Vomar Velsen
Toegang tot werkplek voor de vakbond - inzet van actie
Jan Müter
Velsen – Donderdagochtend, rond de klok van 11 uur. Een gebutste zilveren Seat Arosa en een Volkswagen bestelwagentje draaien de stoep op bij het filiaal van de Vomar aan de Lange Nieuwstraat (in IJmuiden). Voor de deur gaat de handrem erop, waarna de kofferbakken worden geopend. Er komen FNV-vlaggen uit die met afplaktape op de wagens worden geplakt. Tussen twee winkelwagens wordt een spandoek gespannen met de tekst: 'Vomar hindert contact tussen vakbond en werknemers' en 'Vomar lapt ILO conventie 135 aan de laars'.
Kiem van de vete is dat in november door de bedrijfsleiding kaderleden van de FNV (afdeling Solidariteit) zouden zijn weggestuurd uit twee filialen in IJmuiden (Lange Nieuwstraat en Kennemerlaan) en in Velserbroek. Ze konden daardoor niet met medewerkers in gesprek over hun ‘slechte arbeidsvoorwaarden’. Daarmee zou de genoemde ILO-conventie zijn geschonden.
Bij de supermarkten van ondermeer Lidl, Albert Heijn en Dekamarkt kunnen de kaderleden ‘gewoon’ hun werk doen, maar niet bij de Velsense Vomar-filialen. Er werd gezegd: 'Wegwezen of ik haal de politie erbij'. 'Dat was intimiderend, ja', vertelt Jan Müter namens de vakbond. 'Dat accepteren we niet. Daarom deze actie'.
De ergernis van de vakbond is groot. 'Alsof de mensen hier geïnstrueerd zijn om de vakbond buiten de deur te houden, belachelijk', vervolgt Müter. 'Er gaat dus ook iets intimiderends uit naar de eigen medewerkers. Dat als jij je verhaal doet bij de vakbond, je hier geen lang leven hebt.'
Kneuzentaart
Tot zover het eerste deel van het gedetailleerde verslag van een journalist van de IJmuider Courant van een actie van de Werkgroep Solidariteit FNV Haarlem/IJmond, waarbij, onder het oog van de camera en het winkelend publiek, officieus een ‘Kneuzentaart’ werd overhandigd aan de dienstdoende manager van het Vomar-filiaal. Na enige aarzeling neemt die de taart in ontvangst. Maar voor een inhoudelijke reactie op het gebaar verwijst hij schielijk naar de directie in Alkmaar. Die, Edwin Wit, blijkt op zijn beurt hooglijk ontstemt door de moedwillige ‘misleiding’ door de vakbond die in hun aankondiging spreekt van het aanbieden van een taart als dank voor de fijne samenwerking en de open houding van uw organisatie. In die aankondiging werd, volgens Wit, met geen woord gerept over een ‘kneuzenprijs’. Ook niet over de incidenten in november, en Wat er in de winkels vanmorgen heeft plaatsgevonden, lijkt op een show van de FNV, en is onacceptabel. We zullen onze brancheorganisatie VGL hierover in kennis stellen.
In het krantenbericht werd ook een kadertje toegevoegd met de tekst van de ILO Conventie 135: ILO Conventie 135 beschermt werknemersvertegenwoordigers tegen discriminatie en nadelige maatregelen vanwege hun functie. Werkgevers zijn verplicht faciliteiten aan te bieden, zodat (vakbonds)vertegenwoordigers hun taken kunnen uitvoeren zonder de bedrijfsvoering te hinderen.
Kortom, een wat tumultueus spektakel en een heuglijk moment in de loop van een al twee jaar lopende campagne van de Werkgroep Solidariteit FNV Haarlem/IJmond om jongeren meer bij de vakbond te betrekken, en, omgekeerd, de vakbond meer bij jongeren. Want een van de kernpunten van een offensieve en activerende inzet van vakbondskaderleden werd met de actie royaal in het zonnetje wordt gezet: De vrije en ongehinderde toegang tot de werkvloer voor de vakbond, zoals dat in ILO conventies en ook het Europees Sociaal Handvest is vastgelegd.
Het zal de gemiddelde lezer van Solidariteit niet verbazen dat veel formeel geratificeerde ILO-conventies, zoals die van 135, in Nederland nooit zijn uitgewerkt en in wetgeving zijn vastgelegd. De vrije toegang voor vakbonden tot medewerkers staat immers op gespannen voet met de aan het particulier eigendom gelinkte noties van huis- of lokaalvredebreuk en een ongehinderd productieproces. In de praktijk wordt de kwestie overgelaten aan de betrokken partners in het CAO-overleg, die op hun beurt zelden tot concrete afspraken komen. ILO-conventies zijn, net als veel andere grondwettelijk vastgelegde bepalingen en rechten, moeilijk afdwingbaar omdat er geen sancties zijn op niet naleving. Het wapen dat overblijft is, ook volgens Klara Boonstra (1), de ‘ingebrekestelling’. En dat ‘wapen’ is op 11 december op een ludieke wijze ingezet. Via de brancheorganisatie VGL komt de zaak zonder twijfel op het bordje van FNV Supermarkt bestuurder Michiel Al. Die is vast gewaarschuwd.
(1) Zie Klara Boonstra, Werken voor een betere toekomst; drie urgente zaken. www.universiteitleiden.nl