Rob Lubbersen
Afgelopen 4 en 5 juni vond in Utrecht een congres plaats van ongeveer vijfhonderd afgevaardigden van de grootste vakorganisatie van Nederland, de FNV. Wie de afgelopen drie jaar de FNV een beetje heeft gevolgd, weet dat de bond in een ernstige crisis verkeerde. Ledenverlies, in combinatie met ruzies op vrijwel alle niveaus, leidde zelfs tot ingrijpen door de rechter.
Het Ledenparlement werd vervangen door een Bondsraad, een ooit gekozen bestuur werd afgezet en vervangen door een benoemd bestuur. Hans Spekman werd voorzitter en Nine Kooiman vicevoorzitter. Het nieuwe bestuur en de werkorganisatie, zeg maar 'het FNV-apparaat', stelden een Meerjarenbeleidsplan 2026-2030 op.
Voorafgaand aan het congres kwamen er vijfhonderd amendementen binnen. Het leek er op of de conflictstof hoog lag opgestapeld. Op naar een nieuwe crisis?
Wie een inhoudelijke terugblik op het FNV Congres wil zien, kan de Nieuwsbrief 19 van het FNV Kaderberaad lezen. Hier volgen vooral enige indrukken van de sfeer, verzameld na gesprekken met diverse deelnemers. En wat blijkt? In tegenstelling tot de verwachtingen had het congres een vrij vreedzaam, rustig, ja zelfs een welwillend verloop.
De nieuw benoemde leiding van Spekman en bestuurscollega's werd niet alsnog aangevochten. De benoemingsprocedure was dan wel omstreden geweest, en het moet de volgende keer anders, maar er werd achteraf niet moeilijk over gedaan. Omgekeerd had het nieuwe bestuur heel veel amendementen op de beleidstekst overgenomen. Andere voorstellen en de argumentatie daarvoor werden tenminste serieus genomen. Een gebruikelijk nogal kritisch lid sprak van een positieve flow. Een normaal zéér kritisch lid zei dat er echt werd geluisterd. Hij noemde het een open en kameraadschappelijk congres. Ook al was er voor de toelichting bij de diverse voorstellen niet veel meer tijd gereserveerd dan één minuut per spreker. Desalniettemin ademde het congres de bereidheid om tot overeenstemming te komen. Nogmaals: de aanwezigen bejegenden elkaar opmerkelijk welwillend.
Mogelijk speelde bij die onderlinge verbondenheid ook een oud welzijnswerkspelletje een rol. De tweede congresdag werd begonnen met een mannetje met één bolletje wol. Die slingerde dat bolletje de zaal in en degene die werd getroffen, moest zijn naam en functie zeggen, een draadje vasthouden en het bolletje naar een willekeurige ander door gooien. Enzovoort. Al snel werden er een heleboel meer bolletjes ingezet, waarmee hetzelfde moest worden gedaan. Zo ontstond na enige tijd een 'wollen web' tussen en boven alle aanwezigen die zich daarmee onderling zeer verbonden konden voelen. Tsja.
Een punt waar iedereen achter kon staan, was het streven naar versterking van de bond aan de basis. Dáár moet de vakbeweging haar kracht aan ontlenen. Maar ook aanverwante zaken blijven aan de orde: klimaat, vrede, internationale solidariteit. Verfrissend was het optreden van enkele jongeren namens Young en United. Veelbelovend! Uiteraard zijn er ook punten blijven liggen. Over de positie en de rol van de vakbeweging in de moderne maatschappij ben je niet snel uitgepraat. En bij twee kwesties werd niet echt doorgepakt.
Dat betrof in de eerste plaats de wettelijke regeling van een Automatische Prijs Compensatie (APC), net zoals al in België bestaat. Het voorstel daarvoor haalde het niet. In de tweede plaats ging het over harde afspraken over de interne bestuursverkiezingen in de toekomst. Hoe democratisch die moeten worden, bleef een beetje in de lucht hangen.
Wél algemene tevredenheid was er over het resultaat inzake de AOW. De harde afwijzing door de FNV van het opschroeven van de AOW-leeftijd bleek de doorslag te hebben gegeven bij het van tafel krijgen van dat kabinetsvoorstel.
Grote eensgezindheid bleek ook over de afwijzing van de kabinetsvoorstellen over de verslechtering van de sociale zekerheid. De plannen voor de aantasting van de voorzieningen bij werkloosheid (WW) en invaliditeit (WIA) moeten in de prullenmand!
Het is een goede zaak dat de FNV bereid is tegen die plannen harde actie te voeren. Zo komen er in de week van 22 tot 27 juni stakingen in het gemeentelijk, regionaal en landelijk openbaar vervoer. Over de noodzaak om ons samen krachtig te weer te stellen voor onze belangen liet het congres geen twijfel bestaan! Aan de bak!
