welkom
commentaren
Solidariteit

Solidariteit - Commentaar 334 - 23 juli 2017

Het broeit bij Senioren!

Rob Lubbersen

Moet het pensioenstelsel op de helling? Het lijkt er wel op. We worden ouder dan toen het pensioen werd ingevoerd. Betalen jonkies straks het gelag? De afgelopen tien jaar hebben de meeste gepensioneerden flink wat koopkracht ingeleverd. Wordt het systeem te duur? Maar is dat allemaal wel zo? En waar doen we dan goed aan? Alom debat.

Waarschijnlijk ook bij de formatie die nu gaande is. Discussie is er zeker binnen de vakbeweging. Maar daar komt nog weinig van naar buiten. Te weinig vinden veel vakbondsleden. Bij de senioren begint het steeds meer te broeien!

Waarom?

Bijna iedereen vindt dat er iets moet gebeuren met het pensioenstelsel. Allerlei ingewikkelde redeneringen doen de ronde. De indexering zou niet meer haalbaar zijn. Vandaar dat na de crisis van 2008 de gepensioneerden er al zo'n 12 tot 15 procent in koopkracht op achteruit zijn gegaan. De jongeren van nu zouden een lege pensioenkas aantreffen. De zzp'ers zouden massaal de dupe worden van het huidige stelsel. Onrust. Onzekerheid. Te veel! Te duur! Een beetje vreemd als je ziet dat er momenteel ongeveer 1.400 miljard euro op de rekeningen van de pensioenfondsen staat. En dat dit bedrag zelfs in de crisisperiode alleen maar is gegroeid. De argumenten voor een stelselwijziging lopen dan ook sterk uiteen. De ware redenen worden niet altijd openlijk uitgesproken.

Drie richtingen

Net als in de rest van de maatschappij zijn er ordinaire dieven op pad. Banken en verzekeringsmaatschappijen. Die zien graag hun markt groter worden. Dus individualiseren, privatiseren en commercialiseren. Meer eigen risico. Einde solidariteit. Zoals gewoonlijk vinden zij een gewillig oor bij de rechtse partijen, VVD en D'66. De neoliberalen van onze dagen.
Dan heb je natuurlijk de polderaars. De halfhartigen met slappe knieën die naarstig zoeken naar een compromis, waardoor ze toch ten minste acceptabel zijn voor die neoliberalen en dieven. Die vinden we bij de PvdA, het CDA en Groen Links. Een beetje meer eigen verantwoordelijkheid, een beetje meer eigen risico, een beetje minder collectiviteit, kom op!, dat moet toch kunnen. Je hoort het Jetta Klijnsma zeggen.

De enige partijen die het huidige stelsel grotendeels willen handhaven, zijn de SP, 50PLUS en de PVV. Waarbij je je bij die laatste twee kunt afvragen hoe hard hun stellingname is. Gezien hun uitglijders in het verleden. In ieder geval blijft de SP opkomen voor een solidair en collectief pensioenstelsel. Met twee 'moderniseringen'. Een uitbreiding door opname van de zzp'ers. En met een aanpassing van de rekenrente, waardoor indexering weer mogelijk wordt en het koopkrachtverlies van senioren een halt wordt toegeroepen.

Dát kost pas geld!

Is handhaving van het huidige solidaire stelsel met enige verbeteringen te duur? Ha! Daar ziet het niet naar uit als je de vermogens en de prognoses van de pensioenfondsen onder de loep neemt. Nee! Een fundamentele herziening van het stelsel, dát kost pas geld. Het Centraal Planbureau heeft becijferd dat dit om en nabij de 100 miljard euro gaat kosten! En zelfs Joep Schouten, toch bepaald geen vriend van de vakbeweging, maar wel voorzitter van de KNVG (Koepel van Nederlandse Verenigingen van Gepensioneerden), heeft zich tegen een systeemwijziging gekeerd. Volgens hem is zo'n wijziging, onder andere door het afschaffen van de 'doorsneepremie', een ''geldverslindende operatie'' en ''niet per se nodig en dus ongewenst''. Bovendien zou het ''aanzienlijk eenvoudiger zijn zzp'ers te verplichten aan een pensioenvoorziening deel te nemen, net zoals die plicht bestaat voor werknemers in loondienst''. Joep Schouten ventileerde deze opvatting recent in het Algemeen Dagblad van 4 juli en op de website van de KNVG, een club van gepensioneerden met 300.000 leden

FNV

Wat doet de FNV in deze pensioenstrijd?
De bond heeft zijn standpunt vastgelegd in de Nota Pensioenen. Dat standpunt lijkt veel op dat van de SP. Dat wil zeggen handhaving van een collectief en solidair stelsel, gefinancierd uit een doorsneepremie, met aanpassingen ten behoeve van zzp'ers, jongeren en koopkracht.
Maar de FNV timmert veel te weinig aan de weg! roepen veel vakbondsleden. Je hoort er bijna nooit wat over! Dat klopt niet helemaal. Het afgelopen jaar zijn er twee manifestaties geweest voor het behoud van koopkracht van ouderen. Eentje bij de Tweede Kamer in Den Haag en eentje in het Spoorwegmuseum in Utrecht. En er zijn de afgelopen maanden twee landelijke bijeenkomsten geweest in Nieuwegein met honderden kaderleden om het pensioenstelsel en het standpunt van de FNV kritisch tegen het licht te houden. Want wat ook klopt, dat is dat lang niet iedereen binnen de FNV echt wil gáán voor het eigen pensioenstandpunt. Bovendien ligt nog altijd het polderen op de loer, waarbij weer veel te gemakkelijk veel te veel wordt weggegeven.

Helaas kregen de manifestaties, ondanks strijdbaar vertoon van senioren, weinig ruchtbaarheid in de media. En de kaderbijeenkomsten bleven behoorlijk binnenskamers en qua inhoud erg technisch. Steeds meer kaderleden nemen daar geen genoegen meer mee. We moeten veel duidelijker en openlijker en harder opkomen voor een solidair stelsel, voor jong en oud, voor werknemers en zzp'ers, mét herstel van koopkracht! Hier en daar beginnen leden van de FNV die er zo over denken hun koppen bij elkaar te steken. Het woord 'actiecomité' is gevallen. Het broeit bij deze senioren!

Klik hier