welkom
extra
Solidariteit

Rijkdom en armoede

Schreeuw het van de daken

Maurice Ferares

In 2015 waren er in Nederland 626.000 gezinnen van vier personen die al minstens vier jaar onder de armoedegrens moesten leven. Het was hetzelfde aantal als een jaar eerder. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), waar deze cijfers vandaan komen, legt de armoedegrens voor een gezin van vier mensen op 1.930 euro per maand.1 Hetgeen zeggen wil dat minstens twee en een half miljoen mensen een buitengewoon armoedig bestaan hebben geleden. In de cijfers is niet begrepen het aantal alleenstaanden dat onder de armoedegrens van 1.030 euro per maand leefde.

Het is niet waarschijnlijk dat de situatie in 2017 voor die mensen veranderd is. In december 2016 was het aantal werklozen volgens het CBS 482.000, 6,6 procent van de arbeidskrachten. Tegelijkertijd waren er volgens dezelfde bron een miljoen vacatures, onder andere in het winkelbedrijf en de zorgsector. Als iets het onvermogen van het kapitalisme toont om de bevolking een menselijk bestaan te garanderen, dan zijn het deze cijfers.

Prent: Rijkdom naast armoede  de honger sluipt door het land

Het gaat om de winst, niet om de mensen

Niet iedereen heeft het moeilijk in het systeem dat als voornaamste doel het maken van winst heeft. Niet alleen de grote kapitaalbezitters worden steeds rijker, ook zij die de ondernemers helpen hun winsten te maken, zitten niet in de kou.
Slechts enkele voorbeelden uit een lijst met 35 namen van verdieners van meer dan een miljoen euro in 2012.2 Bovenaan staat de bestuursvoorzitter van de Shell, Peter Voser die in dat jaar 11,4 miljoen euro verdiende. Hij vertrok in 2014 en zijn opvolger Ben van Beurden begon de baan met een inkomen van 24,2 miljoen euro aan vast loon, bonussen en aandelenpakket. De volgende bedragen achter de namen van bestuursvoorzitters zijn miljoenen totale beloning in 2012:
* Paul Polman (Unilever 5,3), Nancy Mackinstry (Wolters Kluwer 5,2), Jan van Boxmeer (Heineken 5,0), Erik Engstrom (Elsevier 4,3),
* Dick Boer (Ahold 2,9), Frans van Houten (Philips 2,0; in 2015: 3,9), Harry Koorstra (Post NL 1,8).

Dit zijn niet de namen van de grootaandeelhouders, maar van de hulpjes. Het systeem zou niet ten onder gaan, als zij maar een deel zouden verdienen van wat ze in 2012 incasseerden. Deze gang van zaken is niet typisch Nederlands. Het gaat slechts over een klein deel van de wereldmarkt. Een heel klein deel als we bedenken dat één individu in de wereld, miljardair Trump, aandelen in achthonderd bedrijven had voor hij president werd; natuurlijk heeft hij deze nog steeds.
Hij is niet de enige in de wereld. Ook in Nederland zijn zeker dergelijke rijkaards te vinden. Het is een klein aantal dat bepaalt wat er wel en niet in een land gebeurt. Wat hebben de miljoenen mensen die een bestaan hebben dat onder de armoedegrens ligt, politiek in te brengen?

Niemand komt voor hen op

Wie luistert naar het 'geroep om brood' van hun kinderen? Welke politieke partij komt voor hen op in het parlement en buiten op straat? Het antwoord is triest. Er is niemand die voor hen opkomt. Tevergeefs zoeken we bij de partijen die zich links noemen - PvdA, SP, GroenLinks - in de verkiezingsprogramma's naar een eis waarmee gestreefd wordt naar fundamentele, maatschappelijke verandering die de macht van het grootkapitaal aantast Ook de populistische, demagogische schreeuwers hebben net als de andere 'democraten' geen ander doel dan hun eigen belang. Het moet gezegd worden. Nee, het moet van de daken geschreeuwd worden. De armoedelijders hebben slechts één betrouwbare kameraad en dat is hun lotgenoot die bereid is dag en nacht, en overal waar dat kan, te vechten tegen de armoede.


1 CBS, Meer huishoudens langdurig onder lage-inkomensgrens in 2015, 8 februari 2017. (terug)
2 Magazine voor beleggers Effect, april 2013 https://www.veb.net/media/1482/effect2013-04_compleet-low-res.pdf