welkom
edities
inhoud

De modernisering van de Labour Party - Groot-Brittannië

Socialist Labour Party

De initiatiefnemers komen voort uit de Labour Party, die een lange traditie heeft van verschillende, uitgesproken stromingen en een officiële (evenredige) vertegenwoordiging van de vakorganisaties. Naast steun kreeg het initiatief kritiek: 'niet meer dan een poging tot een nieuwe parlementaire partij', 'een verdere verzwakking van de linkse oppositie binnen Labour, zeker wanneer deze partij aan de regering komt', 'dit leidt tot een verdeeldheid tussen de bonden, waarvan een groot deel de Labour Party steunt'.

Hier volgt een samenvatting van de verklaring bij het initiatief voor de Socialist Labour Party.

Gemeenschappelijk eigendom

Sinds 1918 kende de Grondslag van de Labour Party het uitgangspunt van 'de gemeenschappelijke eigendom van de produktiemiddelen en de middelen voor het goederen- en geldverkeer'. Een uitgangspunt dat mede onder invloed van de vakorganisaties was vastgelegd. Voor de linkse stromingen was dit steeds een perspektief dat houvast gaf, ook wanneer de partij van tijd tot tijd de standpunten van de 'rechtervleugel' overnam.

In de formulering van 'de gemeenschappelijke eigendom' had de Labour Party zich verbonden aan het doel het kapitalisme te vernietigen en een socialistiese maatschappij te vestigen. Ook veel vakorganisaties hadden dit doel in hun Grondslag opgenomen.

In de loop der jaren, zowel voor als na de Tweede Wereldoorlog, werd door de 'rechtervleugel' geprobeerd deze bepalende onderdelen - 'de gemeenschappelijke eigendom' en het socialisties perspektief - uit het partijprogramma te verwijderen. Ook de evenredige vertegenwoordiging van de bonden in de partij was die vleugel een doorn in het oog. Onder aanvoering van Tony Blair, partijvoorzitter, heeft deze 'modernisering' zich inmiddels voltrokken. Veel afgevaardigden, ook 'linkse', waren bereid die prijs te betalen voor het doel bij de volgende verkiezingen de Labour Party aan de regeringsmacht te helpen.

Middenpartij

Door deze modernisering naar een 'middenpartij' en de daarmee gepaard gaande omhelzing van de kapitalistiese marktfilosofie is een einde gekomen aan de lange geschiedenis van de Labour Party als socialistiese partij. Ze onderscheidt zich nauwelijks meer van de amerikaanse Democratische Partij, de duitse Sociaal-democratische Partij en de britse Liberale Democraten. Dat blijkt uit de visie die in de afgelopen jaren op veel maatschappelijke vraagstukken ontwikkeld is. Een paar voorbeelden.

De Labour Partij is aanhanger geworden van de privatiseringspolitiek en zal, wanneer ze aan de regering komt, niet overgaan tot 'renationalisatie' van de geprivatiseerde bedrijven (elektriciteit, water, gas, steenkolen, spoorwegen, telekommunikatie en andere publieke voorzieningen).

Labour is akkoord gegaan met de vaststelling van de minimumlonen nadat de 'sociale partners' gekonsulteerd zijn.

Door de stelling "Niemand kan beweren dat de werkloosheid op korte termijn opgelost kan worden", heeft Labour afstand genomen van het uitgangspunt van volledige werkgelegenheid. Maar zelfs binnen een kapitalistiese ekonomie is die oplossing op korte termijn voorhanden, namelijk door de invoering van een vierdaagse werkweek zonder in te leveren, uitbanning van al het onnodige overwerk en vrijwillige uittreding bij 55 jaar zonder loonverlies.

Over de verbetering van de noodlijdende gezondheidszorg, herstel van de National Health Service, is Labour uiterst vaag.

Van een partij die zeer krities stond tegenover de gemeenschappelijke europese markt is 'modern Labour' één van de vurigste supporters geworden van dit bastion van het internationaal kapitalisme.

Bundelen van oppositie

De vraag of het nog zinvol is binnen Labour te vechten voor een terugkeer naar een socialistiese politiek, moet zo langzamerhand met 'nee' beantwoord worden. Vandaar dit initiatief voor de Socialist Labour Party. Een partij die zich op een 'klassestandpunt' stelt, open staat voor het lidmaatschap van (vak)organisaties en vecht voor elke zetel in het parlement vanuit het besef dat dit orgaan slechts één van de demokratiese middelen is.

In de huidige periode wordt de radikale oppositie in Groot-Brittannië niet vertegenwoordigd door de Labour Party of de vakbeweging, maar door sociale bewegingen die op allerlei maatschappelijke terreinen aktief zijn. Zij verzetten zich tegen de belastinghervormingen, de auto-lobby, het misbruik van dieren, de kernwapens en de aantasting van het miljeu (Greenpeace). De zieltogende Labour Party laat deze bewegingen in de kou staan, de vakbonden slagen er niet in tot samenwerking te komen.

Een belangrijke taak voor de Socialist Labour Party zal liggen in het leggen van verbanden tussen deze 'one issue'-groepen onderling en met de protesten en akties in de bedrijven. De Socialist Labour Party zal elke oppositie moeten bundelen tegen onrecht, ongelijkheid en miljeuvernietiging en voor een socialisties Groot-Brittannië.

Hans Boot

Opland (50 kb)