Redaktioneel

In koele woede

Woede wil nog wel eens verblindend werken. Zelfs zó dat de kwaadheid zich op de verkeerde persoon richt. Vrienden, vriendinnen of mensen die zeggen dat te zijn, krijgen het dan harder te verduren dan onmiskenbare vijanden. Ook kan het zo hoog oplopen dat het niet helemaal duidelijk is wie de meeste boosheid oproept.
Even deed dit laatste zich vrijdag 15 november jongstleden voor. De bouwondernemers eisen geld en tijd bij afwezigheid door ziekte en belonen aanwezigheid - ziek of gezond, dat maakt niet uit. De vakbondsonderhandelaars sluiten een week daarvoor een akkoord dat de opstelling van deze en andere ondernemers mogelijk maakt. Wie verdient nu de meeste woede?

CAO-onderhandelaar van het Algemeen Verbond Bouwbedrijf, De Fouw, windt geen doekjes om zijn boosaardigheid.
Preventiebeleid is mooi. "Maar er moeten ook arbeidsvoorwaardelijke prikkels komen voor de werknemer met het schrappen van de roostervrije dagen, en de 70%-uitkering." De ziektekontrole moet "uiterlijk op de derde ziektedag plaatsvinden en als de vrouw van de zieke met de smoes komt dat haar man 'even naar de apotheek' is, dan moet er niet worden geschroomd om de uitkering van die werknemer in te houden" (Het Financieele Dagblad, 9-11-1991).

FNV-onderhandelaar Muller verdedigt met ingehouden trots een eerste versie van het akkoord over 'arbeidsvoorwaardelijke stimulansen' in geld en/of vrije tijd. Want het bewijst "dat de overlegeconomie ook resultaat kan hebben en door de politiek niet al te gemakkelijk bij de ramsj kan worden gegooid" (NRC Handelsblad, 2-11-1991).
FNV-voorzitter Stekelenburg gaat op zijn knieën voor de baas van de ondernemers met die dubbele naam. Hij schrijft hem onverbloemd dat de FNV "geen enkele stimulans - binnen de context van de aanbeveling - onaanvaardbaar verklaart" (de Volkskrant, 8-11-1991).

Eerlijk gezegd, van die De Fouw valt niets anders te verwachten. Kompanen van hem hadden al eerder de 'aanbeveling' een histories moment in de arbeidsverhoudingen genoemd. Tevreden dat het vroegere taboe op de inlevering van loon en vrije dagen weg was. Kwaadaardig konstateerden ze dat het akkoord - zowel naar de letter als de geest - stakingen buiten de orde stelde.

Dus resteert een, inmiddels doordachte, woede aan het adres van de FNV-leiding. Dit histories moment is het slotakkoord van de afblaasmars op het Malieveld. Dit is 'FNV 1991' dat velen van die 250.000 mensen en al die anderen berooft van de paraplu van de huidige CAO-bescherming.
Dat de bouwbonden furieus hebben gereageerd op De Fouw is, ondanks hun eerdere naïviteit, terecht. Als ze - weliswaar wat behoedzaam - menen dat een "sterke confrontatie" bijna onontkoombaar is en de kans op arbeidsonrust "levensgroot" (Het Financieele Dagblad 16-11-1991). Als meer ondernemers zich gestimuleerd voelen om zieken te straffen en niet-zieken te belonen. En als we weten dat ze de WAO-voorstellen van het kabinet best vinden. Ja, dan wordt het tijd dat bonden en hun leden verenigd en in solidariteit in aktie gaan. Komt dan toch, door ervaringen wijzer, de algemene staking op de agenda?

Redaktie