Welkom
Ingezonden
Solidariteit "ingezonden"

Onverzettelijkheid en innovatie in grootste open lucht gevangenis ter wereld

Vissers en ingenieurs voor vrij verkeer

Vrouwen in het Zwart Amsterdam 1

Je zult maar visser zijn in Gaza - twee maal zo groot als het eiland Texel. Je weet dat je het recht hebt om iedere dag de zee op te gaan om tot 37 kilometer (20 nautische mijlen) uit de kust te gaan vissen. Dat staat in de door Israël en de Palestijnen in 1993 ondertekende Oslo Akkoorden. Is er een illegale beperking van de vis-zones tot 37 kilometer?

Niet echt; er liggen namelijk bij 11 kilometer al boeien in zee. Soms mag je tot 16 kilometer de zee op. Bij aanvallen op Gaza mag je helemaal niet varen. Dan weer tot maar 5 kilometer. Je weet het nooit zeker. In de steeds kleinere toegestane zones ontstaat er overbevissing en de visbroedplaatsen verdwijnen.

Beschietingen

Tot het begin van de blokkade (2007) werd alle vis aan Israël en de West-Bank verkocht en kon je er goed van leven. Daarna kwam geen enkele vis Gaza meer uit en nu alleen maar mondjesmaat. Maar je bent nu eenmaal al vijftien jaar visser, je hebt een paar glasvezelboten en je moet wel vissen om je familie te kunnen onderhouden.

Foto stand met uitgebrande

Gebrek aan materiaal, aan reserve onderdelen Maar de boten moeten voortdurend gerepareerd worden. Na aanvaringen, aantasting door het zoute water, maar vooral door de voortdurende beschietingen van de altijd aanwezige Israëlische marine. Glasvezel kostte vóór de blokkade vier dollar per kilo. Na de totale afsluiting werd het heel duur, door de smokkel uit Egypte via de enige economische levenslijn: de tunnels. Dichtgegooid met vereende Egyptisch/Israëlische krachten en grof geweld in 2013. Je herinnert je nog hoe je de opgewekte Israëlische commandant op de televisie hoorde vertellen, hoeveel smokkelaars zich toevallig net in die tunnel bevonden en dus gestikt zijn. Maar dit terzijde.

Handboeien

Door de blokkade kost glasvezel nu 21 dollar per kilo. Maar je moet voort en om ten minste één boot te repareren, koop je acht kilo glasvezel, staalkabels, een motor, verf, hout, enzovoort. Met de kosten van de werklui loopt het al gauw op tot honderden dollars. Die heb je niet, dus moet je ze lenen, want je wilt werken. Daarom blijf je ook lid van de Gaza Vissers Vakbond die jou bijstaat na arrestaties en inbeslagnames van boten. De bond telde in het jaar 2000 nog 10.000 leden. Nu 4.000, waarvan 95 procent - werkend of werkloos - onder de armoedegrens zit. Maar jij hebt tenminste nog een varende boot en laat je door niemand tegenhouden.

Een patrouilleboot van de Israëlische marine doemt op uit het niets en begint opeens zonder waarschuwing met mitrailleurs te schieten. Eerst in de lucht en dan gericht, als je de motor aanzet en wegvaart. De soldaten roepen dat je moet stoppen, wat je meteen doet - ze zijn zo'n tweehonderd meter van je vandaan. Ze sommeren je je kleren uit te trekken en je wordt gedwongen overboord te springen en net als je broers één voor één naar hen toe zwemmen.
Je hebt je precies aan de zones gehouden, maar de soldaten blinddoeken je en je krijgt handboeien om, alsof je een crimineel bent. Alles gaat nu heel snel. Je boot wordt aan de marineboot vastgemaakt. Na een uur varen, kom je aan in de Israëlische havenstad Ashdod.

Foto patrouilleboot en visserssloep

Zonder werk

Daar begint het verhoor. Je wordt eerst bedreigd en uitgescholden. Wanneer je boos vraagt waarom je boot in beslag is genomen: ben je wel echt een visser? Even daarna krijg je een auto of scooter aangeboden, wanneer je de ondervrager misschien wilt vertellen in welk huis een Hamas lid woont. Soms word je gearresteerd, soms niet.

Na uren word je naar Gaza teruggestuurd, waar eerst de Israëlische Veiligheidsdienst Shabak je bij Erez checkpoint ondervraagt. Ze zeggen dat je boot geconfisqueerd is, omdat je buiten de negen mijl zone zou zijn geweest; wat niet waar is. Daarna gaat de politie van Hamas je ondervragen, wat je eigenlijk in Ashdod te zoeken had. Tien dagen later krijg je bericht dat je je beschadigde boot terug kunt krijgen, als je 130 euro boete betaalt. De veel grotere boot - waarde 5.000 dollar - van je collega is geramd en gezonken. Iedereen zit nu thuis, met grote schulden en zonder werk. Wanneer het je ooit lukt weer geld bij elkaar te lenen voor de reparatie van je boot, ga je tòch weer vissen.

Puin als grondstof

Maar in plaats van te wachten op cement dat 'never nooit' arriveert, volgt hier het fantastische verhaal van vier vrouwelijke ingenieurs. Ze deden in het laboratorium van de universiteit van Gaza elf maanden wetenschappelijke experimenten met de enige grondstof, waarover Gaza in overvloed beschikt: het overal aanwezige puin van hun totaal verwoeste stad! Het werd de basis voor hun uitvinding: duurzaam milieuvriendelijk cement, dat ook nog eens twee keer zo sterk is als normaal cement.

Hier het recept: een mengsel van tot fijn poeder gestampt glasafval, kapot geslagen beton, micro-silica, vliegas van sintels en cement, gecomprimeerd onder zeer hoge druk. Ze willen daarmee de reconstructie van Gaza versnellen en de 40.000 werkloze bouwvakkers weer aan het werk helpen. In het huidige tempo zou de wederopbouw meer dan honderd jaar duren, volgens een Oxfam rapport.
Wat een enthousiasme, wat een inzicht, ingeniositeit en optimisme, lieve dames ingenieurs. En en passant belanden ook nog een paar hardnekkige stereotypen op de puinschuit!

In het lab

1 Ontleend aan: www.vrouweninhetzwart.nl - 2 maart 2017. Zie ook: Geschiedenis Vrouwen in het Zwart (terug)