welkom
edities
inhoud

Hoe de bouwfraude de wereld van de arbeid treft - Groep Koop

Aanbod te getuigen over fiscale en sociale fraude

Raf stelde de Parlementaire Commissie Bouwfraude van Koops wandaden op de hoogte en bood aan een nadere toelichting te willen geven. Dat aanbod werd afgewezen, omdat het onderzoek zich beperkt tot feiten die zich op Nederlands grondgebied hebben voorgedaan en tot bouwfraude in de strikte zin van het woord. Voor fiscale en sociale fraude had de commissie geen belangstelling. Hier volgen de belangrijkste delen uit de brief die Raf 23 augustus 2002 verstuurde.

Veroordeling

"De Groep Koop heeft mij in augustus 1999 op totaal onwettige wijze afgedankt. Tegen dit ontslag hebben mijn collega's acht weken gestaakt. Zes maanden later werden opnieuw mensen afgedankt en in het voorjaar van 2001, toen de firma bijna geheel ontmanteld was, werd nog eens 150 dagen lang gestaakt tegen Koop wegens het willekeurig ontslag van een andere werknemer.

Ik ben bereid om samen met mijn collega's verslag uit te brengen van dit bewogen sociaal conflict dat maandenlang de publieke opinie heeft beroerd en dat een beeld opwerpt van de geestesgesteldheid van het management van de Groep Koop.

Het college van sociale bemiddelaars van het Ministerie van Arbeid in Brussel heeft een analyse gemaakt van dit conflict, omdat tegen elke gewoonte van het sociaal overleg in, de Groep Koop beroep deed op burgerlijke rechtbanken. Zelfs de patroonsfederatie Agoria heeft zich op een bepaald ogenblik openlijk gedistantieerd van Koop.

In een vonnis van de arbeidsrechtbank van Gent, april 2000, werd unaniem beslist dat de verantwoordelijkheid voor dit conflict volledig in handen lag van Koop. Voor het eerst werd in België een vonnis geveld, waarin de wettelijk voorziene boete wegens willekeurig ontslag werd uitbetaald 'uit voorraad'. Dat wil zeggen dat de verplichte som die Koop moest uitbetalen als boete voor mijn ontslag, onmiddellijk na de uitspraak van het vonnis moest betaald worden, ongeacht het feit of Koop beroep aantekende. Dit vonnis kwam tot stand door actieve mobilisatie van vakbondskaders tegen Koop. Onder die druk is de Groep dan ook niet in beroep gegaan.

Andere rechtsgedingen zijn daarna nog gevolgd, onder meer tegen de financieel directeur van Carnoy die door Koop aan de dijk werd gezet. Als vakbond hebben wij een film gemaakt van dit conflict die inzicht geeft in de uiterst onmenselijke mentaliteit van het kader van de Groep Koop."

Corruptie

"Wat heeft dit alles te maken met bouwfraude, zult U zich afvragen. Welnu, doorheen dit belangrijke sociaal conflict zijn wij zijdelings bepaalde vormen van fraude op het spoor gekomen. Wijzelf hebben als vakbonders de handen vol om onze leden te verdedigen. Wij zijn niet aangesteld om een boekhoudkundig onderzoek in te stellen dat onze bevoegdheden als leden van de ondernemingsraad te buiten gaat. Toch denk ik dat wij bepaalde elementen kunnen aanbrengen die U kunnen helpen in Uw onderzoek naar de bouwfraude.

