welkom
extra
Solidariteit

Extreme armoede is niet alleen een probleem van arme landen 1

Prijzen stijgen meer dan lonen

Maurice Ferares

Amerika Eerst is de bekendste strijdkreet van de Amerikaanse president Trump. In 2018, dus toen hij al president was, deed Philip Alston - rapporteur van de Verenigde Naties - verslag van de situatie in de Verenigde Staten. Hieronder een citaat uit zijn rapport.

Veertig miljoen Amerikanen leven in armoede, 5,3 miljoen Amerikanen zelfs in omstandigheden die vergelijkbaar zijn met extreme armoede in de Derde Wereld. Van alle OESO landen [OESO: Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling] is in de VS de jeugdarmoede het grootst. Nergens in de ontwikkelde wereld leven burgers korter met meer ziekte. Nergens in de wereld zit zo'n groot deel van de bevolking in de gevangenis. Ook politiek falen de VS met het laagste percentage geregistreerde kiezers.

America First

Zoals we reeds een tijd gewend zijn, wordt er vanuit de ondernemershoek het ene na het andere loflied gezongen over de groeiende economie. In Het Financieele Dagblad schreef een redacteur op 27 april 2019: Amerikaanse economie groeit hard ondanks tegenwind.

De 'analisten' buitelen over elkaar bij de beschrijving van hoe goed het wel gaat in de Verenigde Staten. Twee illustraties. Het persbureau Bloomberg meldt dat de groei in de VS in de eerste drie maanden van 2019 2,3 procent was. Over diezelfde maanden kwam het Bureau Economic Analysis (onderdeel Amerikaanse ministerie van Handel) op een groei van 3,2 procent. Voor de veertig miljoen Amerikanen die in armoede leven zal het weinig uitmaken.

Foto oude wooncaravans, met tweede hands spullen en op de wag gekalkt Dump
Oakland, 7 december 2019

Geweldige winsten AEX

Bureau Bloomberg maakte ook een overzicht van de rendementen die op de Amsterdamse effectenbeurs AEX in de afgelopen 36 jaar door beleggers werden geboekt. In die 36 jaar waren de rendementen buitengewoon positief voor de investeerders. Uitspringers waren 1983 toen 61,4 procent winst werd gemaakt, in 1988 was dat 51,1, in 1993 44,9, in 1997 40,9 en in 2005 25,5 procent. In het afgelopen jaar incasseerden de beleggers aan rendement 24,2 procent. Alleen in het crisisjaar 2008 was er een negatief rendement van 52,3 procent.

Het Financieele Dagblad schreef op 31 december 2019: AEX stevent af op grote jaarwinst, ondanks Brexit en handelsoorlog. Het blad kreeg, zoals we zagen, gelijk. Zij die met hard werken een boterham moesten verdienen, waren er heel wat minder goed aan toe.

En de vakbeweging?

Begin 2019 beloofde vakbond FNV een offensief met een loonsverhoging van 5 procent voor iedereen. Maar een offensief bleef uit en dus de 5 procent loonsverhoging voor iedereen, zelfs niet voor een kleine minderheid werkenden. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (2 januari 2020) was de gemiddelde loonstijging in 2019 2,5 procent. Dat was onvoldoende om de gestegen prijzen van de eerste levensbehoeften op te vangen, want de gemiddelde prijsstijging was 2,6 procent, de grootste stijging in tien jaar (NOS Teletekst, 2 januari 2020). De NRC kopte op 14 november 2019: Economie blijft het goed doen. Consumenten laten zich niet uit het veld slaan door dreiging Brexit of handelsoorlogen.

Wat een gemene demagogie, want van verbetering van de situatie van werkende mensen was geen sprake. De arbeiders hebben moeten inleveren. De vakbeweging en de linkse partijen GroenLinks, PvdA en SP stonden erbij en keken er naar. Op 9 december 2019 schreef Het Financieele Dagblad: Koopkracht krijgt impuls door stevigere loonstijging in 2020. Eerst zien dan geloven.


1 Kop van het rapport, 2018, van Philip Alston over de situatie in de Verenigde Staten. (terug)