Hans Fransen van de Putte is dood

Maandagavond 11 september 2000 om elf uur is ons lid van de redactie, Hans Fransen van de Putte, overleden. Na drie maanden ziekenhuis en verpleeghuis, waar we haar vaak bezochten, is ze in de stilte van de avond waardig uit het leven gegleden.

Hans is sinds de voorbereiding van het nulnummer van Solidariteit, dat maart 1983 verscheen, een dragende kracht van Solidariteit geweest. Zelden op de voorgrond tredend, zeer zorgvuldig, met een stalen geduld en buitengewoon scherpzinnig zijn de miljoenen letters, de tweeduizend artikelen en de bijna honderd nummers door haar handen gegaan. Bij de eindredactie was elke keer weer haar nauwkeurigheid, taalgevoel en kritisch vermogen indrukwekkend. Veel artikelen heeft ze in die lange tijd niet geschreven, maar de tientallen die haar uiteindelijke oeuvre vormen vallen op door hun bondigheid en trefzekerheid.

De veertiendaagse redactievergaderingen heeft Hans slechts een enkele keer gemist, haar bijdragen waren ingetogen en 'to the point', op de momenten dat besluiten werden genomen was ze uitgesproken, principieel en vaak doorslaggevend. In de talloze andere bijeenkomsten en activiteiten van Solidariteit - van de lezersconferenties tot de vakbondscafés, van de steun aan de Britse mijnwerkersstaking in 1984/1985 tot en met de deelname aan de Euromarsen van 1997 - was zij nauw betrokken en altijd bereid de taaiste, vaak onzichtbare klussen voor haar rekening te nemen.

Zoals helaas ook in onze kringen nogal eens het geval is, maakte Hans deel uit van de kleine groep vrouwen. Zonder deze omstandigheid voortdurend te problematiseren, daar verwachtte ze niet veel van, vormde ze op haar manier een feministisch criterium. Vaak ongemerkt, bijna vanzelfsprekend en uiterst vriendelijk nam ze haar mannelijke collega's de maat en stimuleerde ze de discussie om, zoals ze dat noemde, "in een juiste samenhang" artikelen van en over vrouwen in Solidariteit op te nemen. Om dan even geduldig in een later stadium vast te stellen dat ze ons daarvan kennelijk nog onvoldoende overtuigd had.

Hans was voor zichzelf en soms voor anderen geen gemakkelijk mens. Haar gezondheid zat haar regelmatig dwars, haar bescheidenheid stond op gespannen voet met de eisen die ze aan haar en het werk van anderen stelde en in haar persoonlijk leven liet ze weinigen toe. Slechts wanneer daar op aangedrongen werd, gaf ze fragmenten vrij van haar sociale geschiedenis. Met een voorzichtige glimlach vertelde ze dan voort te komen uit een wereld die zich "aan de andere kant van de streep" afspeelde. Misschien dat daarmee zowel haar teruggetrokkenheid als haar radicaliteit verklaard kunnen worden.

Na de dood van Hans wordt Solidariteit anders. Zij stond er in één van de laatste gesprekken op dat wij er voor moesten zorgen dat daar vooral niets van te merken was. Wij hebben een trouwe en onverzettelijke kameraad verloren.

Redactie