Redactioneel

Het ranzige, sociale geweld van de skybox

Nog één woord over oud-voetballer Peper, uit de tijd dat hij minister was. Zijn Belgische collega hield een vurig pleidooi voor de 'zero tolerance' tijdens het Europese Kampioenschap voetbal de komende zomer. Peper: "Ja, het moet een feest worden. Wat mij fascineert is hoe je bewegingen van grote groepen mensen kunt regisseren." Ze waren in Berlijn en hadden een Euro-speldje op, er werd wat gegeten, gegrapt en gedronken, het business class vliegtuig stond met ronkende motoren klaar voor vertrek naar Portugal. Ook daar zouden ze spreken over preventief arresteren en Duitsland als 'transitland' voor Turkse voetbalsupporters; "zo zijn de Duitsers, die doen wat ze zeggen". Over het 'spotten' van groepen met 'kwade bedoelingen'. Over de tijdelijke aanpassing van het Schengenakkoord om bij de grenzen paspoorten te kunnen innemen en een uitreisverbod op te leggen. Over topinformatie van de Britse National Criminal Intelligence Service, "dat kunnen die Engelsen wel". Over de installatie van permanente videocamera's om de identificatie van relschoppers in programma's als Opsporing Verzocht en Crimewatch mogelijk te maken.

In diezelfde tijd, februari 2000, was de Tweede Kamer druk in de weer over de uitbreiding van de machtsmiddelen van politie en justitie. Ben je aanwezig bij "openlijke geweldpleging", of loop je mee in een demonstratie die ergens uit de hand loopt, dan ben je daar "in vereniging", dus lever je een "significante bijdrage" en daarmee ben je oppakbaar. Ben je "intellectueel en vocaal" betrokken bij wat gewelddadig kan worden of ergens verderop wordt, dus deel je een pamflet uit of roep je mee met een leuze, ben je strafbaar. Belemmer je de bewijsgaring, bijvoorbeeld door af te spreken bij een eventuele arrestatie niks te zeggen of een cordon te vormen om een groep actievoerders, is strafbaarstelling kansrijk.

Nadat een Amsterdamse politiecommissaris jaren geleden mensen in bussen laadde en ver buiten de stad op een polderweggetje achterliet en nadat in 1997 demonstranten tijdens de Eurotop 'preventief' opgesloten werden, heet het nu "bestuurlijke ophouding". Het wordt uitgewerkt voor heethoofden en meelopers van wie het "redelijk vermoeden" bestaat dat zij zich tijdens het komende voetbalfeest "ongewenst" zullen gedragen. Gedurende twaalf uur worden ze vastgehouden in een sporthal of kantine, krijgen ze koffie en mogen ze een kaartje leggen ...

We houden van voetbal en gaan het liefst naar WVHEDW 8 tegen Cromvliet 7, maar ook dat is soms niet leuk meer. Zelfs over het 'spelletje' op zaterdagmiddag of zondagmorgen is de grauwe schaduw van de gekapitaliseerde sport gevallen. Met een Manchester United dat een beurswaarde heeft van vier miljard gulden. Met de kolonisering van clubs in Afrika, het 'zwarte goud' dat verleid wordt door de succesdroom van het enkele bijzondere kindertalent. Met trainers die managers onderwijzen in teamwork op de arbeidsplaats, waar ook het spelersmateriaal een topprestatie moet 'neerzetten'. Met supportersacties voor de terugkomst van een flitskapitalist. Met een oud-voorzitter van VNO-NCW als voorzitter van NOC*NSF. Met de in glamour en glitter dolende jong-miljonairs die de Chrysler van Peper een bromfiets vinden. Met de populistische mix van speculanten, ondernemers, televisieartiesten en jet set als vreedzame supporters.

En de hooligans? Als verschijnsel zonder meer verderfelijk. We voelen voor hen geen spoortje van sympathie. Maar hoe verhoudt deze uitwas zich tot het ranzige, sociale geweld van de Skybox? Het is niet te verwachten dat de deals die daar gesloten worden, de a-sociale vereniging die daar geschiedt, de declaraties die geschreven worden, het gedrang dat plaatsvindt en het gejoel dat klinkt, met een "bestuurlijke ophouding" strafbaar gesteld wordt. Terwijl deze verstoring van de humane orde wordt gerespecteerd, rechtvaardigt de wanorde van de hooligans de inburgering van de preventieve arrestatie van elke, ook potentiële, ordeverstoorder.

Redactie