Redactioneel

Oude en nieuwe beweging samen

Begin september waren we bij een ledenvergadering, FNV Bondgenoten, van Amsterdamse havenarbeiders. Besproken werd een plan van de Europese Commissie waarin de havens tot een sociaal onbeschermd gebied zijn verklaard. Een totale liberalisering die het bijvoorbeeld mogelijk maakt dat het laden en lossen van schepen door de bemanningen gebeurt. Het gevolg zou zijn dat van de toch al aangetaste positie van havenarbeiders weinig meer over blijft. Maar dat niet alleen, 'de bond' ziet zich hierdoor op de rand van de afgrond staan.

Een voorbeeld uit vele. "Wie herkent zich nog in deze Europese constructie?" Zo begint een rij verzuchtingen van D14, de Belgische bundeling van organisaties die met een grote demonstratie op 14 december 2001 in Laken de top van de Europese Unie zal 'contesteren'.

Deze verzuchting klonk ook op die vergadering in Amsterdam. Ze werd vergezeld door verbazing en onbegrip over het bemoeizuchtige Europa van privatisering en flexibilisering dat steeds meer sociale wetten dicteert. De krijgshaftige taal achter de voorzitterstafel - "Europa is verkeerd bezig en denkt zonder overleg met ons even de boel te kunnen afbreken" - kon het democratisch gebrek van de Europese Unie niet verhullen. Maar verhuld werd ook niet, en dat verklaart toch minstens voor een deel het gevoel van mensen door Europa overvallen te worden, de bescheiden en tweeslachtige houding van de FNV tegenover de Europese Unie. Vraagtekens bij het sociale karakter, maar geen beweging van onderop.

"Ho, ho, we deden mee aan de demonstraties van het EVV in Maastricht en Nice en op 11 oktober aanstaande organiseren we 'All over Europe' in Den Haag."

Hoewel we onze havenarbeiders niet als maatstaf hoeven te nemen, gaan deze activiteiten geheel aan hun en vele anderen voorbij. Het Haagse Eurofestival is op een donderdag, voor genodigde bondsleden. Samen met studenten van een hogeschool, het Nationaal Forum voor de introductie van de euro en een ska-band. Loungen met muziek, film, drankjes, show en mijmeringen. Met workshops, internetcafé, colleges en minidebatten. Met Zalm, Bolkestein, Benschop en heel wat andere prominenten.

Juist, omdat de effecten van het neoliberale Europa steeds concreter worden - van werkgelegenheid tot sociale zekerheid, van pensioenen tot een Europees leger, van arbeidsmigratie tot Europol - kan de FNV niet volstaan met activiteiten voor een selectief publiek en een officieel lobbybureau in Brussel. Waarom geen plaatselijke bijeenkomsten en discussies in kantines en alle beschikbare media? Waarom geen inspiratie halen uit het breder wordend verzet, vooral onder jongeren, tegen kleptocraten, Bill Gates en Berlusconi?

De FNV wordt met de Eurotop in Brussel een mooie kans op rehabilitatie in de schoot geworpen. Zo dichtbij dat een vliegtuig als naar Nice niet nodig is. Zo sterk en internationaal in de belangstelling dat een brede mobilisatie mogelijk is.

Inmiddels is half september ook in Nederland een D14 gevormd. Een groep organisaties die na Götenburg en Genua probeert tot een vergelijkbare brede coalitie te komen als in 1997 ten tijde van de 'tegentop' in Amsterdam en de Euromarsen. Dat wil zeggen dat de deuren voor vakbondsleden open staan.

We zouden kunnen zeuren over een gebrekkige coördinatie, omdat het Europees Verbond van Vakverenigingen op 13 december demonstreert. Beter lijkt het ons te denken over de onderlinge versterking van de twee demonstraties en een ontmoeting van de 'oude' en de 'nieuwe' beweging. We kunnen 'planet, people and profit' toch niet aan de Europese en andere internationale constructies over laten?

Redactie