welkom
extra
Solidariteit

Loodvergiftiging door financieel crisismanagement

Achtergrond van de watercrisis in de stad Flint

Sean Crawford 1

Wat de laatste maanden aan het licht is gekomen in mijn stad Flint (in de staat Michigan, Verenigde Staten), grenst aan het ongelofelijke. Om te besparen op de kosten voor het drinkwater heeft de gouverneur van Michigan en zijn dictatoriale financiële crisismanager de hele stad met lood vergiftigd! Als ik naar buiten ga, is het net een rampenfilm. Het Rode Kruis geeft noodhulp op straat. Een paar blokken verder staan troepen van de National Garde rantsoenen uit te delen van dat essentiële maar schaarse goed: schoon drinkwater.

Foto

Flint staat bekent om veel dingen uit haar verleden. Het is de geboorteplaats van General Motors. De opkomst van de auto-industrie ging gepaard met sociale strijd. De Flint sitdownstaking was het begin van de vakbond van arbeiders in de auto-industrie. Een golf van vakorganisaties breidde zich als een vlek uit over de Verenigde Staten, met een belangrijke middenklasse als gevolg. De bevochten levenstandaard in Flint maakte eens de rest van de wereld jaloers.
Meer recent werd Flint beroemd als Ground Zero van de catastrofale gevolgen van de globalisering van het bedrijfsleven: langdurige werkloosheid, gebrek aan werkgelegenheid en grotere verschillen tussen arm en rijk. En als je het bedrijfsleven toestaat het werk van mensen kapot te maken, ontstaan geweld en destabilisatie.
De problemen in Flint zijn niet uniek. Maar onze stad in een uitstekend voorbeeld hoe de armen en de arbeidersklasse als wegwerpkoopwaar worden behandeld. En die manier van handelen vormt de achtergrond van de watercrisis in Flint.

Crisis door mismanagement

Als de watercrisis was veroorzaakt door democratisch gekozen bestuurders, hadden we ze in ieder geval nog kunnen wegstemmen. Maar dat is helaas in Flint niet het geval. Met behulp van de wet P.A. 436 ('Public Act'), beter bekend als de Emergency Manager Law (Crisis Manager Wet) wees gouverneur Rick Snyder van Michigan een 'crisismanager' aan die alleen aan hem verantwoording schuldig is. 2 Die dictatoriale crisismanager heeft de macht alles op gemeentelijk niveau te ontmantelen: van regelgeving tot afspraken tussen overheidsbonden en gemeente.
De door Snyder aangewezen crisismanager, Darnell Early, lanceerde het idee om op het drinkwater te bezuinigen. Flint krijgt al jaren lang betrouwbaar water uit het Huron-meer van Detroit. Water uit de Flint-rivier is goedkoper, maar ook agressiever en kan leidingen aantasten. Het bureau voor milieuhygiëne van Michigan - ook alleen verantwoording verschuldigd aan Snyder - verklaarde dat het gebruik van water uit de Flint-rivier veilig was.
De omschakeling was bedoeld als tijdelijke maatregel, maar het kwaad was al geschied. De oude waterleidingbuizen van Flint werden aangetast door het rivierwater, lood kwam vrij en een hele gemeenschap werd vergiftigd. Schade door lood is permanent en onomkeerbaar. Lood kan een groot scala fysieke en psychische gezondheidsproblemen opleveren: van verminderde intelligentie tot miskramen.

Om het allemaal nog erger te maken, besloot de crisismanager in zijn oneindige wijsheid de watertarieven tot een astronomisch niveau te verhogen. Nu betalen we 100 dollar (90 euro) per persoon per maand voor giftig en vrijwel onbruikbaar water.
Bovendien is er bewijs dat het bureau voor milieuhygiëne van Michigan documenten heeft aangepast om een vergunning af te kunnen geven voor de omschakeling naar water uit de Flint-rivier. Sommige ambtenaren hebben misschien zelfs geweten dat het water vergiftigd was, maar deden niets. Of het uit angst was voor politieke of financiële gevolgen doet er niet toe. Iedereen die bewust de gezondheid en veiligheid van de burgers van Flint op het spel zet, moet aangeklaagd en vervolgd worden. Als een terroristische groep of een buitenlandse mogendheid voor een dergelijke misdaad verantwoordelijk zou zijn, hadden we al oorlog.

