nr. 89
maart 1999

welkom
edities
inhoud

Solidariteit

Rondvraag en andere berichten

Bijlmerramp en vakbeweging

Ze stonden erbij en keken er naar. Jaren lang vrat de ellende van de Bijlmerramp door. Ook de grootste sociale organisatie, de vakbeweging, liet het afweten. Dankzij de volharding van een groepje direct betrokkenen is er nu aandacht voor de gevolgen van de 'crash'. Grote, lichamelijke en geestelijke, gevolgen voor (vrijwillige) brandweerlieden, ambulance personeel, slopers, vrijwilligers, omwonenden, onbekenden en alle hulpverleners.

De doofpot, corruptie, incompetentie, bagatellisering en van het-kastje-naar-de-muur-sturen blijken ook in Nederland onderdelen van de 'cultuur' van de autoriteiten te zijn. We hebben hetzelfde gezien in België. Daar werden de moord op en de verdwijning van kinderen pas serieus genomen, toen mensen zich organiseerden door de 'Witte Marsen' en onderzoek eisten. Door deze zelforganisatie schaarde de publieke opinie zich aan de zijde van de ouders.

Op de televisie wordt bij ons nu pijnlijk blootgelegd hoe met mensen wordt omgegaan. Geen enkele organisatie ging onmiddellijk achter hen staan. Alles is uit de kast gehaald om te verklaren dat hun klachten niets met de Bijmerramp te maken hebben. Door de enquêtecommissie is in alle heftigheid de ramp en vooral de kritiek op de verantwoordelijke instanties opnieuw beleefd. En is alles in een versnelling geraakt.

Tijdens een vakbondscafé van Solidariteit in Amsterdam (26 februari) met Cor Ronner, vice-voorzitter van de ondernemingsraad bij de brandweer, raakten verschillende betrokkenen (brandweer, vrijwillige brandweer, ambulance-chauffeur, slopers, een KLM-er en anderen) voor het eerst gezamenlijk in discussie. Een enquête van onderop leek het wel. Deze mondde uit in de afspraak over een overlegorgaan met vertegenwoordigers van alle betrokken groepen.

Uit de verhalen bleek hoe lang instituties zich formeel hebben opgesteld. Arbodiensten spraken van een 'normaal' risico dat bij rampenbestrijding hoort. De ondernemingsraad van de brandweer ondernam niets, omdat er geen officiële klachten waren binnengekomen. Een cultuur van 'stel je niet aan' hield de klachten onder tafel. Kort geleden kwam daar verandering in. De commotie bij de brandweer was inmiddels hoog opgelopen, door de gezamenlijke inzet van ondernemingsraad en bond. Burgermeester Patijn kwam met de toezegging dat voor allen een regeling (over verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid) wordt getroffen gelijk aan de asbestverordening.

Het was een indrukwekkende avond. 'Gewone' mensen hebben de puzzel met grote inspanning, stukje voor stukje ontrafeld. De weg naar boven leidde vaak tot niets. Paul Ulenbelt (arbeidsomstandigheden FNV Bondgenoten) en een journalist van FNV Magazine waren aanwezig bij het vakbondscafé. Misschien dat de FNV nu, samen met de betrokkenen, lid of geen lid, tot collectieve behartiging van de gezondheidsbelangen overgaat.

Ab de Wildt
(FNV Bondgenoten)

