Gesyndikeerden eisen vakbondsrechten

"Vanaf nu moet er serieus werk gemaakt worden van een landelijk congres over de verdediging van de syndicale rechten. Militanten worden uit de bedrijven gezet door het patronaat. De opwelling van de discussie die nu plaatsvindt, is tijdelijk. Daarom moeten we plannen maken hoe we tot resultaten kunnen komen."

De oproep van Raf Verbeke klinkt geagiteerd. Hijzelf werd ontslagen bij Carnoy, een buizenfabriek in Gent en dochteronderneming van het Nederlandse Koop. Weliswaar is hij gekozen als vakbondsafgevaardigde (delegee) en heeft hij als zodanig wettelijke bescherming, maar Carnoy knikkert hem schaamteloos de fabriek uit en betaalt eenvoudig de dwangsom die daar op staat. Lid van de ondernemingsraad, Mark Staelens: "Alles wat op bedrijfsniveau is afgesproken wordt getorpedeerd. Conflicten die daaruit voortvloeien worden zonder uitzondering door Carnoy voor de rechter gebracht. Opmerkelijk is dat Fabrimetal, de werkgeversorganisatie in de metaal, geen enkel commentaar, laat staan afkeuring laat horen. Moeten we daar uit opmaken dat Carnoy een proeftuin is?"

Iedereen naar buiten

Zoals tijdens de staking na het ontslag van Raf werd voorspeld, bereidde Carnoy een reorganisatie voor. Uiteraard was daarbij verzet van vakbondskaderleden ongewenst. Tijdens cao-onderhandelingen werden mensen ontslagen en besloot Carnoy de werkweek te verlengen van 38 naar 40 uur, zonder dat die twee uren betaald werden. Deze aanpak dreigt breed post te vatten onder de Belgische ondernemers. Vandaar ook dat de rechtzaak, waarbij Raf zijn heropname in het bedrijf eist, grote belangstelling van de Belgische arbeiders trekt. Dat de rechtzaak om bureaucratische redenen uitgesteld werd, bezorgde de samengestroomde arbeiders alleen maar meer tijd om te discussiëren over de ontstane situatie. Daarin roepen ze op tot maximale beroering in de vakbonden en daarbuiten. Raf: "Het is een ernstige, politieke situatie. Leidende kringen in dit land zijn bezig met een georganiseerde poging de vakbondsrechten in vraag te stellen. Dit is een aanval op de democratie."

Over de te kleine dwangsommen voor ondernemers bij het ontslaan van beschermde vakbondsleden zijn contacten ontstaan met SP en Agalev (respectievelijk sociaal-democratische en groene partij). De mogelijkheid bestaat door middel van een petitie de vakbondsrechten in het parlement op de agenda te krijgen. In ieder geval zal een op mobilisatie gericht congres plaatsvinden.

De stellingname van de vakbonden illustreert eens te meer dat ze geen heil zien in het leiden van de strijd. Nadat ze tijdens de staking nalieten solidariteit in andere bedrijven te organiseren, beweren ze nu dat je voorzichtig moet zijn de beschermende wetten op de agenda te zetten. De tegenpartij kan dan ook met iets komen en dan ben je misschien nog verder van huis. Het ABVV (zusterorganisatie van FNV) heeft overigens wel een commissie ingesteld die over de problemen gaat nadenken. "Een goede zaak", kan er nog net af bij Raf Verbeke. Een volgende stap van het patronaat is om actievoerende arbeiders te criminaliseren door bij de rechter te klagen over wangedrag. Raf en zijn collega Mark Staelens zijn beiden als kleine jongens verhoord over de bevestiging van een spandoek aan de poort van de fabriek, of iets dergelijks.

Afgevaardigden van Clabecq, Renault en Volkswagen riepen tijdens de vergadering op in actie te komen, want een verandering van de wetten is een uitdrukking van de machtsverhoudingen. Een Carnoy-arbeider: "Ik ben 52 jaar en werk daar 36 van en dan zie ik hier voor de zoveelste keer gemiste kansen. Voor de zoveelste keer zijn de twee miljoen gesyndikeerden weer in hun zetel blijven zitten. Waarom? Kijken zij alleen binnen hun eigen huisje en daarbuiten niet meer? Zijn de mensen niet meer syndikaal? Dat is de essentie. Als de eerste de beste delegee buiten vliegt, is daar maar één ding tegen te doen: iedereen en allemaal naar buiten. Dat gaat geen uur duren of we kunnen allemaal naar binnen, maar niet door over wetten te praten. Direct reageren - dan ga we wat bekomen. Nu bekomen we niks."