welkom
extra
Solidariteit

Strafrechtelijk onderzoek bij de ING

De praktijk van de klassejustitie

Maurice Ferares

In 2016 is de FIOD (Financiële opsporingsdienst), onder leiding van het Openbaar Ministerie (OM), een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar de gang van zaken bij de bank ING. Kort geleden is het verslag verschenen onder de naam Onderzoek Houston. 1 Dat was geen geringe klus. De ING heeft 9 miljoen rekeninghouders in 40 landen en verwerkt 340 miljoen betalingstransacties per maand (2017).

Uit het verslag:

In meerdere strafrechtelijke onderzoeken van de politie en de FIOD naar corruptie en witwassen kwam naar voren dat verdachte (rechts)personen een of meer bankrekeningen aanhielden bij ING Nederland. Vermoed werd dat ING Nederland meerdere artikelen van de Wwft (Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme) zou hebben overtreden en zich schuldig gemaakt zou hebben aan (schuld)witwassen.

Witwassen

Het Houston verslag herinnert er aan dat dienstverlenende instellingen de rol hebben om als 'poortwachters' het witwassen en financieren van terrorisme tegen te gaan. Dat de meeste banken in Nederland zich weinig gelegen laten liggen aan hun poortwachtersrol, bewijst het lijstje met banken die miljoenen boetes hebben gekregen voor witwassen van (crimineel?) geld dat het Financieele Dagblad publiceerde (28-09-2019; zie ook Solidariteit: extra 394-3, 10-11-2019).

Dat waren overigens niet de enige banken die een paar jaar eerder miljoenen boete betaalden. Desondanks hebben de instellingen die de banken hadden moeten controleren op strafrechtelijke daden, zoals De Nederlandsche Bank (DNB), in die periode heel wat steken laten vallen. Hoe was het mogelijk dat. terwijl er jarenlang bij de banken zoveel verkeerd zat, controleur DNB daarvan niets of nauwelijks iets heeft opgemerkt? Dat is dan ook mede de oorzaak dat de banken enorme winsten konden maken door geld van criminelen wit te wassen. De hele affaire is een poel van criminaliteit en klassejustitie.

Cartoon drie leeuwen: doof, blind, stom
Evelution – Wat te doen als iedereen en niemand verantwoordelijk is

Onpersoonlijke verantwoordelijkheid

Een citaat uit het Houston verslag maakt duidelijk hoe de directeuren en bestuurders van banken, ondanks hun actieve medewerking aan strafbare feiten, door de wet gevrijwaard zijn voor vervolging wanneer ontdekt wordt dat ze die strafbare feiten hebben begaan:

Uit het strafrechtelijk onderzoek komt naar voren dat de verantwoordelijkheid voor naleving van de Wet tegen witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) was belegd bij drie verschillende onderdelen van ING NL. Geen van de medewerkers van deze onderdelen voelde zich verantwoordelijk en overzag het geheel. Velen waren gezamenlijk verantwoordelijk voor een deel van het verwijtbare gedrag. Met name de gebrekkige interne controle binnen ING NL op 'compliance risk management' was een belangrijke oorzaak voor het ontstaan van strafbare feiten. Het OM kwalificeert de geconstateerde gedragingen als illegale handelingen uitgevoerd door een legale onderneming binnen haar normale bedrijfsvoering. Bij het toerekenen van de gepleegde delicten staat de organisatie voorop en niet het individu.

Nergens in het verslag is sprake van de verantwoordelijkheid van Ralph Hamers, de directeur van de bank, of van andere hoge functionarissen die leiding geven aan het personeel en de bestuurders die al die jaren de jaarverslagen van de bank hebben goedgekeurd en hun hoge vergoedingen hebben opgestreken. Alle strafbare handelingen van deze lieden zijn door de wet witgewassen. De deuren en de ramen van de ING zijn verantwoordelijk voor alle strafbare feiten waaraan de bank miljoenen heeft verdiend en de Nederlandse staat 775 miljoen euro boete heeft overgehouden. Ouwe jongens krentenbrood. Eerlijk samen delen dat criminele geld.
Tot slot, een zin uit het Houston verslag:

De focus van ING NL was vooral gericht op de winstgevendheid van de organisatie en het behalen van de commerciële doelstellingen (p. 17).
Kortom, geen poortwachtersrol voor de ING, maar zoveel mogelijk euro's incasseren.

Laatste witwas nieuws

* NRC, 21 november 2019:

ABN AMRO liet na vijf miljoen klanten apart te screenen. Het Openbaar Ministerie verdenkt ABN AMRO van geen of onvoldoende onderzoek naar cliënten. Verdachte transacties bleven daardoor buiten beeld.

* Het Financieele dagblad, 22 november 2019:

Rabobank terecht gewezen op gebrekkige witwasscreening. Grootbank moet duizenden klantendossiers opnieuw onderzoeken.


1 Onderzoek Houston. Het strafrechtelijk onderzoek naar de ING Bank NV. Feitenrelaas en Beoordeling Openbaar Ministerie. Geen datum. Houston verwijst naar de onderkoelde waarschuwing van de astronauten van de in problemen geraakte maanmissie Apollo 13 aan het controlecentrum van de Nasa: ‘Houston, we have a problem’. (terug)