welkom
edities
inhoud

Redaktioneel

Tot 23 november!

Hij liet de hond uit toen de bom viel zag in een flits het licht van duizend zonnen Hij wou nog roepen nader ons o god mijn heer maar goden zijn zo doof als kwartels ze zijn verdampt en zweven fall out in de ruimte E=mc2 kan niemand navertellen Jan van Blisen

Gisteren, 19 oktober in Delft, vergadering van de redaktieraad. Een redelijke opkomst en ook nog landelijk, van Goes tot Nunspeet. We hebben het vooral gehad over de lezersbijeenkomst van 23 november in het NIVON-centrum in Rotterdam. De meesten van ons hebben het druk gehad met het volkspetitionnement. Een miljoenenzaak, waarmee nou eens niet gezwendeld is. Bij de ontvangst van deze 'volkswil' op 26 oktober is Lubbers speciaal voor de gelegenheid glad geschoren. Voor de televisie zal hij vast en zeker een even gladde glimlach over hebben. Daarna gaat hij over tot zijn orde van de dag. De Tweede Kamer laten besluiten de raketten te plaatsen. Of dat even gladjes is gegaan, weten we inmiddels. Maar we weten meer. Is de Alarmdemonstratie van 26 oktober in Den Haag een nieuwe begin na de 'afsluiting met een feestelijk tintje' van het volkspetitionnement door het KKN? Betekenen de landelijke scholierenstaking en de vele andere akties van 1 november een nieuwe fase van massaal verzet tegen wat zogenaamde wapenbeheersers 'kruisvluchtwapens' noemen? We weten in ieder geval dat een vervolg hard nodig is. Lubbers, Reagan, Luns en de NAVO kennende, zijn de raketten de wereld en zelfs Nederland nog niet uit. En dat is toch juist wat wij we wèl willen. We moeten die dingen niet, nu niet, nooit niet. In de komende verkiezingstijd zal over de raketten nog heel wat gezegd worden, maar dat zal niet voldoende zijn. Vandaar de noodzaak van voortgezette strijd. Om de vredesbeweging in de race, de vakbeweging bij de les en de PvdA aan haar NEE-woord te houden. Met nieuwe kansen op een anti-CDA/VVD-stemadvies van de vakbeweging en niet te vergeten van de vredesbeweging.

Vooruit kijken

In Rotterdam deden verschillende mensen de suggestie om op korte termijn een nieuwe bijeenkomst te organiseren. Hun redenering was als volgt. Terugkijken op de achter ons liggende CAO's is leerzaam, maar we kunnen meer doen met de opgedane ervaringen. De ontwikkelingen in sektoren en bonden lopen weliswaar uiteen, ook in de tijd gezien, toch zien we op hoofdpunten belangrijke overeenkomsten. Daarover zullen we uitgebreider van gedachten moeten wisselen, zodat we met een terugblik vooruit kunnen komen. En zo sterker staan in de komende voorbereidingen op een nieuwe CAO-ronde. De redaktie vond dit een prima suggestie en benaderde voor de eerste uitwerking ervan mensen uit verschillende sektoren, bedrijven en bonden, die veel ervaringen hebben in de totstandkoming van het arbeidsvoorwaardenbeleid. Dit leidde tot wat we het 'voorberaad' zijn gaan noemen, dat plaatsvond op 14 september. Daarin kwamen we tot een goed overzicht van de stand van zaken in de ABOP, AbvaKabo, Bouw- en Houtbond, Dienstenbond, Druk en Papier, Industriebond en Vervoersbond FNV. Door de 'vertegenwoordiging' van de Jongerenbeweging verbonden met de FNV, uitkeringsgerechtigden en vakbondsvrouwen werd het ook mogelijk op specifieke onderdelen van de CAO's in te gaan.

In dit voorberaad werden de afgesloten CAO's over de gehele linie als 'mager' gekenmerkt. Zij het dat bijvoorbeeld in de bouw, grafische sektor, levensmiddelenbranche en delen van de chemie ofwel op het punt van de koopkracht ofwel op het punt van de arbeidstijdverkorting redelijk gunstige resultaten zijn geboekt. Bij de bouw en soms de chemie (Windmill) hebben de gevoerde akties daarin een beslissende invloed gehad. Verder is het beeld langzamerhand bekend. Minimale arbeidstijdverkorting, vrijwel overal opnieuw inleveren, magere of onkontroleerbare herbezetting, uitkeringsgerechtigden weer het sluitstuk, voor vrouwen zelden en voor jongeren jets meer afspraken over arbeidsplaatsen.

