welkom
extra
Solidariteit

Komitee Wetenschap en Techniek voor Vietnam

Boeiend boek over solidariteit

Rob Lubbersen

Dit jaar viert het Medisch Comité Nederland Vietnam haar 45-jarig bestaan. Vijfenveertig jaar MCNV - Giro 1090400! Miljoenen guldens en later euro's werden in Nederland ingezameld voor medische hulp aan de Vietnamese bevolking. Voor medicijnen, apparatuur en zelfs een compleet ziekenhuis. Minder bekend is dat er naast het MCNV vanaf 1971 ook een Komitee Wetenschap en Techniek voor Vietnam heeft bestaan. Daarover en nog wat aanpalende zaken heeft Peter de Goeje een informatief en bij tijd en wijle vermakelijk boek geschreven met als titel "Met solidaire groet".

In 1986 exporteerde Vietnam 25 ton bijenhoning. In 1995 was dat 1.629 ton. In 2007 werd er 12.000 ton honing verscheept. In twintig jaar een toename van 25.000 kilo naar 12 miljoen kilo honing. Het is één van de aansprekende resultaten van de samenwerking tussen wetenschappers uit Nederland en Vietnam. Een samenwerking die in 1971 begon. Wat was de achtergrond daarvan?

Oprichting Komitee

Met solidaire groet - cover In de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw woedde in Indo China een wrede oorlog. In Vietnam, Laos en Cambodja vochten de Amerikanen tegen de nationale bevrijdingsbewegingen aldaar. Het was een oorlog om de politieke en economische macht in de regio. Een oorlog van het imperialisme tegen de plaatselijke bevolking. Ondanks grote verliezen vochten de Indochinese volken dapper terug. In 1968 bleek hun vitaliteit tijdens het Tet-offensief van de guerrilla's van de Vietcong.
In het Westen nam de verontwaardiging en het verzet tegen de imperialistische oorlog sterk toe. Demonstraties werden groter en feller. Er kwam een brede solidariteitsbeweging op gang. In Nederland kreeg die beweging in 1968 onder andere gestalte in de oprichting van het Medisch Comité Nederland Vietnam. Dit begon geld in te zamelen voor de medische hulp aan de mensen in de bevrijde gebieden. Terwijl de Nederlandse regering nog pal stond achter de Atlantische bondgenoot, groeide onder het gewone volk de solidariteitsbeweging.
In 1971 kreeg deze beweging een nieuwe loot aan haar stam. Een groep studenten en medewerkers van de universiteiten in Amsterdam, Delft, Leiden, Wageningen, Groningen en Enschede ging over tot de oprichting van het Komitee Wetenschap en Techniek voor Vietnam, Laos en Cambodja. De leden van deze groep wilden een humane inzet van wetenschap en techniek. Ze keerden zich tegen onderzoek naar nog 'effectiever' napalm, nog 'vernunftiger' fragmentatiebommen, nog 'giftiger' chemicaliën tegen oogsten en voor 'ontbladering' van de bossen. Het Komitee wilde wetenschap en techniek ondersteunen in Noord-Vietnam en in de bevrijde gebieden van Zuid-Vietnam, Laos en Cambodja. Ze wilden daarbij ook zelf apparatuur maken voor de revolutionairen die daar hun strijd uitvochten.

Eén van de Komitee-leden was een jonge computerprogrammeur in Leiden, Peter de Goeje. Hij zou de spil worden in de academische solidariteitsbeweging met Indo China. En hij is degene die het wel en wee van dit Komitee en van nog wat andere zaken tot aan 2013 heeft opgetekend in het boek Wetenschap en Techniek voor Vietnam "Met solidaire groet - Technische en wetenschappelijke hulp aan Vietnam".1

Zorgvuldig overzicht

De spectaculaire groei van de Vietnamese honingproductie is niet het enige wapenfeit dat Peter de Goeje weergeeft. In 319 bladzijden doet hij levendig verslag van nog veel meer resultaten van de inzet van het Komitee de afgelopen ruim veertig jaar. Zo begonnen de leden ooit met het maken van medische hulpapparatuur, zoals operatielampen en hartslagmeters die in ondergrondse noodhospitalen konden worden gebruikt. Later volgden een filmstudio en een complete tractorrevisie werkplaats. Na de bevrijding van Vietnam in 1975 werd de academische samenwerking uitgebreid met tal van projecten rond de landbouw, de gezondheidszorg en de industrie.
Peter de Goeje beschrijft hoe aanvankelijk het Komitee moest opboksen tegen gebrekkige communicatie met de Vietnamezen. Tegen regelrecht wantrouwen soms: waren die lieden uit dat kapitalistische Nederland misschien eigenlijk gewoon Amerikaanse spionnen? Later kreeg het Komitee te maken met weerstanden in eigen land. Na 1978, in de tijd dat nogal wat bootvluchtelingen Vietnam verlieten, eisten liberalen en christen-democraten in politiek Den Haag stopzetting van de samenwerking. De opvallend gulle sociaal-democraat Jan Pronk boog daar niet voor en bovendien hielden de meest universiteiten hun solidaire rug recht. Het boek van Peter de Goeje levert met de beschrijving hiervan een heel zorgvuldig overzicht van bijna vijftig jaar ontwikkelingssamenwerking en de politiek dienaangaande.

Maar Peter doet meer. Hij beschrijft ook zijn eigen emoties, gedachten en overwegingen bij dit alles. En hij geeft een inkijkje in de cultuur van het solidaire milieu van waaruit hij opereerde. Hij onderbreekt soms zijn Komitee-verhaal met een woordelijke weergave van de vergaderingen van de woongroep waarvan hij deel uitmaakte. Discussies over een grasveldje of een kippenhok in de gemeenschappelijke tuin, maar ook over financiële bijdragen naar draagkracht en over meer of minder inzet voor de maatschappijverandering, Peter gaat ze niet uit de weg. Hij doet dat op een prettige, zo nodig wat relativerende wijze. Aangenaam is een woord dat zeker van toepassing is op zijn boek. Het enige foutje staat op pagina 245 waar hij het heeft over het International Institute for Social Sciences (ISS) in Den Haag, terwijl dat toch echt het International Institute of Social Studies moet zijn. Een minieme kleinigheid in een boek dat in alle opzichten het waard is om gelezen te worden.


1 Peter de Goeje - Met solidaire groet; Technische en wetenschappelijke hulp aan Vietnam. Amsterdam 2012 - 24 euro 50 - www.kitpublishers.nl. (terug)