Welkom
Ingezonden
Solidariteit "ingezonden"

Persbericht Comité Nederlandse Ereschulden (komite Utang Kerhormatan Belanda) - 11 oktober 2018

Hoger beroep Nederlandse staat bij zaak 'marteling Yaseman 1947'

Op maandag 8 oktober 2018 maakte de Nederlandse staat bekend in hoger beroep te gaan in de zaak Yaseman. De inmiddels overleden, Javaanse man stelde de Nederlandse staat in 2014 aansprakelijk voor de ernstige folteringen die hij onderging tijdens de onafhankelijkheidsoorlog 1945-1949. Afgelopen juli oordeelde de rechtbank in Den Haag dat de Nederlandse staat inderdaad verantwoordelijkheid draagt voor een aantal van de martelingen die Yaseman naar voren bracht.

Foto Harry Peer
De heer Yaseman

Hij was het eerste Indonesische oorlogsslachtoffer dat in 2017 via een Skype-verbinding werd verhoord. Yaseman zelf heeft de uitspraak van de Nederlandse rechter niet meer mee kunnen maken, enkele weken na zijn getuigenis overleed hij in zijn woonplaats Malang op 89-jarige leeftijd.

Schending mensenrechten

Op 18 juli 2018 heeft de rechtbank Den Haag het bewezen verklaard dat Nederlandse militairen in 1947 de schedel van de gevangengenomen Yaseman met een stok hadden ingeslagen en een sigaret op zijn hoofd uitgedrukt. Door deze uitspraak werd de staat gedwongen om Yasemans nabestaanden vijfduizend euro aan schadevergoeding te betalen. Hiertegen gaat de staat nu in hoger beroep.

Liesbeth Zegveld, de advocate van Yaseman:
Het is bekend dat Nederland tijdens de onafhankelijkheidsoorlog op grote schaal heeft gemarteld. Van alle slachtoffers heeft maar één slachtoffer zich bij de rechtbank gemeld, dat is de heer Yaseman. Het is jammer dat zelfs voor deze ene zaak de staat geen verantwoordelijkheid wil nemen.
Jeffry Pondaag, voorzitter van het Comité Nederlandse Ereschulden dat opkomt voor de Indonesische en Nederlandse slachtoffers reageert:
Dat de staat in hoger beroep gaat, bewijst dat Nederland nog steeds geen verantwoordelijkheid neemt voor wat daar gebeurd is. Ondanks alle publicaties dat Nederlandse oorlogsmisdaden toch echt structureel waren en op grote schaal voorkwamen, is dit een grove schending van de mensenrechten van de eerste orde.

Twijfel onafhankelijkheid onderzoek

Vorig jaar trok de Nederlandse overheid nog 4,2 miljoen euro uit voor een vierjarig onderzoek naar het geweld tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Samen met mevrouw Francisca Pattipilohy (92) schreef Pondaag een kritische open brief aan de regering, waarin zij de onafhankelijkheid van het onderzoek in twijfel trokken.1 Pondaag:
Wat betekent het als diezelfde overheid ervoor kiest om in hoger beroep te gaan in een zaak waar ze slechts 5.000 euro aan schadevergoeding hebben moeten betalen? Ze tonen hiermee geen enkele welwillendheid naar Indonesische oorlogsslachtoffers toe. Sterker nog, het Nederlandse Instituut voor Militaire Historie (NIMH), één van de drie instituten die het onderzoek uitvoert, valt direct onder het Ministerie van Defensie en ondersteunt de staat in het tegenwerken en afwijzen van claims zoals deze van Yaseman.

De historische achtergrond is dat Yaseman in 1947, toen achttien jaar, iets ten zuiden van het Oost- Javaanse stadje Malang werd gearresteerd door Nederlandse militairen/KNIL, waarna hij vervolgens meer dan een jaar gevangen werd gehouden. Hij werd destijds verdacht een Indonesische vrijheidsstrijder te zijn. In de dertien maanden dat hij gevangen zat, werd hij op verschillende manieren gemarteld. Onder andere door middel van waterboarding, dit is de marteltechniek waarbij grote hoeveelheden water via een slang worden toegediend. Yaseman verklaarde in juli 2017 via een Skype-verhoor dat Nederlandse militairen na het waterboarden tegen zijn buik schopten, waardoor hij het water weer moest uitbraken. Verder werd hij geëlektrocuteerd met gebruikmaking van een veldtelefoon. In een eerdere tv-reportage van ''Altijd Wat''(2013) gaf hij aan dat de elektrische schokken het pijnlijkst waren.2 Verder drukten Nederlandse militairen ook een brandende sigaret uit op zijn hoofd, ze sloegen hem op zijn schedel met een stuk hout en werd urenlang vastgebonden in de hete zon. Eveneens lieten ze hem in zijn eigen urine en ontlasting slapen.


1 Zie de open brief aan de regering. (terug)
2 Zie de aflverering van Altijd Wat van dinsdag 19 november 2013. (terug)