Internationale vakbeweging en verdrag over geweld tegen vrouwen

Geweld en intimidatie op het werk

ITUC/FNV (1)

International Trade Union Conference (ITUC) nam daarom het initiatief om het verdrag C190 en de aanbeveling R206 van de International Labor Organisation (ILO) onder de aandacht te brengen en geratificeerd en uitgevoerd te krijgen. Het verdrag (C190 en R206) is de sleutel om een einde te maken aan de plaag van intimidatie en geweld op het werk. (3)

Het basisbeginsel van het verdrag (artikel 4, lid 2) luidt:
Elk lid legt, in overeenstemming met de nationale wetgeving en omstandigheden en in overleg met de representatieve werkgevers- en werknemersorganisaties, een inclusieve, geïntegreerde en genderbewuste aanpak vast voor de preventie en uitbanning van geweld en intimidatie in de wereld van werk (...) en omvat ook:

het wettelijk verbod van geweld en intimidatie;
de zorg dat relevante beleidsmaatregelen genomen worden om geweld en intimidatie aan te pakken;
de bepaling van een alomvattende strategie voor de uitvoering van maatregelen ter voorkoming en bestrijding van geweld en intimidatie;
de opzet of versterking van handhavings- en controlemechanismen;
de waarborg van de toegang tot rechtsmiddelen en steun voor de slachtoffers;
de vastlegging van sancties;
de ontwikkeling van instrumenten, begeleiding, onderwijs en opleiding, en bewustmaking, in een toegankelijke vorm; en
de waarborg van doeltreffende middelen voor inspectie en onderzoek van gevallen van geweld en intimidatie, onder meer via arbeidsinspecties of andere bevoegde instanties.

Uit een inventarisatie door de ITUC van 104 vakbonden in 66 landen blijkt dat 92 percent bezig is met de ratificatie en invoering van het verdrag en 85 percent betrokken bij de maatschappelijke discussie om nationale wetgeving en beleid op één lijn te krijgen met het verdrag.

Voorbeelden

Activiteiten in het kader van het verdrag in een aantal landen:

In Indonesië heeft de campagne van de vakbeweging seksuele intimidatie in het strafrecht gekregen.
De Central General de Trabajadores de Guatemala heeft met succes gelobbyd om het strafrecht uit te breiden met intimidatie.
Na een lange campagne van de onderwijsbond in Bulgarije is de wetgeving aangevuld met artikelen over geweld en intimidatie van derden.
In Zimbabwe is na een aanhoudende campagne van de vakbonden een nieuwe wet aangenomen. Deze bevat gedeelten uit het verdrag, hoewel het land het verdrag nog niet heeft geratificeerd.

Luc Triangle, algemeen secretaris van de ITUC: Er is veel goed nieuws in deze inventarisatie en ik feliciteer onze partners met hun resultaten. De ITUC zal hen blijven ondersteunen, terwijl ze werken aan meer ratificaties. Maar zoals deze bonden heel goed begrijpen, is de uitvoering van het verdrag het belangrijkste. Dat zal het echte verschil maken in het dagelijks leven van de werkende bevolking. Ik ben geschokt de problemen te zien die de bonden moeten overwinnen om de regeringen en werkgevers te overtuigen van de noodzaak van het verdrag. We kunnen dat veranderen. De inventarisatie laat zien dat de uitzonderlijke mobilisatie, geleid door vrouwen, een wereld kan bouwen waar wordt gewerkt zonder geweld en intimidatie met een nieuwe sociale overeenkomst, gebaseerd op gender bewustzijn en inclusief beleid.

FNV

In oktober 2023 presenteerde de FNV het stappenplan Horen, zien en zwijgen - omgangsvormen op de werkvloer. (4) Onderzoek op de werkvloer laat het belang van de strijd tegen geweld en seksuele intimidatie zien.
Uit de inleiding:
Het onderwerp grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer is zeker sinds The Voice of Holland begin 2022 geregeld in de media. Ook de FNV probeert ervoor te zorgen dat er minder grensoverschrijdend gedrag plaatsvindt op de werkvloer.

Veel werkenden (leden en niet leden) bellen op naar de FNV Vertrouwenstelefoon of het Arbo Adviespunt en krijgen advies hoe ze met dit gedrag kunnen omgaan.
FNV is actief betrokken in de werkgroep grensoverschrijdend gedrag van de Stichting van de Arbeid en het Nationaal Actieplan Seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld (met regeringscommissaris Hamer) om maatregelen te nemen voor een sociaal veilige werkvloer.
FNV pleit voor nieuwe wetgeving, zoals de verplichtstelling van een vertrouwenspersoon voor alle werknemers en de ratificatie van het internationale verdrag ILO C190 over de uitbanning van geweld en intimidatie op en rond het werk.

Voordat in Nederland het verdrag effectief wordt uitgevoerd is nog een lange weg te gaan. Ook daar ligt een strijdbare taak voor de FNV.

(1) Gebaseerd op ITUC, Violence and harassment at work: Unions in action for C190, 24 november 2023, Violence-and-harassment-at-work. Vertaling en bewerking Jan Taat.
(2) United Nations, International Day for the Elimination of Violence against Women 25 November, ending-violence-against-women-day
(3) ILO, Verdrag betreffende de uitbanning van geweld en intimidatie in de wereld van werk, 2019 (nr. 190), Niet-officiële vertaling, ILO
(4) FNV, Grensoverschrijdend gedrag - Stappenplan, oktober 2023, FNV grensoverschrijdend-gedrag