Redaktioneel

Aan ons is niets gevraagd

Op 12 november 1992 was het dan zo ver. Ze zijn er uit, doodmoe van het zoeken naar woorden. Met een positief advies wordt de uitkomst van de lange, nachtelijke vergadering aan de leden van de Federatieraad voorgelegd. Dat zijn de voorzitters van de FNV-bonden. "Een te verdedigen resultaat met een evenwicht tussen een centrale 'aanbeveling' en met behoud van decentrale 'ruimte'." Deze geheimtaal staat in de brief van het FNV-bestuur aan de voorzitters. De overlegekonomie baart zo haar monsters. Deze lag binnen het mandaat van de meerderheid van de Federatieraad. Dus was er een akkoord dat een 'centrale aanbeveling' genoemd wordt.

De officiële titel zegt niets, dus heel veel: "Sociaal-economische beleidsoriëntaties 1993. In het perspectief van de middellange termijn". Zo kan-ie wel weer. Dat kan alle kanten op, behalve de onze.

De vakcentrales en ondernemersorganisaties hadden zich in de Stichting van de Arbeid gebonden aan een advies dat ze als 'sociale partners' half oktober samen met de 'onafhankelijke deskundigen' in de Sociaal Economische Raad opstelden. De komende jaren - europese integratie - draait het weer om verlaging van de kollektieve lastendruk en loonmatiging. Een povere maaltijd, opgefleurd met een snufje 'arbeidsparticipatie'. Daarmee wordt werkgelegenheid bedoeld, waarover niks konkreets is vastgelegd.

De overlegekonomie heeft zo haar eigen rituelen. Ernst, geheimzinnigheid, boosheid en altijd weer die alarmerende berichten van het Centraal Planburo. Deze keer meldt het CPB begin november, als we de kranten mogen geloven, dat de nederlandse ekonomie op de rand van de afgrond staat. Weer een ritueel uit de kast. De minister dreigt met loonmaatregelen en het openbreken van de bestaande CAO's. De 'sociale partners' ervaren dat als zware druk. Nog een ritueel.

Over de cijfers van het Centraal Planburo gesproken. Recent onderzoek toont aan dat, ondanks alle herberekeningen, de voorspellingen van deze denk-tank de laatste vijf jaar niet zijn gehaald. Noch in positieve, noch in negatieve zin. Het CPB verkondigt dus ideologie. Maar dan wel zo dat allerlei beleid gerechtvaardigd wordt. Van de regering en ondernemers is dat te begrijpen. Raadselachtig is dat de FNV en haar bonden zich steeds maar weer de maat laten nemen door deze wichelroederij.

Nu ligt er dus een 'sociaal-economische beleidsoriëntatie'. Vaag, maar met als helder gevolg de aanpassingen van de CAO-eisen bij een "klemmend beroep" de te vernieuwen CAO's te verlengen tot 1 maart 1993. Wel bestaat de "vrijheid (...) met terugwerkende kracht" afspraken te maken. Uiteraard rekening houdend met de ekonomiese vooruitzichten van het CPB.

Vele belangen zijn afgewogen. Die van 's lands financiën, de noodlijdende ondernemers, de overlegekonomie, de regeringskoalitie en de europese integratie. Een "te verdedigen resultaat" voor de achterban van de FNV, te weten de voorzitters van de FNV-bonden. Maar hoe zit het met de werkne(e)m(st)ersbelangen op welke termijn dan ook? Is het resultaat verdedigbaar naar de leden?

Aan ons is die vraag niet gesteld. Hierbij alsnog ons antwoord: de kaars is uit.

Redaktie