welkom
extra
Solidariteit

De sociaaldemocratie in crisis

Naar een beter normaal

Maurice Ferares

Te oordelen naar recente uitspraken van leidende figuren van de PvdA en de FNV is er nogal wat verwarring over de politieke strategie van hun organisatie. Hier aandacht aan enkele actuele ontwikkelingen: regeringsdeelname en ledenverlies.

Even ter herinnering. De PvdA is voortgekomen uit de SDAP, de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij. Een partij die vóór de Tweede Wereldoorlog nooit aan een regering met de burgerlijke partijen heeft deelgenomen.

Partij van de Arbeid

Vuist met verwerkte roos Ter gelegenheid van de presentatie van het verkiezingsprogramma werd Lodewijk Asscher, de toenmalige leider van de PvdA, op 1 november 2020 voor de televisie geïnterviewd over onder andere de nieuwe deelname aan een regering. Asscher zei daarvoor leergeld betaald te hebben. Daarmee doelde hij op de geweldige nederlaag die de PvdA als lid van de tweede Rutte regering leed, bij de parlementsverkiezingen na de val van de regering waarin de PvdA onder andere met de VVD had gezeten. De PvdA hield van haar 38 zetels in 2012 er in 2017 slechts negen over. Het was een enorme klap voor de sociaaldemocraten. In het genoemde interview gaf Asscher de partijen GroenLinks en SP een voorzet om mee te doen aan een volgende regering, waarin ook de VVD zou zitten. Ze bleken daar geen bezwaar tegen hebben.

De nieuwe leider van de PvdA en lijsttrekker, Lilianne Ploumen, gaat er dan ook van uit dat haar partij zonder voorwaarden aan een regering zal deelnemen. Volgens een bericht van NOS Teletekst van 4 februari 2021 heeft Ploumen tijdens een interview gezegd dat ze liever Kamerlid wil worden dan vicepremier, als de PvdA in een nieuw kabinet komt. Hetgeen niets anders betekent dan dat de leider van de PvdA ermee akkoord gaat dat de partij zal deelnemen aan een nieuwe regering waar ook de VVD in zit.
Ploumen zei ook dat ze er voor zal kiezen om Kamerlid te blijven als de PvdA. met die partij [bedoeld is de VVD] in een nieuwe coalitie terechtkomt. Ze verwacht vanuit de fractie het PvdA-geluid duidelijk te kunnen laten horen, en via de PvdA-ministers veel invloed te kunnen uitoefenen in het kabinet.

Regeringsdeelname

De verklaringen van Asscher en Ploumen zijn demagogische flauwe kul. Asscher was en is als minister van Sociale Zaken volkomen verantwoordelijk voor het afschuwelijke toeslagenschandaal, waardoor honderden mensen in de allergrootste moeilijkheden zijn gekomen. Dat verhaaltje over betaling van leergeld door niet meer deel te nemen aan een regering met de VVD, is puur bedrog.

Het schandaal toont hoe ver de PvdA bereid is te betalen voor deelname aan een Rutte regering. Het is ook een bewijs voor de manier waarop de ondernemers gebruikmaken van de PvdA om de gemeenste streken uit te halen. Hoe is het mogelijk dat lieden als Asscher lid kunnen zijn van de PvdA? Het zegt ook alles over de rest van de partijleiders die werkloos toekeken, toen Asscher aan bezig was met zijn toeslagenwerk. Is dat het soort ministers waar Ploumen over spreekt en waarvoor ze zoveel steun van verwacht voor PvdA-standpunten? Het Financieele Dagblad schreef op 19 januari 2021:

Het partijbestuur heeft haar gisterenochtend voorgedragen als opvolger van Lodewijk Asscher die vorige week terug trad vanwege onvrede in de partij over zijn rol in de toeslagenaffaire. Lilianne Ploumen wil met de PvdA naar een beter normaal.
De PvdA. is met haar ministers, burgemeesters en wethouders een deel van het staatsapparaat van de ondernemers geworden. Dat hebben de werkers begrepen en daarom stemmen ze niet meer op een partij van de ARBEID die niet voor de arbeiders, maar voor de bazen opkomt.

Federatie Nederlandse Vakbeweging

In de vakbeweging gaat het de sociaaldemocraten evenmin goed. Er is een geweldig ledenverlies. De FNV telt geen miljoen leden meer. Aangesloten bonden zijn ontevreden met het beleid van de centrale leiding. De bond van kunstenaars heeft de FNV verlaten en andere bonden, zoals de Horecabond en de Politiebond, bezinnen zich daarop.
De directeur van de Kunstenbond, Annie Marie Harmsen: De bond heeft twee jaar terug de Creatieve Coalitie opgericht en sindsdien is het ledental verdubbeld tot 50.000. De coalitie heeft ons tot op heden meer opgeleverd dan de output van de FNV. Het Financieele Dagblad van 23 januari 2021 schrijft: Het ledenverlies bij de FNV dreigt in een stroomversnelling te raken door het vertrek van aangesloten zelfstandige bonden. De leden van de journalistenbond NVJ beslissen volgende week of ze in 2021 ook opstappen of nog zes maanden wachten op toegezegde verbeteringen.

Eén van de gewenste verbeteringen betreft de invloed van de afzonderlijke bonden op het beleid van het FNV bestuur. Jan Struijs de voorzitter van de Nederlandse Politiebond zei volgens hetzelfde Dagblad: Een breekpunt is nu niet aan de orde. Wij gaan hierover de komende maanden nog spannende gesprekken voeren, We willen dat de centrale werkorganisatie minder met zichzelf bezig is en meer met de leden.
De FNV staat voor een belangrijke beslissing, de verkiezing van een nieuwe voorzitter. Over de twee kandidaten stelde de NRC op 4 februari 2021 de vraag: Wordt het de polderaar Tuur Elzinga of vernieuwer Kitty Jong? Na lezing van hun beroepservaring is er weinig reden voor optimisme. Wordt de FNV de strijdorganisatie waaraan de werkers zo'n grote behoefte hebben? Elzinga noch Jong zal dat helaas zijn.
De PvdA en de FNV zullen de werkers niet dienen door hun gemis aan strijdbaarheid.

S symbool