welkom
edities
inhoud

Uit het leven - portret van Richard Hemmiga, havenwerker/webmaster

De haven bezet je leven

Vroeger was Richard een trouwe fan van Ajax, maar na het incident bij Beverwijk volgt hij alleen nog de thuiswedstrijden. IJshockey en karpervissen hebben dit verlies opgevuld. De haven speelt een grote rol in zijn sociale leven. De website, de telefoontjes en de ondernemingsraad hebben zo hun invloed. Manny kent zijn werk, is er wel eens langs geweest, maar eigenlijk wordt er thuis niet veel over gesproken.

Gewoon lid

Na de MAVO wist Richard niet zo goed wat hij wilde. Door zijn vader die bij de KNSM (Koninklijke Nederlandse Stoomboot Maatschappij) werkte, werd hij enthousiast voor de havenvakschool. Niet verwonderlijk overigens, omdat veel familieleden in de Amsterdamse haven werken. Na het behalen van zijn diploma kwam hij al snel bij de CTA, tegenwoordig Ceres, in vaste dienst. Onder aan de ladder begonnen, is hij nu inzetbaar op bijna alle werkplekken behalve de stukgoedkraan. Maar dat is geen probleem, omdat het stukgoed toch bijna verdwenen is. Het werk bevalt hem prima en hij vindt het plezierig afwisselend ingezet te worden; van de heftruck en het controlewerk tot de containerkraan en de straddle carrier.

Ceres kent een sterke vakbondstraditie, de organisatiegraad is hoog. Richard werd lid van de bond, omdat dat nu eenmaal zo ging vroeger. Als je bij een havenbedrijf begon, dan kwam er vanzelf wel een oudere collega om te vragen of je lid wilde worden. Het werd de grootste bond, de Vervoersbond FNV, omdat die de meeste invloed heeft en daardoor wat kan bereiken. Weliswaar werd er bij hem thuis niet vaak over de bond gepraat, maar de grote solidariteit in de haven hield in dat je gewoon lid werd.

Tegenwoordig is dat anders. Bij de laatste aanname van personeel hebben Richard en zijn collega's actief aan ledenwerving gedaan, helaas werden weinig nieuwkomers lid. De bond wordt wel als iets positiefs gezien, maar de contributie zou te hoog zijn. Volgens Richard zijn echter de tijdelijke contracten het belangrijkste obstakel. Mensen wachten, totdat een vast contract aangeboden wordt. Als dat gebeurt, volgt een nieuwe wervingscampagne.

Nieuwe terminal

Richard is niet actief in de bond, tegenwoordig FNV Bondgenoten, wel in de ondernemingsraad. Dat begon zes jaar geleden. Voor die tijd mengde hij zich in de discussies in de kantine tijdens de schaft of na het werk. Omdat hij toch altijd zijn woordje klaar had en zijn mening niet onder stoelen of banken stak, werd hij op een gegeven ogenblik uitgedaagd zich voor de ondernemingsraad kandidaat te stellen. Toen er halverwege een zittingsperiode een plaats vrijkwam, trad hij toe. Bij de recente verkiezingen kreeg hij de meeste stemmen.

De nieuwe ondernemingsraad is een betrekkelijk onervaren ploeg. Als één van de mensen met inmiddels de meeste ervaring, werd het vanzelfsprekend gevonden dat Richard voorzitter werd. In zijn beslissing speelde mee dat de opkomst bij de verkiezingen erg hoog was: negentig procent. Het is wennen om voorzitter te zijn, want zakelijk vergaderen en een volle kantine toespreken is toch anders dan discussiëren in een kleine groep aan de kantinetafel. Zijn vuurdoop was tegelijkertijd een ingrijpende gebeurtenis. De grootste klant van Ceres ging naar de concurrent. Leg dat maar eens uit aan je collega's. Richard is een aartsoptimist, want hij blijft geloven in de insteekterminal met kranen aan weerszijden, zodat een schip aan twee kanten gelost en geladen kan worden. Volgens hem is er in de Amsterdamse haven plaats voor een kleine containerterminal, zeker met dit unieke concept. Moderne apparatuur, goed materiaal en materieel. De tijdwinst die er behaald kan worden, is groot.

