New York na 11 september 2001 - nationale veiligheid

Lijk niet op een illegaal of terrorist

Nog geen twee jaar na de aanslagen in New York zijn de cijfers over de verdwenen mensen vergeten (zie mijn artikel in Solidariteit, maart 2002). Net als de doden, wezen, weduwen en overlevenden. De helden van toen, de mensen van politie en brandweer, hebben te maken met bezuinigingen en ontslagen. Andere 'helden' hebben hun plaats ingenomen. De tientallen jongeren die zijn omgekomen in de oorlog in Irak, waaronder veel immigranten die het staatsburgerschap ontvingen als een beloning voor hun opoffering. Jongeren die bijtekenden voor het leger om later naar de universiteit te kunnen, staatsburger te worden of hun families te ondersteunen. De meerderheid bestond uit Latino's, vooral Mexicanen.

In minder dan twee jaar zijn wetten veranderd. Geheel tegen de publieke mening in die afwijzend staat tegenover schendingen van de burgerrechten en aantastingen van de democratie. Als gevolg van de herstructurering van de immigratie- en naturalisatiedienst zijn duizenden immigranten gedeporteerd. Honderden, vooral Arabische immigranten, zitten in de gevangenis, verdacht van terrorisme.

Patriottisme

Inmiddels leven miljoenen legale en illegale immigranten in angst en onzekerheid, bang om op een vijand van het land te lijken. De patriottische wetswijzigingen zijn zo dat niemand meer weet wat legaal is en niet. Lokale en federale overheden kunnen naar believen aanpassingen doorvoeren in naam van het vaderland. Velen, sociale leiders en politici, zijn voorzichtig en vrezen als onvaderlands te worden gezien. Ze voeren de nieuwe wettelijke voorschriften uit en proberen zo hun respect voor de nationale veiligheid te tonen.

De inwoners van de VS, vooral in grote steden zoals New York, zijn continu op hun hoede. Ze moeten opletten bij de aankondiging van een mogelijke terroristische aanval, er niet uitzien als een terrorist (hoe moet dat?) en niet op een immigrant, laat staan illegaal lijken. Illegaal werken op een plek die belangrijk wordt geacht voor de nationale veiligheid, zoals vliegvelden of busstations, is zonder meer gevaarlijk.

De wijzigingen in de immigratiewetten zijn enorm. Zo heeft de politie de vrijheid iedereen vast te houden die zijn of haar legale status niet kan aantonen. De lokale overheden kunnen iedereen aangeven waarvan bij de aanvraag van een publieke dienst illegaliteit vermoed wordt. Iedere autoriteit heeft het recht te vragen naar het bewijs van de wettelijke status van mensen. De instanties van de sociale zekerheid verstrekken werkgevers informatie over werknemers met een vals sofi-nummer. De universiteiten zijn verplicht de wettelijke status van studenten en de studiegegevens van immigranten met een visum te onderzoeken.

Sommige regels bestonden al, maar werden niet toegepast vanwege de kans dat ze mensenrechten zouden aantasten. Nu speelt dat geen enkele rol meer. Immigranten leven in een voortdurende ongerustheid, vooral wanner ze illegaal zijn. Tientallen mensen die jarenlang met valse papieren op vliegvelden werkten, worden beschuldigd van samenzwering en komen voor de rechter. Anderen, met een verblijfsvergunning, zijn gedeporteerd vanwege hun potentiële dreiging. Weer anderen, vooral van Arabische afkomst, zijn gevangengezet zonder recht op een advocaat.

Angst en paniek

Miljoenen mensen zonder documenten negeren de nieuwe wetten, omdat ze simpelweg van het bestaan niets afweten. Engelstalige, lokale en nationale, media geven de informatie als alledaags nieuws, waardoor het ingrijpende karakter niet opvalt. De Spaanse media daarentegen slaan elke keer groot alarm, maar laten het daarbij. In plaats van bruikbare informatie te geven die de Spaanstalige gemeenschappen begrijpen, zaaien ze paniek.

Wat resteert, zijn de beelden die de hele wereld overgingen. Twee vliegtuigen die het WTC doorboorden en rokende torens. De twee grote kolossen die symbool stonden voor het kapitalisme, stortten in een paar minuten in elkaar. En daarna volgde de chaos op straat, overal heerste angst en honderden mensen zochten hun geliefden. Alleen deze beelden zagen we voortdurend. Ze gingen gepaard met een wereldwijde verontrusting en solidariteit die inmiddels ook geschiedenis zijn geworden. Het levenstempo in de Verenigde Staten is hoog, gisteren heeft nooit bestaan.

Het aantal slachtoffers van de aanslagen loopt in de miljoenen. Vele gedode illegale arbeiders en arbeidsters zijn onbekend gebleven. Immigranten vrezen uitgewezen te worden, steken op zoek naar nieuw werk de grens over en trachten te overleven. Allemaal lopen ze het risico opgepakt te worden uit grillige overwegingen van nationale veiligheid. Dromen bestaan niet meer. De hoop op een wettelijke status en een studie is vervlogen. Het verlangen door rechten en wetten beschermd te worden is gesmoord. Ze staan buiten de samenleving.

Lourdes Parra Marin
(Journaliste, ruim vijf jaar illegaal in New York)

Met dank aan Anne van Schaik.

Tekening (74 kb)