Welkom
Ingezonden
Solidariteit

Reactie op ingezonden 21 februari 2016 van Maurice Ferares

Praten en vechten, dat is wat de FNV nu moet doen

Lot van Baaren

Onder de kop "Praten of vechten, wat doet de FNV?", heeft Maurice Ferares een reactie geschreven op mijn commentaar "Breder is beter" van 7 februari 2016. Hij verwijt mij dat ik niets zeg over de primaire taak van de vakbeweging: waken over de in het verleden met veel strijd van de arbeiders in de bedrijven behaalde resultaten op het gebied van de arbeidsvoorwaarden en de verbetering daarvan.

In plaats daarvan schrijf ik volgens hem uitsluitend over het praten in allerlei groepen en comités door de leden van de FNV, eindeloos geklets in de poldermodder. Voor een deel heeft hij daar gelijk in. Voor een ander deel is het, denk ik, de uitdrukking van een verschillende visie op het huidige vakbondswerk.

Daden zijn nodig

Laat ik met het eerste beginnen. Ik schrijf inderdaad deze keer niet over die primaire taak. Maar natuurlijk vind ik wel dat we als vakbond op moeten komen, een vuist moeten maken voor die bijna 700.000 werklozen in Nederland (in werkelijkheid zijn het er veel meer) en de 20 miljoen werklozen in Europa (idem). Even vanzelfsprekend vind ik dat de jeugdwerkloosheid schandelijk is, evenals de discriminatie van vrouwen, homo's en allochtonen op de werkvloer. Ook vind ik dat we maatregelen moeten nemen als FNV tegen sluiting van bedrijven en ontslag van duizenden werknemers. Dat bij een voorgenomen bedrijfssluiting en ontslag van degenen die jarenlang de winsten hebben verzekerd, de aandeelhouders moeten worden onteigend, het bedrijf bezet moet worden en in handen van het personeel moet worden gesteld. Want natuurlijk zouden niet alleen de belangen van de aandeelhouders door de wet beschermd moeten worden. En de werknemers mogen niet met een fooi naar huis worden gestuurd, zonder toekomst. Er ligt een grootse taak voor de vakbeweging en die wordt niet volbracht door geklets in de poldermodder.

Ik vind dat echt en zeg dat ook vandaag in het bestuur van de FNV. Net als ik dat de afgelopen dertig jaar in vele toonaarden gezegd en geschreven heb. Maar daarmee zijn we er niet. Met woorden veranderen we de wereld niet, daar zijn daden voor nodig, dat zal Ferares helemaal met me eens zijn. En in dit commentaar voor Solidariteit ging het over de vraag welke stappen er nu in de FNV gezet worden, of gezet kunnen worden, om die daden (weer) mogelijk te maken. Om te zorgen voor meer betrokkenheid en invloed en liefst ook jonge energie van onderop. Want dat is belangrijk voor daadkracht, daar gaat het volgens mij om.

Zelf kritisch nadenken

"De leden van de vakbeweging verwachten dat hun bestuurders leiding geven in de strijd voor een menselijk bestaan. Dat is de reden waarom ze lid van een vakbond zijn", schrijft Ferares. Daar begint het verschil in visie en daar zou ik dan ook twee kanttekeningen bij willen plaatsen.
* In de eerste plaats is het niet (meer) zo dat 'de leden' lid van de bond zijn om strijd te voeren. Was het maar waar. Helaas, het polderen van de afgelopen tientallen jaren heeft ook in de hoofden van mensen zijn sporen nagelaten. Voor de meeste leden is de vakbond vooral een soort verzekering, een club die namens jou zaken voor je regelt en waar je verder niet veel mee van doen hebt. Het gevecht om van de bond weer een strijdorganisatie te maken is ook een gevecht tegen die opvatting, tegen die houding.
* In de tweede plaats moeten we het niet uitsluitend van bestuurders of leiders hebben. Integendeel de leden moeten vooral zélf kritisch nadenken en in actie komen. Al die groepjes en comités, waar Ferares zo badinerend over doet, zijn er juist op gericht om dát te bevorderen. Om leden weer bij het vakbondswerk in de volle breedte te betrekken. Om samen na te denken en door discussie antwoorden en vormen van strijd te verzinnen en uit te voeren op de aanvallen van hier en nu. Ook nieuwe antwoorden en nieuwe vormen. Maar verder gaat het ouderwets om bewustwording en kracht van leden om zichzelf te helpen.

Dat heeft dus helemaal niks met polderen of poldermodder te maken. In die groepjes wordt niet gekonkelfoesd met werkgevers of de overheid. Leiding geven aan de strijd is in mijn ogen iets anders dan zeggen wat er allemaal moet gebeuren. Het is vooral een kwestie van het nemen van initiatieven en van leden erbij betrekken. Daar ging mijn commentaar over.
Natuurlijk had ik ook het zoveelste stuk kunnen schrijven over hoe problematisch het allemaal is, wat er allemaal fout gaat of niet loopt in de FNV. Ik zou daar boeken mee kunnen vullen. Maar het leek me nu stimulerender om ook eens stil te staan bij een aantal zaken die wél lopen, die wél perspectief bieden, die wél bij kunnen dragen aan stapjes in de richting van een meer strijdbare vakbeweging. Jammer dat dit aan Maurice Ferares niet was besteed.

Lot maakt als onbezoldigd kaderlid deel uit van het Algemeen Bestuur van de FNV, is voorzitter van de commissie van het Ledenparlement Internationale Zaken en Solidariteit, lid van de Palestina Werkgroep en werkt fulltime bij Curium-LUMC, centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie in Oegstgeest.