Er moeten reders zijn die deze snelle mogelijkheid willen uitproberen. Maar ja, wie neemt het voortouw, want de insteekterminal met de geweldige kranen moeten zich in de praktijk nog bewijzen. Voorlopig blijkt geen reder de eerste te willen zijn. Daarnaast zit het economisch tij ook niet mee. Toen een jaar of vier geleden het concept werd gepresenteerd, was de voorspelling over de groei van de containermarkt enorm positief: 30-50 procent. Gedacht werd dat het dus mogelijk moest zijn om daarvan een graantje mee te pikken. Momenteel zijn de groeicijfers bijgesteld naar 6 procent per jaar. Maar als de boten niet helemaal vol zijn, is de te behalen tijdwinst gering. Bovendien is dan de noodzaak minder dringend om meteen weer weg te varen om nieuwe lading te halen.

Richard verwacht dat bij een aantrekkende markt een boot niet kan wachten en dat de tijdwinst van de nieuwe terminal een belangrijke rol gaat spelen. Klanten moeten dan wel komen. Maar ook bij hem knaagt af en toe de twijfel. Mislukt Ceres, dan is het gedaan met de Amsterdamse haven.

Haven Pagina

Toen het in 1995 slecht ging met de CTA, moest de redding komen van een koper en dat werd de totaal onbekende Amerikaanse Griek Kritikos. Over hem deden vele verhalen de ronde. Richard ging op onderzoek uit en bediende zich van het internet. Veel ervaring had hij niet en het was niet gemakkelijk via allerlei verwijzingen naar internetpagina's aan de juiste informatie te komen. Het lukte niet alleen, maar tijdens de zoektocht die veel contacten had opgeleverd werd het idee geboren anderen bij te staan in hun informatieverzameling over de haven. Zo kwam Richy's Haven Pagina tot stand.

In het begin ging het slechts om een verzameling verwijzingen naar de websites van vooral Amerikaanse collega havenarbeiders, voorzien van een instructie hoe die te bereiken waren. Dat was voor Richard een tijd van veel proberen, veel fouten en vooral veel tijd investeren. Langzaam ontwikkelde zich een behoorlijke deskundigheid. De apparatuur staat in de huiskamer, zodat hij tijdens zijn hobby aanspreekbaar blijft.

Na een paar experimenten met foto's van vooral de bouw van de nieuwe containerterminal en Nieuwsbrieven van FNV Bondgenoten werd de website gebouwd rond informatie over de haven. Na de beginfase van zo'n drie jaar ontstond de behoefte aan meer directe uitwisseling van informatie en werd besloten tot het Havenforum, een discussieplatform om havenwerkers met elkaar in contact te brengen en op de hoogte te stellen van ontwikkelingen elders. De in die tijd spelende staking in Liverpool werd op de voet gevolgd en vormde een herkenbare gemeenschappelijke ontwikkeling.

Via het forum wordt contact gezocht met collega's uit andere bedrijven of andere havens in Nederland en België. Onderzocht wordt hoe zij met bepaalde problemen omgaan. Dit leidt tot regelmatige debatten over veiligheid en gezondheid, over de ontwikkeling van de arbeidsvoorwaarden en werkgelegenheid, over managementstrategieën, over de havenpool en de Europese liberalisering van de havens. Buiten de website zetten deze discussies zich op het werk, in de ondernemingsraad of de bond voort. Niet alleen over kwesties in de havens, maar ook over politieke ontwikkelingen.

Consumptief

Toch beantwoordt het Havenforum nog niet geheel aan de verwachtingen. De bezoekersaantallen van rond de honderd per dag vallen niet tegen, maar, zo vindt Richard, te weinig mensen doen daadwerkelijk mee aan de informatie-uitwisseling en de discussie. Ongeveer tien mensen zijn 'interactief'. Er blijkt toch een schroom te bestaan om zichtbaar voor iedereen met de eigen gedachten en meningen naar buiten te komen. Ook al staan havenwerkers om hun mondigheid bekend, ze tonen zich te consumptief. Ze willen op de hoogte blijven, maar schakelen zichzelf onvoldoende in.

