijke rechten en geweldloze arbeidsplaatsen. Een aantal succesverhalen.
* De onderwijsbond FUDB in Argentinië heeft een overeenkomst met de overheid gesloten om geweld op de arbeidsplaats te voorkomen, veiligheid te bieden en genoegdoening te geven.
* De federatie Histadrut in Israël meldt dat veel cao's nu onderdelen bevatten om seksuele intimidatie te voorkomen en daders te bestraffen.
* De transportsector in Italië heeft een gedragscode opgesteld, zo ook: voorzieningen voor betaald verlof en psychologische hulp voor slachtoffers van seksueel geweld.
* De vakbondsfederatie van Kazachstan promoot een 'zero-tolerance' regelgeving in overeenstemming met C190 voor alle werkers van de aangesloten bonden.
* In Panama is een mijlpaal bereikt met overeenkomsten tussen bedrijven, hotels, publieke sector, landbouw en universiteiten.
* In Zimbabwe zijn in de cao's voor textiel, transport en publieke diensten clausules opgenomen over geweld en seksuele intimidatie in overeenstemming met C190.

Aantasting vakbondsrechten

Deze positieve ontwikkelingen staan in schril contrast tot de wereldwijde afname van de vakbondsrechten zoals gedocumenteerd in de ITUC Global Rights Index van 2024. De aantasting van de fundamentele rechten van werkers in veel landen verhindert pogingen om geweld en intimidatie op de werkvloer uit te bannen.

Samen met partners in de wereldwijde C190 werkgroep heeft de ITUC een website gelanceerd die effectieve methoden beschrijft om tot ratificatie en implementatie van C190 voor elkaar te krijgen. Die methoden zijn gebaseerd op de ervaringen die vakbonden en groepen voor vrouwenrechten wereldwijd hebben opgedaan in hun strijd voor een leven onder geweld en intimidatie op het werk.

(1) ITUC is in Nederland ook bekend als Internationaal Vakverbond (IVV). De FNV is lid van ITUC; in totaal zijn 200 miljoen vakbondsleden aangesloten, verenigd in 332 organisaties uit 163 landen.
Oorspronkelijke titel Trade unions in action against gender-based violence: 16 days of activism, ITUC, 24 november 2024. Vertaling Jan Taat.
(2) Voor meer informatie over C190 en aanbeveling R206 zie c190guide.ilo.org. Volgens het CNV gaat Nederland het verdrag ratificeren cnvinternationaal.nl - 17 januari 2023. Over de FNV en C190 is informatie op fnv.nl/mondiaal-fnv.