Recht en Arbeid - hardnekkige strijd poolarbeiders

Bond en SPANO hebben het moeilijk

De juridische strijd tussen 25 ontslagen havenpoolwerknemers en de werkgever spitst zich toe op de vraag of zij op terechte gronden met 115 collega's (totaal 140) op de lijst voor ontslag werden gezet en 110 anderen op de lijst van de blijvers. De procederende werknemers menen aangetoond te hebben dat die gronden niet deugen. De kantonrechter dacht er echter anders over. Hij vond de wijze waarop geselecteerd is "niet ondoelmatig". Om die reden is deze kwestie nu aan een hogere rechter voorgelegd.

Ondertussen zijn er bij de Amsterdamse havenpool, SPANO, vacatures. Op grond van oude toezeggingen en een internationale afspraak - conventie van de Internationale Arbeidsorganisatie - moet bij vervulling van die vacatures eerst geworven worden onder de havenwerkers die zonder werk zitten. En zo ontstond de situatie dat SPANO ook de procederende werknemers voor een sollicitatie moest uitnodigen.

Gemeen spel

Dat ging niet van harte. Er moest een ernstig gesprek op het kantoor van FNV Bondgenoten aan te pas komen. Uiteindelijk kwam 9 april 2001 de vraag sollicitatieformulieren in te vullen. Vervolgens liet de werkgever lange tijd niets van zich horen. Pas op 4 oktober 2001 kregen de sollicitanten een bericht. Daaraan waren brieven voorafgegaan van de advocaat van de 25 en ook nog een dagvaarding voor een kort geding. Met een beroep op een weinig gebruikte sollicitatiecode werd inzicht in de procedure geëist (zie Solidariteit, nummer 103, september 2001). Wat de sollicitanten na een half jaar wachten te horen kregen, was zonder meer verbijsterend.

SPANO schreef dat 64 ex-werknemers hadden gereageerd op het verzoek te solliciteren. Eenderde daarvan is betrokken in de procedure tegen SPANO. Ook ongeveer eenderde van die groep van 64 man is uitgenodigd voor een gesprek. En nu komt het.

Als geen onderscheid wordt gemaakt tussen de groep van 39 'niet-eisers' (64 min 25) en de groep van 25 eisers, kan verwacht worden dat ook eenderde uit de groep van 25 (acht man) voor een gesprek wordt uitgenodigd. Maar dat gebeurde niet, slechts één werd opgeroepen! En hem werd medegedeeld welkom te zijn, wanneer hij stopte met de juridische procedures. Dat deed hij uiteraard niet.

Conclusie? Hier wordt een gemeen spel gespeeld. Had dan van meet af aan gezegd: 'Ik wil geen havenwerkers aannemen die ook het juridische wapen trekken.' Nu wordt een toneelstukje opgevoerd.

De 25 reageerden heel nuchter. Ze handhaafden hun eis inzicht te krijgen in de redenen hen niet voor een gesprek uit te nodigen. Maar voegden daar een eis aan toe. Als er een vacature vrij komt, dan moet deze aan de procederende arbeiders worden gegund.

Gewoon volhouden

Op 6 november 2001 speelde het kort geding in Amsterdam. In de verdediging van SPANO werd uitgebreid betoogd dat het bestuur het zo enorm moeilijk heeft. Dat zal allemaal wel, maar dat is nog geen verklaring voor het feit dat de 25 buiten spel zijn gezet in de sollicitatieprocedure. Toch kwam na die lange omweg het verlossende woord: "Het is allemaal heel eerlijk gegaan." Waarna de president van de rechtbank de kant van eisers opkeek en concludeerde: "En u beweert precies het tegendeel."

De 25 eisers weten natuurlijk niet welke de overwegingen zijn geweest om hen buiten te sluiten. Ze weten slechts dat uit een groep van 64 man er 23 zijn uitgenodigd en dat van die 23 er slecht één uit hun groep van 25 komt. Voor een statisticus is het echter zonneklaar dat dit vals spel is. Een jurist denkt er wellicht heel anders over. In ieder geval zeiden de advocaat van SPANO, R. van der Stege, en de werkgever, J. Heilig, tevens bestuurder van FNV Bondgenoten, met een stalen gezicht dat het allemaal heel eerlijk was verlopen. Wat zal de president beslissen? En dat is nu het aardige van het spel dat wij rechtspraak noemen ..., er is geen peil op te trekken.

Misschien krijgt SPANO dit keer gelijk, misschien ook niet. Veel zal het niet uitmaken. Want waar het uiteindelijk om gaat, is dat op een gegeven moment geen truc meer te verzinnen valt om van de 25 af te komen. Het is een kwestie van volhouden.

Dat het SPANO niet voor de wind gaat, is wel duidelijk. Niet zo vreemd, de tarieven zijn te laag, de organisatie is alleen met zichzelf bezig en veel werk verdwijnt naar onbevoegden. FNV Bondgenoten is naarstig op zoek naar een koper. Maar zolang de 25 aan de poort blijven kloppen, is deze tent onverkoopbaar. De bond komt nooit van het probleem SPANO af zolang het probleem van de 25 niet is opgelost. En ook dat werd nog eens duidelijk gemaakt met het kort geding. Voor werkgever Heilig rest slechts één ding: diep slikken en de gedachte laten varen dat het wel een keer ophoudt.

Pim Fischer