Flint is een proeftuin

Helaas zijn we al een tijd in oorlog. De steden van de Rust Belt zien er uit alsof ze zijn gebombardeerd.3 Hier vindt een eenzijdige klassenoorlog plaats van de bezitters tegen de armen. Al een generatie lang staan we bloot aan economisch terrorisme dat onze levenstandaard aantast, onze samenleving vernietigt en de toekomst van onze kinderen hopeloos maakt. De goedbetaalde banen zijn om zeep geholpen en de vrijhandel is ons door de strot geduurd door de ene na de andere regering. Nu willen ze onze meest gevierde traditie aanpakken: de democratie. Crisismanagers verspreiden zich als onkruid over de Verenigde Staten. Als de vergiftiging van een hele stad de mensen niet wakker schudt, weet ik het niet meer.

Heel lang heerste het misverstand dat de problemen in Flint door de inwoners zelf zijn veroorzaakt. Alsof de val van mijn stad van het hoogste inkomen per hoofd van de bevolking op deze planeet naar het armste in het land een vrije keuze is geweest! Flint is een proeftuin, een plaats zo uitgemergeld dat rechts denkt ongestraft te kunnen experimenteren. Het is tenslotte alleen maar de werkende klasse, zwarte mensen en armen, die worden getroffen. Mensen die voortdurend als 'human resources' (letterlijk: menselijke grondstof) worden bestempeld, miljarden produceerden en gemakkelijk worden afgeschreven. Mensen die als proefkonijnen worden gebruikt om te kijken hoever een democratie met het afknijpen kan gaan zonder dat ze in verzet komen.

Beweging voor democratie nodig

Ondanks alles, zie ik lichtpuntjes. Van alle kanten van het land is hulp aangeboden. In een stroom van medeleven hebben ze ons het zo nodige water en de waterfilters gegeven. Tijdens de jaarlijkse toespraak van gouverneur Snyder deden duizend mensen mee met het protest. Zij eisten de arrestatie van de personen die verantwoordelijk zijn voor de ramp. De woeste schreeuw van de grote menigte diende als de achtergrond van de schaapachtige woorden van de gouverneur. Die was duidelijk aangeslagen door de woede die zijn beslissingen hebben veroorzaakt. Hij zou zich moeten schamen.

Foto demonstratie in Flint
Duizend mensen demonstreren tijdens de rede van gouverneur Snyder.

Om de schade te repareren, moet veel gebeuren. Op dit moment hebben we flessen water, filters en voortdurende metingen van het lood nodig. Op langere termijn moet misschien het hele leidingsysteem worden vervangen. Dat levert ook goed, redelijk betaald werk op voor mensen die door de crisis zijn getroffen. De kosten zijn zeker hoger dan de 28 miljoen dollar die Snyder voor noodmaatregelen heeft afgekondigd. Het is ironisch dat de omschakeling naar water van de Flint-rivier, bedoeld om kosten te drukken, juist vele malen meer geld gaat kosten. Dit laat al die hypocriete bezuinigers zien dat je niet kort door de bocht kan gaan als het om volksgezondheid gaat.
We hebben een uitgebreid federaal onderzoek nodig om uit te vinden welke mensen verantwoordelijk zijn en hen vervolgens aan te klagen. We hebben ook volledige gezondheidszorg nodig voor de slachtoffers van deze bestuurlijke ramp.
Maar bovenal heeft Flint en de gehele natie wederopleving nodig van een beweging die ervoor zorgt dat beslissingen over volksgezondheid - en eigenlijk alle beslissingen over publieke zaken - weer democratisch worden genomen door degenen die door de maatregelen worden getroffen. Het democratiseringsproject is nu in onze handen. Nog nooit heb ik zo'n grof voorbeeld van ondernemersfascisme meegemaakt. We moeten een einde maken aan de dictatoriale crisismanagers wet, voordat ze ons allemaal vergiftigen.




1 Eerder, 22 januari 2016, verschenen op Labor Notes. http://www.labornotes.org/blogs/2016/01/viewpoint-flint-water-crisis-ground. Sean Crawford is in Flint geboren en getogen en werkt in het Lake Orion assemblage bedrijf van General Motors. Vertaling Jan Taat. Gedetailleerde Engelstalige informatie is beschikbaar op http://flintwaterstudy.org/ (terug)
2 In 2002 had Flint 30 miljoen dollar schuld en kwam onder curatele te staan, zoiets als een artikel 12 gemeente in Nederland. Zie ook https://en.wikipedia.org/wiki/Flint,_Michigan (terug)
3 Rust belt (roest gordel) is het gebied dat binnen de Verenigde Staten het zwaartepunt van de (zware) industrie vormde. De naam komt van de verroeste machines van verlaten fabrieken - https://nl.wikipedia.org/wiki/Manufacturing_Belt(terug)