Oproep ambtenaren over klimaat- en ecologische crisis
Geacht kabinet, geachte leden van de Tweede Kamer
Bezorgde ambtenaren (1)
Wij - ambtenaren van tal van ministeries, provincies, gemeenten en andere overheidsinstanties - maken ons grote zorgen over de trage uitvoering van de aanpak van de klimaat- en ecologische crisis. Daarom roepen wij het kabinet en de leden van de Tweede Kamer op om per direct het verzet tegen de Europese Natuur herstelwet te staken.
* Kom zo snel mogelijk met een plan van aanpak voor een goede implementatie van deze wet in Nederland, zodat alle natuur in ons land na meer dan dertig jaar uitstel en vertraging beter beschermd wordt en kan herstellen.
* Erken dat de genoemde Natuur herstelwet een essentieel onderdeel is van de totale aanpak van de klimaat- en ecologische crisis waar we middenin zitten en daarom desinformatie over deze wet tegen te gaan en te weerleggen.
* Schaf per direct alle fossiele subsidies en belastingkortingen volledig af - in lijn met het huidige overheidsbeleid en alle eerdere door opeenvolgende kabinetten gemaakte afspraken sinds 2009. (2)
Beperkte tijd
De gevolgen van de opwarming van de aarde zijn zowel voor Nederland als wereldwijd nu al omvangrijk en worden nog veel groter. De wetenschap waarop wij als ambtenaren beleid bouwen, is duidelijk: er rest ons beperkte tijd om de opwarming van de aarde binnen 1,5 graad te houden. Toch zijn er tegenstrijdigheden in het overheidshandelen en is er nog steeds groot gebrek aan urgentie. Twee recente voorbeelden laten dit helder zien.
Het kabinet zegt te streven naar een voortrekkersrol in Europa als het gaat om de aanpak van de klimaat- en ecologische crisis. Tegelijk verzetten het kabinet en een deel van de Tweede Kamer zich actief tegen de Europese Natuur herstelwet, juist een belangrijke bouwsteen van het Europese Klimaatbeleid.
Grote fossiele bedrijven ontvangen nog altijd subsidies en belastingkortingen, ondanks dat opeenvolgende kabinetten al sinds 2009 via afspraken en toezeggingen, afbouwen en afschaffen uiterlijk in 2020 beloofd hebben.
Waarschuwing
Wij ambtenaren hebben de ambtseed afgelegd. Hoewel verschillend per overheidsinstantie is de kern daarvan altijd dezelfde: we zetten ons in voor het algemeen belang, het welzijn van alle burgers en de grondwet en we beloven integer en naar eer en geweten te handelen en ons een zelfstandig moreel oordeel over de juistheid van ons handelen te vormen.
Met het voorrecht als ambtenaar mee te werken aan beleid komt ook de plicht om daar waar nodig te waarschuwen. Het belang daarvan is onderstreept in het Toeslagenschandaal. We waarschuwen nu bij de klimaatcrisisaanpak. We zien dat er wel goed beleid is en dat de wetenschap overduidelijk is, maar dat ondanks de al genomen besluiten de urgente uitvoering achterblijft.
We constateren dat de overheid haar zorgplicht niet waarmaakt. De rechter in de Urgenda Klimaatzaak heeft de overheid ook nadrukkelijk gewezen op haar zorgplicht om mensenrechten te beschermen.(3) We lopen inmiddels hard tegen grenzen aan, van onze planeet en van onszelf. Als ambtenaren naar eer en geweten en in lijn met onze rechten en plichten handelen, kan alleen als we echt doen wat nodig is om de klimaat- en ecologische crisis rechtvaardig aan te pakken. Als onderdeel van die aanpak doen we daarom nu de bovenstaande oproep aan u als kabinet en leden van de Tweede Kamer.
(1) Website: klimaatcoalitie.org/brandbrief-bezorgde-ambtenaren
(2) Afspraak in 2009 in G20 verband; Afspraak in 2013 met de EU voor het afschaffen van subsidies voor fossiele brandstoffen uiterlijk in 2020; Belofte op de Klimaattop in Parijs in 2015 om hetzelfde te doen; Aangenomen motie Van der Lee c.s. (Kamerstuk 30175, nr. 271) over het afbouwen van fiscale prikkels die Nederlandse klimaatdoelen tegenwerken.
(3) Zie uitspraken.rechtspraak.nl - ECLI:NL:HR:2019:2006 en urgenda.nl/uitspraak-hoge-raad-in-klimaatzaak