Welkom
Ingezonden
Solidariteit "ingezonden"

Reactie op "FNV - minder polderen, meer folderen" van Hans Lammers

Fusie biedt kansen

Patrick van Klink 1

Ik ben het met de beoordeling van Hans Lammers eens dat de fusie van de FNV veel kansen biedt om het klassieke vakbondswerk weer vorm te geven (zie zijn artikel: "FNV - minder polderen, meer folderen", webzine Solidariteit 'ingezonden', 5 oktober 2014).

Ook zijn er volop mogelijkheden en een nieuw elan om de broodnodige discussie te voeren over welke politieke antwoorden we naar voren moeten brengen om de verontwaardiging te mobiliseren over de toegenomen ongelijkheid en de afbraak van voorzieningen die bij veel mensen bestaat. Met name het slot van zijn artikel over de campagne "Koopkracht en echte banen" staat vol goede ideeën. De vakbeweging speelt hierin, volgens mij, een beslissend rol.

Gebrek aan zelfvertrouwen

Deze campagne geeft vooral aan waarover we het binnen de FNV eens zijn. Waarvoor we samen aan de bak moeten. Dat is grote winst na de verdeeldheid binnen de FNV over de strijd tegen de verhoging van de pensioenleeftijd. Maar juist bij zijn schets van die strijd, stelt Hans de zaken te simpel voor. Hij vergeet het element te benoemen van het gedaalde zelfvertrouwen, de afgenomen actie-ervaring en de toegenomen tegenstellingen (vast/flex) die werkelijk binnen de Nederlandse arbeidersklasse bestaan.
Tussen 2004 (grote demonstratie Museumplein) en 2013 zijn er diverse pogingen gedaan om nieuwe actietrajecten op te zetten. Zowel tegen de verhoging van de AOW leeftijd als tegen andere zaken die later in het Sociaal Akkoord geregeld werden. Die kwamen niet van de grond door een combinatie van verdeeldheid aan de top van de vakbeweging en gebrek aan zelfvertrouwen en een sfeer van 'het zal mijn tijd wel duren'. Het van hoog tot laag diep ingesleten geloof dat er geen alternatief is, dat er bezuinigd moet worden, kortom dat de economie bepaalt wat politiek kan.

Nieuwe ervaringen nodig

Er zijn altijd polderaars en activisten geweest in de vakbeweging. Dat is een strijd/discussie die vanaf de oprichting een onderdeel van haar geschiedenis was. Polderaars zitten niet alleen aan de top. Ook veel kaderleden, actief in ondernemingsraden, zijn opgegroeid met eerst overleggen en dan pas actie. Het verzet van kaderleden en bestuurders tegen de strakke cao-coördinatie kan niet verklaard worden uit kritiek op het polderen, op een bureaucratische vakbondstop. Het heeft juist te maken met de aanvaarding van 'minder dan 3 procent', omdat het in een sector minder gaat. Met het niet zien van een alternatief.
Zo ook de band met de Partij van de Arbeid in de regering en het sluiten van het Sociaal Akkoord. Het is niet genoeg dit alleen vanuit de geschiedenis te benoemen, een functie te geven in de afzwakking van de campagne "Koopkracht en echte banen" en de wind uit de zeilen te nemen van de mensen die wel actie willen. Ook hier speelt het gebrek aan zelfvertrouwen in de gehele vakbeweging een rol. Want het Sociaal Akkoord is erop gericht weer een rol in de polder te krijgen, maar ook om het kleine kwaad voor lief te nemen, uit angst het grote kwaad niet tegen te kunnen houden.

Om dit probleem aan te pakken, zijn goede voorwaarden gelegd met de fusie. Meer aandacht voor het betrekken van leden, meer kaderopleiding en scholing, meer discussie over welke (politieke) antwoorden de vakbeweging moet geven.
Ik ben het met Hans Lammers eens dat we die kansen moeten pakken en zelf vorm moeten geven. Dat moeten we doen met iedereen in de vakbeweging. Dat gaat niet via moties, maar via de weg van nieuwe ervaringen opdoen in acties, van opbouw van nieuw kader, van discussie stimuleren met meer leden. Met de kansen te benutten die er zijn. Samen met iedereen die hier voor open staat. Alleen zo komen we tot een eigen alternatief. Een alternatief dat redelijk is voor werkende mensen en onredelijk voor het kapitaal.


1 Hans Lammers vroeg Patrick van Klink om een reactie. Beiden maken deel uit van het FNV Ledenparlement. Patrick schreef zijn bijdrage op 9 oktober 2014. (terug)