1998: Het jaar van de winstwaarschuwingen *

Onze jaarlijkse greep uit de gepubliceerde NETTO winsten.
Stijging ten opzichte van 1997 in procenten.
Philips 13,3 miljard 133 %
Unilever 6,5 miljard 41 %
ABN Amro 4,0 miljard 12 %
Aegon 2,8 miljard 25 %
Rabobank 2,1 miljard 8 %
DSM 1,3 miljard 8 %
Akzo Nobel 1,3 miljard -17 %
Heineken 981 miljoen 29 %
Shell 702 miljoen -95 %
Rodamco 635 miljoen 8 %
Delta Lloyd 503 miljoen 9 %
Hagemeyer 423 miljoen 14 %
Hoogovens 415 miljoen -17 %
Randstad Holding 335 miljoen 30 %
Bührmann 330 miljoen 2 %
Wessanen 307 miljoen 34 %
Océ 284 miljoen 20 %
Nat.Inv. Bank 264 miljoen 19 %
Interpolis 254 miljoen 10 %
Getronics 240 miljoen 33 %
Benckiser 240 miljoen 20 %
Hunter Douglas 225 miljoen 16 %
Pakhoed 215 miljoen 20 %
NS 197 miljoen 20 %
Stork 189 miljoen 22 %
Alpinvest 186 miljoen 13 %
CAP Gemini 172 miljoen 36 %
Van Ommeren 150 miljoen 7 %
Wereldhaven 143 miljoen 5 %
Bank Labouchere 138 miljoen 88 %
Draka 122 miljoen 15 %
Ballast Nedam 105 miljoen 5 %
*) Investeringen Nederlandse bedrijven in VS, eerste drie kwartalen 1998: 19 miljard; bezittingen: 185 miljard.
Waarde beleggingen, 1998, pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen: 1.000 miljard (stijging 13 %);
Philips, Raad van Bestuur, 1998: 25,8 miljoen (stijging 50 %). Bezit opties: 62 miljoen. Oud-leden Raad van Bestuur: 16,8 miljoen.

Karavaan uit India in Europa

Op weg naar de Eurotop en de G7 in Keulen, eind mei/begin juni, trekt een karavaan van vijfhonderd boeren en boerinnen door acht Europese landen, waaronder Nederland. Aan hun protest tegen de vrijhandelspolitiek en de armoede, milieuvernietiging en genetisch gemanipuleerde gewassen die daarvan het gevolg zijn, nemen activisten deel uit verschillende continenten.

Geld is nodig. Giro 8200042, Welkomstcomité ICC, Wageningen. Telefoon: 0317-423588. Informatie: http://stad.dsl.nl/~caravan/

Zevende Europese "Work Hazards" Conferentie

Met als thema "Workers' health in the new millennium: Research to Action", organiseert het Europese netwerk voor arbeidsomstandigheden van 17 tot en met 19 september aanstaande zijn tweejaarlijkse conferentie. Het is inmiddels de zevende. Plaats: Edingburgh, Schotland.

Het unieke is de gelijktijdige deelname van activisten in bond en bedrijf en deskundigen. Het perspectief, dat het werk aan de mens moet worden aangepast, wordt uitgewerkt door zeven nationale netwerken. Er zijn veertien workshops met onderwerpen als: werkdruk, pesten op het werk, arbo-verantwoordelijkheid, gevaren van computerwerk, zwaar tillen, kanker en gevaarlijke stoffen.

In het programma zijn verder bedrijfsbezoeken, plenaire bijeenkomsten en fringe meetings opgenomen. Daarnaast is er voldoende tijd om van gedachten te wisselen met collega's uit heel Europa.

De redactie van Solidariteit verzorgt, net als bij eerdere conferenties, een workshop. Deze keer over werkdruk. De workshops van Solidariteit gingen in het verleden over beheersinstrumenten van het management en hoe die te bestrijden. In Edingburgh wordt dit thema uitgewerkt voor de toenemende werkdruk. Centraal staat de werkdruk die veroorzaakt wordt door veranderingen in de organisatie en het gebruik van nieuwe managementtechnieken. Doel is te komen tot een anti-stress plan.

De kosten van deelname zijn vrij hoog. Bij eerdere conferenties is gebleken dat het de moeite kan lonen bij bedrijf, ondernemingsraad en/of vakbond te informeren naar mogelijkheden de kosten (deels) vergoed te krijgen. Het is zaak hier snel achteraan te gaan, omdat de Nederlandse delegatie uit maximaal 50 mensen mag bestaan. De prijs inclusief ferry, vervoer en maaltijden in Schotland, overnachtingen en conferentie bedraagt 1.000 gulden. Wie zich voor 1 mei opgeeft, krijgt 100 gulden korting.

