welkom
extra
Solidariteit

Een vakbondsbericht uit Wolfsburg, Duitsland

De leden kiezen - geen putsch of paleisrevolutie

Ab de Wildt (*)

De verkiezing van de voorzitter van de IG Metall afdeling in Wolfsburg, daar waar de grote fabrieken van Volkswagen (VW) staan, verliep niet volgens het draaiboek van het zittende bestuur. Op 8 september 2020 kozen de afgevaardigden Flavio Benites tot hun voorzitter. De beoogde topkandidaat - favoriet van bestuur en ondernemingsraad van VW: Ricarda Bier - haalde het niet. De pers sprak van een putsch en de iets meer kritische media zagen een machtswissel.

Al voor de verkiezingen kreeg Ricarda Bier ruime aandacht. Zo wordt zij in de Tagesschau van 8 september geportretteerd als de nieuwe voorzitter van de grootste afdeling van de IG Metall. Daar zal ze korte metten maken met dooddoeners. Zij wil de vakbond in de vestigingsplaats van VW klaar maken voor de toekomst. () De vierendertigjarige Bier is geen traditionele vakbondsfunctionaris. Ze is geen typische metaalwerker, maar staat voor de moderne vakbondsvertegenwoordiger. Strijdbare redevoeringen zijn niet haar ding. Drie jaar geleden verhuisde ze uit de bestuursbureaucratie van Frankfurt naar Wolfsburg om daar voorbereid te worden het stokje over te nemen van de vertrekkende voorzitter Hartwig Erb.

Teleurstelling aan de top

Kort na wat als een blunder beschouwd werd, kwam er al een correctie in de Tagesschau: Met ondersteuning van de voorzitter van de centrale ondernemingsraad Bernd Osterloh zou de machtswisseling door Bier plaatsvinden. Tot grote verrassing besloten de leden anders. Niet de geparachuteerde Bier werd gekozen, maar met een grote meerderheid de 58-jarige Flavio Benites. De 'vergissing' verklaarde de Tagesschau uit een 'communicatiestoring' vlak voor de vergadering. De krant bood daarvoor excuses aan. Voorzitter Osterloh deed er echter nog een schepje bovenop en betreurde dat Ricarda Bier niet gekozen is, want ze was eerst een goede penningmeester, daarna vicevoorzitter en tijdens de crisis bewees ze over uitstekende analytische eigenschappen te beschikken.

De teleurstelling bij de bureaucraten is groot. De regionale krant laat optekenen dat Bier met tranen in de ogen de vergadering voortijdig verliet en slechts kon mompelen geen commentaar, nu moeten ze het maar zelf uitzoeken. De Norddeutsche Rundfunk vermeldde na de verkiezingen dat de gedoodverfde kandidaat Ricarda Bier het niet geworden is. Een bittere teleurstelling voor haar is dat de tweehonderd afgevaardigden anders beslisten. Vooral ook, omdat ze de onvoorwaardelijke steun had van de voorzitter van de centrale ondernemingsraad en het lokale bestuur.

Foto
In het midden de net gekozen Flavio Benites foto Lars Landmann

Rol van de media

De nieuw gekozen voorzitter is niet de eerste de beste. Hij werkt al sinds 2006 voor IG Metall Wolfsburg en komt uit Brazilië. Daar studeerde hij arbeidsrecht en werkte voor de centrale bond aldaar, de CUT, en de bond van metaalwerkers in de regio Bernardo do Campo/Sao Paulo, samen met de latere president Lula da Silva. Door zijn werk voor de internationale IndustriALL kende hij de IG Metall al.
Sinds 1998 woont hij in Duitsland en is aan de universiteit van Bremen afgestudeerd. Voordat hij weer bij de IG Metall Wolfsburg kwam te werken, was hij lid van het hoofdbestuur van die andere grote vakbond IG BCE (Bergbau, Chemie, Energie). Tussendoor was hij ook nog in dienst van de IG Metall en sinds 2016 is hij terug op zijn nest bij de afdeling Wolfsburg.

Terwijl er in de media vaak gesproken werd over een machtsgreep, denken de (kader)leden daar totaal anders over. Het is onduidelijk waarop de media hun oordeel over Bier baseren als ze schrijven over klaarstomen voor de toekomst en het einde aan clichés.
Het oordeel van de (kader)leden laat niets aan duidelijkheid over. Een boze briefschrijver richt zich tot de krant (Harz Kurier) die over een putsch schreef en zegt dat de journalist zijn werk beter moet doen. Het klopt inderdaad dat Bier als penningmeester binnenkomt en al snel vicevoorzitter wordt. Maar ze heeft twee jaar de tijd om zich te profileren, maar benutte deze niet. Ze ging haar eigen weg en liet zich weinig gelegen liggen aan anderen. Daarom knarste het al een jaar, maar kort geleden kreeg ze de rekening gepresenteerd.
De afloop was dus al te voorzien geweest voor oplettende toeschouwers als het vakbondsbestuur en de ondernemingsraad. Een vakbondslid verwoordde het zo: Ricarda heeft bij ons afgedaan door haar manier van optreden. Ze komt naar een vergadering, doet heel joviaal, zit voortdurend met haar mobiele telefoon te spelen, groet niet oprecht en lacht alleen voor de foto. Dat heeft ze blijkbaar al die jaren overal gedaan, Tja, dan is dit het resultaat.

Levendig en democratisch

Hoe anders is Flavio Benites tot zijn voordracht gekomen. Veel (kader)leden hebben hem moeten overhalen zich kandidaat te stellen. Na lang wikken en wegen ging hij overstag. De afloop laat zien dat de afdeling Wolfsburg een levendige en democratische organisatie is. De verkiezingskwestie is geen nederlaag. Wel zijn het bestuur, de ondernemingsraad en de hele IG Metall wakker geschud. Het bestuur dat daar boven zit kan eenvoudigweg niet doordrukken wat het wil.
En dat is niet de eerste keer het afgelopen jaar. In Berlijn is een voormalige treinmachinist Jan Otto ook door de leden tot voorzitter van de afdeling gekozen. Een actieve man die de ondernemingsraad bij de vervoerder Veolia oprichtte en sinds zijn opleiding bij het spoor in woord en daad strijd leverde voor betere arbeidsomstandigheden.

In Wolfsburg zeggen de nieuwe voorzitter en de ondernemingsraad het zo: de onderwerpen die op ons afkomen, vereisen een solidaire samenwerking. Alleen zo kunnen we successen boeken en het is uitermate belangrijk om samen met de bond, OR en vertrouwenspersonen de belangen van de werkenden te verdedigen en nog belangrijker uit te bouwen.
Zo kan het dus ook. Een les voor de FNV.

(*) In dit artikel is gebruik gemaakt van express, Zeitung für sozialistische Betriebs- und Gewerkschaftarbeit, oktober 2020 - express-afp.info en de Berliner Zeitung van 9 september 2020 epaper.berliner-zeitung.de

S symbool