1. Ik kan bevestigen, op basis van mondelinge getuigen uit het verleden dat onderlinge prijsafspraken en werkafspraken tussen aannemers ook hier schering en inslag is. Al voor de overname van Carnoy door de Groep Koop, dus toen de firma nog eigendom was van het Duitse Mannesmann AG. Meer specifiek wat Koop betreft, kan ik getuigen dat de manier waarop de Groep zich ingewerkt heeft in de Belgische pijpleidingmarkt zeer merkwaardig was, om niet te zeggen, omgeven met een vermoeden van corruptie. Koop heeft voor zijn intrede op de Belgische markt als pijpleidingbouwer in 1996 immers beroep gedaan op een ex-manager van de Gentse firma Deneys, de heer M. Troch. Deze heeft de Belgische dochter van het Nederlandse bedrijf NACAP opgericht in februari 1996. Binnen een aantal maanden stelde deze firma zonder eigen burelen en bedrijfsterreinen meer dan honderd werknemers te werk die een belangrijke opdracht ter waarde van 3,8 miljard BEF (bijna 100 miljoen euro) hebben uitgevoerd die reeds aanbesteed was door Distrigas (de Belgische gasdistributeur) aan Deneys. Het ging om de aanleg van de gaspijpleiding (met Mannesmann pijpleidingen) tussen de gasterminal in Zeebrugge en de Duitse grens. Het pas opgerichte NACAP - onder leiding van Troch, ex-Deneys - is er in geslaagd de openbare aanbesteding van dit werk open te breken en aan Deneys te ontfutselen.

Ik ben bereid om een betrokkene te vragen over deze ongewone werkwijze in de schemerzone van wettelijk en onwettelijk te komen getuigen. In ieder geval is de Groep Koop er in geslaagd stevige banden te smeden met Distrigas, alsook met Gaz de France. Ik heb een sterk vermoeden dat deze banden steunen op corruptie."

Sociale fraude

"2. Ik kan bevestigen dat de overname van Carnoy gefinancierd is door het systeem van 'compenseerbare verliezen'. Dit is een fiscaal systeem, waarbij Nederlandse bedrijven verliesgevende Belgische bedrijven opkopen en waarbij de historische schulden en verliezen van het overgenomen bedrijf gedurende vijf jaar kunnen afgetrokken worden van de netto belastbare Groepswinst. Ik kan U de balans van de jaren 1999 en 2000 van de firma Carnoy geven, waarin deze fiscale techniek wordt bevestigd. Ik kan een belastingambtenaar van de dienst Bijzondere Belastingsinspectie van het Ministerie van Financiën vragen om te getuigen over deze belastingtechniek en over het verschil in interpretatie tussen de Belgische en de Nederlandse belastingadministratie inzake deze techniek.

Deze getuigenis kan aan Uw onderzoek het feit toevoegen dat naast de eigenlijke bouwfraude die U onderzoekt, ook het overnamebeleid van de bouwfirma's een belangrijke rol speelt in het verdelen van de markt. De overname van Carnoy door Koop, die dateert van april 1999, is immers reeds in het najaar 1998 beklonken. Mannesmann wou haar metaalverwerkende divisie kwijt en Koop was op zoek naar gronden en duurzamere structuren voor NACAP. De hoge schuld- en verliesgraad van Carnoy was niet zozeer het gevolg van operationele verliezen in de productie van Carnoy, maar werd vooral veroorzaakt door financiële transacties binnen de Mannesmann Groep met het oog op de centralisatie van financiële middelen en met het oog op de verkoop van onderdelen van de Groep. Daardoor ontstond er eind 1998 een deal, waarbij Mannesmann een kunstmatig verliesgevend bedrijf kwijt kon aan zakenpartner Koop die werd opgezadeld met de sociale afloop van Carnoy, terwijl Koop met compenseerbare verliezen zijn investering kon terugverdienen. Binnen de Nederlandse wetgeving is hier niets mis mee. Maar wij vragen Uw aandacht voor het sociaal nadelige effect dat dit soort fiscale operaties heeft op de tewerkstelling en op de verdeling van de markt.

3. Ik kan bevestigen dat boven op de bouwfraude bij ondernemers als Koop een belangrijke sociale fraude bestaat met koppelbazen, vooral van Franse origine. Koop en andere aannemers werken in belangrijke mate met huurlingenpersoneel dat verhoudingsgewijs een veel lager nominaal uurloon krijgt uitbetaald dan het vast personeel. Nochtans krijgen deze huurlingwerkers netto niet veel minder dan de vaste werkkrachten bij Koop. Het verschil zit hem in valse facturatie van de kilometervergoeding. Hier zitten we duidelijk buiten de wet. Ik ben bereid om getuigen hiervoor te zoeken.

Indien U geïnteresseerd bent in deze feiten, dan ben ik bereid om snel een dossier samen te stellen dat U kan helpen in Uw onderzoek."

Raf Verbeke

Foto Chris Pennarts (63 kb))