Recht en Arbeid - Kort Geding: 12 oktober 2001

Rechten van sollicitanten

Onderhandelingen eindigen soms wel en soms niet met een contract. Voordat partijen elkaar de hand schudden of een papier tekenen, gebeurt er heel veel. Er wordt gesnuffeld en afgetast. In het recht heet de periode, waarbij mensen nagaan of zij iets met elkaar willen: 'de voor contractuele fase'. Als mensen nog niet zeker weten of ze met elkaar willen contracteren, maar al wel in gesprek zijn, dan is niet alles geoorloofd. Van erg harde normen waaraan de partijen die met elkaar in gesprek zijn zich moeten houden, is uit de aard der zaak geen sprake. Maar normloos is die verhouding zeker niet. In de bijzondere verhouding waarbij de één mogelijk bij de ander gaat werken, wordt de 'voor contractuele fase' solliciteren genoemd.

Op 9 april 2001 schrijft SPANO (bestuur: twee vertegenwoordigers van FNV Bondgenoten) aan een groot aantal ex-havenwerkers een brief. Er is weer plaats bij de pool. Bij de brief zit een sollicitatieformulier. De 25 havenarbeiders die in 1999 hun baan verloren en elkaar hebben gevonden in de overtuiging dat dit ontslag in strijd met het recht is, vullen het formulier in en sturen het op. Hun advocaat meldt de werkgever schriftelijk dat hem de zin van een aantal vragen volkomen ontgaat. Het lijkt hem bijvoorbeeld niet juist dat gevraagd wordt naar het al dan niet aanspraak kunnen maken op een uitkering krachtens de WAO. Het hebben van een arbeidsongeschiktheidsuitkering zegt immers weinig over arbeidsgeschiktheid, wel over verlies aan verdiencapaciteit.

Geen reactie

SPANO was verplicht een dergelijke brief aan de ex-havenarbeiders te schrijven. Zij had namelijk eerder beloofd dat bij het aantrekken van de werkgelegenheid eerst de ex-havenwerkers aangezocht werden. Aan die belofte moest deze werkgever, in de persoon van J. Heilig, overigens wel nog herinnerd worden. Op 2 april 2001 krijgt Heilig in het gebouw van FNV Bondgenoten bezoek van de havenpoolers en hun aanhang. Na veel gedoe komt een week later het verzoek om te solliciteren.

Inmiddels is het september 2001. Het gerucht gaat dat SPANO weer personeel aan het werven is. Het is een gerucht. De brieven van de advocaat van de 25 havenarbeiders, met het verzoek hun in te lichten omtrent de sollicitatieprocedure, blijven onbeantwoord. Al die maanden vanaf april verkeren de sollicitanten in onzekerheid. Op 30 augustus volgt een brief dat de situatie voor de ex-havenpoolers niet meer houdbaar is en wordt SPANO per ommegaande informatie gevraagd over de voortgang van de procedure. Ook daarop volgt geen reactie.

Sollicitatiecode

Nu voelt een ieder wel aan dat de wijze waarop deze werkgever sollicitanten in onzekerheid laat buitengewoon onbehoorlijk is. Op zoek naar normen die deze 'voor contractuele fase' beheersen, kwam het bestaan van een 'nationale sollicitatiecode' in herinnering. Tien jaar geleden spraken werkgevers en vakbonden hierover. Zij waren het eens over de inhoud van de regels. De bonden wilden echter ook dat er toezicht werd gehouden op de naleving, en dat wilden de werkgevers niet. Tot een wet is het dan ook niet gekomen. Maar desondanks kan gezegd worden dat in die nationale sollicitatiecode, zoals die uiteindelijk in 1994 op schrift kwam, wel de regels zijn vastgelegd waaraan werkgever en werknemer zich te houden hebben tijdens de sollicitatieprocedure. Op voorstel van het lid De Wit heeft de Tweede Kamer op 15 oktober 1998 unaniem aangenomen dat de sollicitatiecode ook gezien moet worden als een algemeen geaccepteerde norm. In de betreffende motie wordt aangedrongen op een betere naleving. In de sollicitatiecode zijn dus de algemeen maatschappelijk geaccepteerde regels vastgelegd. Overtreden van deze regels is onrechtmatig.

Naar de rechter

De schending van de code is glashelder. In strijd met de nationale sollicitatiecode heeft SPANO de sollicitant gegevens gevraagd die zij niet had mogen vragen. In strijd met deze code heeft SPANO verzuimd binnen veertien dagen na de sluitingsdatum van de sollicitatieprocedure te beslissen over afwijzing, uitnodiging of aanhouding. In strijd met de code laat SPANO na de sollicitanten op de hoogte te houden over voortgang en beslismomenten in de procedure. Tot slot handelt SPANO in strijd met de in de code vastgelegde regel dat brieven moeten worden beantwoord.

Op grond van deze normen, vastgelegd in de nationale sollicitatiecode, menen de 25 ex-havenpoolers dat zij ook in juridische zin recht hebben op informatie. En aangezien tegenover dit recht op informatie de plicht staat te informeren, zetten zij andermaal de stap naar de rechter. Van hem verlangen zij dat hij SPANO verplicht de werknemers te informeren omtrent de voortgang van de sollicitatieprocedure.

Op 12 oktober 2001, 09.30 uur mogen partijen in een Kort Geding hun pleidooien houden. De President van de Rechtbank Amsterdam, Gisolf, gaat de zaak zelf beslissen. Net zoals hij laatstleden januari deed in het kort geding over het spotje met André Hazes.

Pim Fischer