welkom
extra
Solidariteit

Aan te bevelen artikel in De Groene Amsterdammer, 5 maart 2020

Spookvakbonden

Rob Lubbersen

Ordinaire onderkruipers!, zo zouden ze genoemd worden in een beetje geharnaste vakbondstaal. Die lieden en clubjes die zichzelf verkopen aan de bazen in deze wereld. En die hun collega’s (m/v) uitleveren aan het winstbejag van werkgevers, ondernemers en kapitalisten of hoe je die lui ook wilt noemen. Het verraden van de belangen van de werkende klasse is hun stiel. Het ondermijnen van de échte belangenorganisaties is hun middel. Het rijker maken van de rijken en daar zelf voor een handvol zilverlingen van profiteren is hun doel.

We hebben het hier over de zogenaamde spookvakbonden. Dat zijn ‘vakbonden’ opgericht door werkgevers of met hun steun die in toenemende mate gebruikt worden om ‘werkgeversvriendelijke’ contracten en overeenkomsten (cao's) af te sluiten.

Eén lid is genoeg .....

Een voorzitter, een lid en een notaris. Meer is in Nederland niet nodig om een vakbond op te richten die vervolgens cao’s kan afsluiten voor een hele bedrijfstak. Zo’n vakbond mag zelfs voor 99 procent worden gefinancierd door werkgevers, die zo bonden in het zadel kunnen helpen die zo min mogelijk eisen stellen en die het nooit in hun hoofd zullen halen te staken.

Dat schrijven Marieke Rotman en Emiel Woutersen in een uitstekend artikel in De Groene Amsterdammer van 5 maart 2020. Onder de titel De 'Antillenroute’ van het cao-overleg beschrijven zij hoe in Nederland steeds meer ‘alternatieve bondjes’ hun onderkruipersarbeid verrichten. Inmiddels zijn bij één op de tien collectieve arbeidsovereenkomsten dergelijke bondjes betrokken.

Man en paard

Marieke en Emiel hebben degelijk onderzoek gedaan en noemen man en paard. Een belangrijk voorbeeld is Alternatief Voor Vakbond (AVV). Opgericht door Mei Li Vos, nu voor de PvdA fractieleider in de Eerste Kamer. De AVV sluit onder andere cao’s af voor de detailhandel.
Een ander voorbeeld is de Landelijke Belangen Vereniging (LBV) van Ger IJzermans. Die sloot cao’s af voor onder andere schildersbedrijven en beveiligers. Om zo’n cao af te sluiten voor een bedrijfstak moeten er voldoende werkgevers aan de onderhandelingstafel zitten en moet het resultaat aan minstens één ‘vakbondslid’ worden voorgelegd. Aan representatie van werknemers worden geen eisen gesteld. Nep-bonden zijn er ook bij de KPN (Qlix), bij Ikea (Werknemersvereniging Ikea Medewerkers – WIM) en voor personeel van Schiphol en bij Randstad.
Marieke en Emiel citeren dienaangaande de Amsterdamse hoogleraar Paul de Beer: Nu dreigt de cao slechts een instrument te worden voor werkgevers, die een bond kunnen kiezen die voor de goedkoopste arbeidsvoorwaarden tekent

De spookvakbonden staan daadwerkelijke belangenstrijd behoorlijk in de weg. De échte vakbonden FNV en CNV zijn derhalve 'not amused'. De collega’s die zich tot nu toe voor het karretje van de spookbonden hebben laten spannen, zouden ook beter moeten weten. Lees De Groene!

Tekening
Tekening van Jan Smeets, voorkant Solidariteit nummer 28 – mei 1988