Redaktioneel

Uw premier!

Janmaat oprotten. Die boodschap is deze 'geachte afgevaardigde' niet toegevoegd. Terwijl dat nou logies zou zijn, want Janmaat staat voor intolerantie, diskriminatie, racisme en vreemdelingenhaat. Vreemdelingenhaat als het gaat om mensen die net zo arm zijn als het merendeel van zijn kiezers. Voor de rijke, elders geboren specialist bijvoorbeeld gelden heel andere normen. Die mag gerust blijven en van Van Aardenne in de komende jaren zelfs net zo veel verdienen als vandaag. Anders ligt het met de verpleegkundige van 'etniese oorsprong'. Die moet - met zijn of haar kollegaas - genoegen nemen met een voorschot op het pensioen. Het moet gezegd, daarin wordt geen verschil gemaakt.

De Philips-ingenieur uit India is ook een heel ander persoon dan een pakistani die voor drie gulden per uur op een 'illegaal' atelier de japonnen voor C&A mag maken. In zijn 'gedoogperiode' komt hij nooit of te nimmer aan 'wit werk' dat volgens een CAO betaald wordt. Om een heel eenvoudige reden overigens, er is werkloosheid. Maar op de arbeidsburoos hebben ze een mooie smoes bedacht: "Omdat zo'n buitenlands persoon de nederlandse taal niet beheerst." En dan krijgt die hij of zij van dit buro maar een ding: een stempel..., dat dan om de veertien dagen door een ander stempel vervangen wordt. Is het een wonder dat vreemdelingen als eerste nederlandse woord "klootzakken" leren uitspreken? Maar, toch gaat het goed. De winsten stijgen.

Overigens, zouden lassers die de ondernemers uit Spanje halen dat woord ook kennen? Zeker weten. Want in de regeerperiode van Lubbers werden de spaanse lassers van off-shore-bedrijf Heerema van de ene op de andere dag - en zonder betaling van achterstallig loon - van de platforms geschopt. Omdat Heerema filippijnse arbeiders goedkoper vond. De spaanse arbeiders werden door de nederlandse politie - die geen tijd en menskracht heeft om echte kriminelen te vangen - geboeid naar Schiphol gebracht in een boevenwagen en als misdadigers uitgewezen.

Dat vonden sommige partijen die nu ach en wee roepen over Janmaat, heel normaal. De vakbeweging bakte er ook niet veel van, ze waren niet eens lid van de bond. Het gaat goed. De winsten stijgen immers.

Een schrik was dat. Al die mensen die het eens zijn met een Janmaat, die gewoon - straffeloos en legaal - voor de televisie zijn vreemdelingenhaat kon propageren. Stemmers op Janmaat, domme mensen, boze mensen, vertwijfelde mensen, racisten... De partij van Lubbers sprak haar afschuw daarover uit. Lubbers die twee dagen voor de verkiezingen in 'het' tv-debat durfde te beweren dat zijn werkgelegenheidsbeleid mislukt was, omdat er te veel buitenlanders waren gekomen. Professor Bovenkerk, voorzitter van één van de adviesorganen van de regering, vond die uitspraak "beneden niveau", want "Lubbers weet donders goed dat er wel twintig redenen zijn waarom dat werkgelegenheidsbeleid mislukt is". Evenzogoed kon Janmaat de avond voor de verkiezingen een pamflet verspreiden waarin hij zich met zijn racisme kon beroepen op "Uw premier". En een klein deel van de vele mensen die door die premier in de armoede zitten, stemde op Janmaat. Maar het is wel huichelachtig om die winst van de Centrumdemokraten terug te spelen naar die mensen die vaak, net als de migranten, slachtoffer zijn van een beleid dat rijken rijker maakt en armen nog armer.

En dan wordt gezegd, het gaat goed. Want de winsten stijgen.

Onverdraagzaamheid, diskriminatie, racisme; verhuld en onverhuld.

Terecht hebben de organisaties van migranten opgeroepen tot een gezamenlijk optreden daartegen. In de buurten waar de armoe toeslaat. Op de bedrijven waar dit jaar, ook gezamenlijk, gestaakt werd voor meer inkomen en betere arbeidsvoorwaarden. Stuitend is het dat Janmaat zijn vuil op de televisie kwijt kan, terwijl migranten nauwelijks een podium toegemeten krijgen. Noch in de Kamer, noch voor de televisie, noch in de verschillende 'organen' en 'advieskommissies' waar zij wèl onderwerp van beleid zijn. Geen stemrecht en vrijwel monddood. Dat is de demokratie van het Lubbers-tijdperk. Institutionalisering en marginalisering. Dat zijn de moeilijke 'nederlandse' woorden die migranten nochtans kennen en waarvan zij de gevolgen dagelijks ondervinden. Daarin verschillen zij niet van hun, weliswaar hier geboren, buren. En 'zonnekoning' Ruud de Eerste glundert bij zijn overwinning.

Want het gaat reuze goed. En de winsten zullen wel blijven stijgen.

De redaktie (oktober 1989)