Informatie, inschrijfformulieren (met een beschrijving van alle workshops) en/of ideeën voor fringe meetings: Stichting NetWerk, de Nederlandse tak van het Europees netwerk, Cor Droogers, Donjonweg 64, 3233 AK Oostvoorne; telefoon: 0181-485563. Email: net_werk@yahoo.com.

1 Mei viering in Amsterdam

Zoals de laatste jaren gebruikelijk organiseert het 1 Mei Comité in Amsterdam de Dag van de Arbeid. Van twee uur 's middags (debat over koopkrachthandhaving) tot twaalf uur 's avonds (theater, expositie, muziek). In de namiddag verzorgt het platform van migrantenorganisaties een programma. Plaats: Oosterkerk, Wittenburgergracht.

1 Mei comité, Postbus 16940, 1001 RK Amsterdam. Telefoon: 020-4905165.

Van harte welkom op de lezersconferentie

Op een rustige dag: zondag 18 april 1999.

Een mooie tijd: 12.00-17.00 uur.

Een unieke plek: Centraal Station Amsterdam, einde spoor 2B, laatste deur - ASSV, tweede etage.

En een democratisch programma: Wat wil je met Solidariteit in de 21ste eeuw?

"Ik weet niks van de vakbond"

Sicco (18) werkt fulltime bij de Dekamarkt (supermarkt) in Leiden. Kent hij de vakbond? "De FNV geloof ik, of zoiets hè?", antwoordt hij onzeker. Op de binnenkant van de kaft van Solidariteit herkent hij iets: "Hé, de ABVAKABO. Die ken ik ook, ik heb wel eens mensen daarvan ergens zien lopen."

Voor de rest kan Sicco weinig vertellen over de bond. De afkorting FNV kent hij. "Ik heb er van gehoord en m'n vader is lid. Met die drie letters houdt het echt op." Hij heeft het met zijn vader nog nooit over de bond gehad, evenmin met zijn collega's op het werk. "Nee, absoluut niet", zegt Sicco bijna spottend.

Wat hij van de bond vindt? "Dat is een hele goeie vraag", antwoordt hij lacherig. Het komt er op neer dat Sicco zich afvraagt of hij er wel wat aan heeft, aan die bond. Rottigheid op het werk heeft hij nog niet gehad. Er is weinig reden om lid te worden, volgens hem. "Het gaat nu ook goed, dus ... En als ik nou lid was, zou het dan zo'n stuk beter worden?" Bovendien wéét Sicco gewoon niet genoeg van de bond om die keuze te maken. "Als je totaal niet weet wat het is, weet je ook niet of je er wat van af zou willen weten."

Toch vindt hij de bond een goede organisatie. "Ze doen wel goeie dingen, daar niet van." Maar wat is dan het nut? "Ja, daar moet ik eens over nadenken. Het is echt laag bij mij hoor. Ik heb nooit informatie aangevraagd, omdat ik me er niet mee bezig hou."

De bond doet misschien ook te weinig om jongeren te bereiken. "Ik weet niks van de vakbond, dus ik denk dat die dan ook te weinig aan reclame doet." Vanaf half februari hingen er in Leiden posters van de FNV. "Ja, je kan wel reclame maken, maar dan niet van die vage."

Aan het eind van het gesprek neemt hij een nummer van Solidariteit mee en vraagt of het telefoonnummer van de FNV er in staat.

Tomme Geraedts
(student School voor de Journalistiek, Utrecht)

BON Abonnement op Solidariteit

Ik wil een abonnement op het blad Solidariteit (35 gulden voor zes nummers per jaar).

Naam: ............................

Adres: ...........................

Postcode: ........................

Woonplaats: ......................

Graag deze bon sturen naar: Solidariteit, Van Swindendwarsstraat 99, 1093 XC Amsterdam (telefoon/fax: 020-6946586).

Lezersconferentie 18 april 1999 in Amsterdam

(zie pagina's 12 tot en met 17)