nr. 91
juli 1999

welkom
edities
inhoud

Solidariteit

FNV-voorzitter op bezoek in Rotterdams vakbondscafé

Leg ons eens uit hoe dat kan

Wat bepraten we met Lodewijk de Waal op een Rotterdams vakbondscafé? Nou verdomt die FNV het weer om mee te doen aan een demonstratie tijdens de Eurotop in Keulen. Kwaad! Miskenning van de sociale problemen. Twintig miljoen werklozen, vijftig miljoen onder de armoedegrens. En maar netjes blijven praten. Krijgen we bij de grote chef een poot aan de grond? Of wordt het een kater voor ons?

Café-voorzitter, Ignaat: er zijn vanavond mensen die vinden dat het beter kan en beter moet. Is de vakbeweging daartoe in staat? Wil De Waal dat eigenlijk wel? Leg ons dan eens uit hoe het kan dat er zo'n grote tweedeling in Europa is?

U zegt gelijk nee

We zitten rond een paar tafels en mogen allemaal iets zeggen tegen de FNV-voorzitter. Het is maar een gewone vent die gewoon bij ons in Rotterdam over Europa komt praten. Maar iedereen wil zijn of haar gal kwijt. De vraag 'waarom de FNV niet in Keulen demonstreert' komt maar heel even aan bod.

Klaas, een oudere uitkeringsgerechtigde: "Ik heb een vraag voor de heer Van der Waal. Mensen met een minimuminkomen moeten een tientje betalen voor de bus naar Keulen. Nou neem ik toch aan dat de FNV en de ABVAKABO achter de mars ..."

"Nee."

"U zegt gelijk nee. Ik heb hier een bericht van de Denktank Tegen Armoede waar met grote letters FNV op staat." "Maar dat is de afdeling Rotterdam", zegt iemand er tussendoor. Klaas maakt zijn verhaal af. "Is er geen mogelijkheid, nietwaar, dat er een klein beetje geld beschikbaar komt om met zoveel mogelijk mensen naar Keulen te trekken?"

Klaas was verontwaardigd nog voordat De Waal aanwezig was. Hij zou het hem wel eens inpeperen. Maar het blijft bij een vraag.

Een ander ergert zich kapot aan het misbruik dat werkgevers maken van de Wet Inschakeling Werkzoekenden. Is het eigenlijk wel een Europees onderwerp? Ja, nee, raakvlak, ja.

Uniek nieuw overleg

Maar waarom demonstreert de FNV eigenlijk niet in Keulen? Omdat de Deutscher Gewerkschaftsbund, de grote broer van de FNV, het niet wil. De Waal: "Het zou toch wel een beetje raar zijn om tegen de wensen van het gastland in te gaan. En moet je nou bij elke Europese top een demonstratie houden?" De toon waarop hij dit vraagt, is vermoeid, dus het antwoord moet 'nee' zijn. "We hebben twee jaar geleden rondjes gelopen rond de Nederlandse Bank, iets in Brussel gedaan en in Luxemburg deed de FNV niet mee. Tijdens deze top in Keulen, waarvan wij denken dat er iets uit komt, is de juiste manier veel lobbyen, veel praten en onderhandelen."

Er broeit namelijk iets bijzonders in Europa. Het Europees Verbond van Vakverenigingen en de Europese werkgevers èn de Europese Centrale Bank gaan samen over een Europese economische en sociale politiek praten. Zo iets als het Voorjaars- en Najaarsoverleg in Nederland. Uniek ...

Frans is niet erg onder de indruk en haalt de tegenstellingen binnen Europa terug. "De Europese Unie betekent vrijheid voor kapitaal en goederen, maar werklozen worden gedwongen bepaalde soorten werk te aanvaarden. Het is toch een maatschappelijke verantwoordelijkheid dat tussen werkenden en niet-werkenden in bondgenootschap een antwoord gevonden wordt. Wat vindt u er van dat mensen over de rand geduwd worden? Die mensen hebben geen boodschap meer aan de vakbeweging. Dat is een dreigende ontwikkeling. Waarom blijft de vakbeweging aan tafel zitten met mensen die alleen maar geïnteresseerd zijn in dat monetaire beleid? Waarom wordt actie aan de basis niet gezien als een constructieve ondersteuning?"

De Waal: "Er zijn grote verschillen tussen de Europese vakcentrales. Soms slaan ze ook nog binnen één land mekaar de hersens in. Toch is het zaak tot een verstandige economische en sociale politiek te komen. Een politiek die meer oplevert dan alleen maar Melkertbanen. Daar heb je overleg voor nodig. Daar heb je de Europese Centrale Bank voor nodig. Let wel: ze hebben zich nooit eerder door de idee van een sociaal Europa willen laten beïnvloeden."

Veel voornemens

De FNV wil door overleg tot meer eenheid in de arbeidsvoorwaarden komen en de werkloosheid concreter aanpakken. Juristen van de FNV werken aan voorstellen om meer invloed van werknemers in de raden van commissarissen te krijgen. Een probleem is dat de bevoegdheden van ondernemingsraden in de verschillende landen nog te veel uit elkaar liggen.

De Waal: "Het gaat er vooral om wat je bereikt. De vakbeweging is er niet gekomen om strijdbaar te zijn - een begrip dat het hier in het vakbondscafé altijd goed doet - maar om iets te bereiken. Bereiken we onvoldoende, dan zullen we de druk opvoeren."

Behalve werkloosheid en armoede is de chaos in het vervoer toegenomen. "De Maffia heerst", roept Theo. Hij mist het hoofdstuk arbeidsomstandigheden bij de vijf belangrijkste punten op het verlanglijstje dat de FNV voor de Europese verkiezingen heeft geschreven. De werkgevers in het vervoer moeten in heel Europa op dezelfde manier aangepakt worden.

Patrick geeft een voorbeeld van Europese eenheid van onderop. "De Europese contacten die Unilever-werknemers opbouwen, voorkomen dat mensen in verschillende vestigingen tegen elkaar uitgespeeld worden. Soms kunnen ze als Europese arbeiders gezamenlijk optreden. Dat gebeurde bij de zestien miljard waarmee Unilever aandelen van de aandeelhouders wilde terugkopen. En in Engeland, waar geen onderlinge contacten meer waren tussen de Unilever-bedrijven, bestaat weer een netwerk. Kan de FNV daar meer aan doen?"

"Het is ongelooflijk wezenlijk dat die contacten tussen bedrijven er zijn", zegt De Waal. "De bonden zullen zich in de bedrijfstakken danig moeten versterken."

Als uitsmijter komt De Waal terug op de strijdbaarheid van de FNV. "We zijn strijdbaar waar dat nodig is. Ons beleid is gericht op effectieve belangenbehartiging en er is altijd discussie mogelijk over de middelen."

Dat gedoe met die Euromarsen is dus niet effectief. Bedankt.

Frans Geraedts