In de diskussie van het voorberaad sprong één punt er duidelijk uit. De kwestie van de flexibiliteit speelt op alle fronten. Arbeidstijd, beloning, funkties, in- en uitlenen van arbeidskrachten, poolvorming (havens), uitbesteden van werk, enzovoort. De konklusie was dan ook dat deze flexibilisering van de arbeidsvoorwaarden grote aandacht vereist. Te meer daar deze strategie van de ondernemers - ondersteund door de overheid - zich voor een deel afspeelt buiten de CAO's om.

Hieraan werd toegevoegd dat het voor een goede beoordeling van deze ontwikkeling (en het verzet er tegen) noodzakelijk is een analyse te maken van de achtergronden van deze ingrijpende reorganisatie van de arbeidsverhoudingen. In deze analyse zou een relatie gelegd moeten worden met de ekonomische krisis en het versnelde proces van technologische vernieuwing.

De redaktie heeft geprobeerd een dergelijke analyse te maken. In de genoemde vergadering van de redaktieraad is die besproken en bijgesteld. Het resultaat is met een tweetal andere stukken als 'bijlage' in dit nummer van solidariteit opgenomen. Voor de vorm van een bijlage is gekozen om wat meer tijd te hebben om de stukken te produceren en de kosten enigszins te drukken; het geheel vormt het diskussiemateriaal voor de lezersbijeenkomst. Aangevuld met een paar korte stellingen die wat ons betreft in de ochtenddiskussies centraal zullen staan.

Voor de lezers en lezeressen die zich als bijzondere liefhebbers goed op de bijeenkomst willen voorbereiden verwijzen we naar het thema van nummer 13 dat over de CAO-onderhandelingen gaat (mei 1985), de interviews in nummer 14 over de afgesloten CAO's (juni 1985) en de verslagen van de tweede lezerskonferentie in nummer 15 (september/oktober 1985).

Solidariteit diskussieplatform

Zowel in het voorberaad als in de vergadering van de redaktieraad hebben we uitvoerig gesproken over de betekenis van deze nieuwe lezersbijeenkomst voor het blad Solidariteit. We hebben het 'een stap verder' genoemd. Namelijk niet alleen terugblikkend konklusies trekken uit het 'voorafgaande', maar ook proberen die konklusies direkt te verbinden aan wat komen gaat.

We rekenen die stap tot het hoofddoel van Solidariteit. Namelijk het blad als diskussieplatform om ervaringen en gedachten uit te wisselen waarmee geprobeerd wordt de vakbeweging en haar strijd voor de belangen van de arbeidersklasse te versterken. Zeker in een periode waar de positie van de vakbeweging het doelwit is van aanvallen door de ondernemers en beperkingen van de overheid. We doen dat binnen de vakbeweging, als leden van de vakbeweging. Zoals de kolommen van Solidariteit openstaan voor allen die de vakbeweging een goed hart toedragen, nodigen we op dezelfde manier allen uit deel te nemen aan de lezersbijeenkomst. Dat wil dus zeggen ook niet-lezers/lezeressen. Vandaar ons motto: NEEM EEN KOLLEGA MEE!

Programma

Tot slot een korte toelichting op het programma - zie ook de achterkant van dit nummer. Na een kort openingswoord zal Koos Verweijmeren, lid van de bondsraad van de Vervoersbond FNV en van de ondernemingsraad van de GEM (graanoverslag in de rotterdamse haven), een inleiding houden van ongeveer twintig minuten. Daarbij zal hij zich baseren op de in de bijlage opgenomen stukken.

De daarop volgende diskussie in 'bondsgroepen' zal in de eerste plaats gebeuren aan de hand van de al genoemde korte stellingen. Wat betreft de samenstelling van de diskussiegroepen laten we open of uitkeringsgerechtigden bij 'hun bondsgroep' gaan zitten of een afzonderlijke groep vormen.

In de pauze zullen vier à vijf 'arbeidersdichters' ons van hun werk op de hoogte stellen. Dat kunnen gedichten zijn of korte verhalen. In diezelfde pauze komen de rapporteurs van de groepen bij elkaar om de hoofdlijnen van de gevoerde diskussies bij eikaar te brengen. Die hoofdlijnen zuilen de inzet zijn voor een diskussie van alle aanwezigen, een plenair debat dus.

Tot zaterdag 23 november in Rotterdam en nogmaals: je kollega is welkom en hierbij uitgenodigd.

De redaktie (november 1985)