Lastig is daarbij dat mensen anoniem of onder een schuilnaam mee discussiëren. Richard moet dan voor rechter spelen. Wat kan wel en wat niet door de beugel. Soms worden er zeer persoonlijke aanvallen op de site gezet die evenals grove beledigingen zonder pardon verwijderd worden. Maar het uitgangspunt blijft dat er zo weinig mogelijk gecensureerd wordt. Richard heeft duidelijk aangegeven wel de beheerder te zijn, maar geen verantwoordelijkheid te dragen voor de inhoud. Die blijft bij de mensen zelf. Nog steeds is het zo dat de discussies in de kantine meer openbaar zijn dat 'het net', omdat meer mensen actief meedoen en zonder enige vermomming.

Veel collega's volgen de site op de voet en laten dat blijken. Buiten de site geeft ook het management zijn commentaar en maakt bovendien tussen de regels door duidelijk het met bepaalde informatie niet eens zijn.

Al met al is de website een medium van mogelijkheden en moeilijkheden. Kort geleden nog werd door een nieuwsblad gedreigd met juridische maatregelen als doorgegaan werd artikelen over te nemen. De reeds geplaatste artikelen moesten verwijderd worden, anders volgde een rekening. Richard lijkt zich er weinig van aan te trekken, toont in ieder geval geen angst voor repercussies. Wel maakt hij zich zorgen over de financiën. Veel geld kosten het onderhoud en de regelmatige vernieuwingen niet, maar hij betreurt het geen sponsor te kunnen vinden. Het zou een mooie service van de bond zijn.

Ab de Wildt

Begon je in de haven te werken, dan kwam er vanzelf wel een oudere collega naar je toe om te vragen of je lid van de bond wilde worden.

Einde Amsterdamse haven als reders de nieuwe containerterminal ven Ceres blijven mijden.

Geplukt van het Havenforum www.havenwerker.nl

Op vakantie?
Van: Forumlezer
Date: 25-06-2002

"Wat is het rustig hier. Is (bijna) iedereen voor de tweede keer op vakantie, of zo?"

Re: Op vakantie?
Van: Kees
Date: 25-06-2002

"Je kan ook een nieuwe discussie starten, of een oude discussie nieuw leven inblazen. Ikzelf ben benieuwd wat de LPF- stemmers nu denken. Ziet er niet florissant uit voor de burger. Maar misschien is het een bewuste keus, vinden ze het prima wat ze hebben teweeggebracht. Met vriendelijke groeten."

Re: Op vakantie?
Van: Andries
Date: 26-06-2002

"Ik vind de LPF zeker vernieuwend. Ik hoop ook maar dat de vakverenigingen van Nederland de stakingskassen hebben gevuld, want werken tot aan mijn dood zie ik niet zitten. LPF, CDA en VVD willen de 65-jarige pensioenleeftijd schrappen, ook de Wet Poortwachter willen ze NOG slechter maken voor werknemers en werkgevers. In deze tijd van economische neergang - lees minder groei - kan het land arbeidsonrust niet hebben, maar de burgers worden wel uitgedaagd. Ik voorspel na de feestdagen in december weer een gang naar de stembus met de tomatenfractie als grote winnaar."

Re: Op vakantie?
Van: Richard
Date: 28-06-2002

"Vernieuwde politiek wilden we in Nederland en dat kon links of rechts om. Veel mensen hebben gestemd, denk ik, zonder dat ze zich verdiept hebben in de programma`s en dat kan Jan met de Pet en werkend Nederland wel eens letterlijk duur komen te staan als je het concept regeerakkoord zo eens doorneemt. De WAO-oplossingen en het hele ziektekostenstelsel als grootste voorbeelden waardoor de hogere inkomens er weer het meest in koopkracht op vooruitgaan, lijkt het. De lagere inkomens mogen nog wel hun handje gaan ophouden bij de overheidsinstanties. Hoezo vernieuwend? Misschien moeten we wachten dat het hele akkoord openbaar en inzichtelijk is voor we conclusies gaan trekken, want misschien krijgen we ons kwartje van Kok wel terug; ten koste van de spaarloonregeling? Ik denk niet dat dit de vernieuwing is die we en heel Pimmend Nederland wilden! Met vriendelijke groeten."

Richard Hemmiga (foto, 79 kb)