welkom
extra
Solidariteit

Timmerliedenbond in New York City organiseert migranten

Van druppel naar vloedgolf

Tiffany Ten Eyck (bewerking/vertaling Roland Siebe)1

Niet zo lang geleden waren de georganiseerde timmerlieden eerder geneigd hun migrantcollega's op de bouwplaats aan te vallen dan hen in het vakbondsgebouw te verwelkomen. "Begin jaren negentig bezocht de vakbond bouwplaatsen waar vakorganisatie uitgesloten was om vervolgens de daar werkende migranten te intimideren. Dat was een situatie van een zinkend schip", vertelde Greg Butler, lid van de timmerliedenbond, United Brotherhood of Carpenters (UBC) in New York City.

De vijandschap tussen georganiseerde timmerlieden en hun ongeorganiseerde tegenpolen werd gevoed door de vervanging van georganiseerde arbeid(st)ers door de voor lage lonen aangenomen, zwarte en Latijns Amerikaanse ongeorganiseerden. Dat gebeurde de afgelopen dertig jaar vrijwel overal en leidde in een sector als de bouw die een geschiedenis kent, waarin bevolkingsgroepen volgens scheidslijnen van ras en etnische herkomst 'samenleven', tot verhoogde spanningen.

Eén op één

Butler: "Naarmate meer migranten naar New York kwamen, werden zij aangetrokken door bouwbedrijven waar de bond geen toegang had en de ondernemers een loon van zeven dollar per uur betaalden. De vakbond moest de werkelijkheid erkennen dat de enige manier om tot organisatie te komen, ledenwerving onder de migranten was."
Hoewel het bepaald geen fluitje van een cent is geweest, ondernam de bond een serieuze poging om de kloof tussen de georganiseerde en ongeorganiseerde timmerlieden te overbruggen. Kleinschalige campagnes van de UBC in New York baanden de weg banen naar meer migrantarbeiders binnen de eigen gelederen. Organisatiemodellen van 'één op één' en de steun van vakbondsleden hebben vorig jaar tientallen migranten naar de bond gebracht. Dit ondanks het feit dat het moeilijker is geworden volwaardig werk te vinden.

Kom naar buiten

In de 18e Straat in Manhattan was vorig jaar juni iets bijzonders te zien. Dertig georganiseerde timmerlieden vormden een picket line voor een 'ongeorganiseerde' bouwplaats waar bouwvakkers de funderingen van een flatgebouw aan het storten waren. Wat daarna gebeurde, kan een nieuwe fase inluiden in de toegespitste verhoudingen tussen migrantarbeiders en bouwondernemers. Temidden van handgeklap door de 'picketers' en leuzen als "kom naar buiten!" verlieten vijftien ongeorganiseerde migrantarbeiders de bouwplaats, wetende dat zij daar nooit meer konden terugkeren.
Eén van hen, Shavan Agard uit Ghana en al meer dan twee jaar in New York werkzaam in de bouw, zei dat de arbeiders het zat waren om een loon toegezegd te krijgen dat ze vervolgens niet ontvingen. De keuze eruit te lopen, vertelde hij, was het resultaat van de alledaagse praktijk in vakbondsvrije bouwbedrijven. "De lonen, de vele uren die je moet werken en de druk die steeds op je wordt uitgeoefend, dat zit ons tot hier. Als je gewond raakt op het werk, krijg je geen cent meer. Ze beloven je wat, maar geven het vervolgens niet. Om elke reden kunnen ze je ontslaan."
Met de andere migranten die naar buiten liepen, is Agard lid geworden van de timmerliedenbond UBC en inmiddels werkt hij op een locatie met een vakbond en sociale rechten. "Je moet de kansen grijpen. Bouwvakkers zijn bang voor ontslag als zij vakbondslid worden, maar dat klopt niet. In de vakbondsvrije bouw, als het bedrijf dus gesloten is voor de bond, is het zo enorm slecht dat je wel naar iets anders moet uitkijken."

Terwijl de bond het gevecht aanging migranten te organiseren, ondersteunden actieve leden de 'walk out'. "Een belangrijk deel van wat je moet doen om leden te werven, bestaat uit de mobilisatie van de al georganiseerden die de campagne ondersteunen", zei Andres Puerta die bij de UBC in dienst is. "Timmerlieden in New York zijn fanatieke en trotse vakbondsleden en van daaruit zijn zij actief in deze campagnes."

Slopende campagne

De organisatie van migranten in de bouw is moeilijk gebleken vanwege de kwetsbare positie van de arbeiders ten opzichte van de bedreigingen van de ondernemers. Het werk vindt veelal verspreid over de stad plaats, terwijl de strategie van de bonden meestal gericht is op grote objecten en snelle campagnes. Wat de situatie verergert, is dat vergeldingen van ondernemers bij kleine bouwbedrijfjes moeilijk te bestrijden zijn. Bovendien geven langdurige procedures de bazen meer tijd hun tegen de vakbond gerichte koers uit te stippelen.
Toen de bond op grote schaal probeerde Mexicaanse steigerbouwers in de Bronx te organiseren, startten de 'organizers' een campagne die bijna twee jaar later met weinig hoop op een 'georganiseerd' bedrijf nog aan de gang is. Ze begonnen in de lente van 2006 door aan het einde van de werkdag contacten te leggen met de arbeiders van Colgate Steigerbouw en slaagden erin de boodschap onder het gehele personeel te verspreiden. De grote groep Mexicaanse arbeiders trok de aandacht van de Mexicaanse sociale organisatie Tepeyac die al snel de campagne steunde.
Juni 2006 hield het Nationaal College voor Arbeidsverhoudingen vakbondsverkiezingen, waarin de betrokken arbeiders voor de vakbond stemden. Dit nieuws over een nieuwe bond beviel Colgate niet. Het management klaagde dat het personeel was geïntimideerd. Puerta vertelde dat twee arbeiders - familie van de algemeen manager - tegen de bond hadden getuigd. Colgate kreeg gelijk en de verkiezing werd ongeldig verklaard. De campagne ging door en zette het bedrijf onder druk, een tweede en derde ronde volgden, de laatste in december 2007.
Dit trage en zich voortslepende proces holde de invloed van de bond uit. De arbeiders die positief tegenover de bond stonden, werden aangemoedigd lid te worden en het bedrijf te verlaten. Bijna twintig mensen deden dat, hetgeen de timmerlieden als een succes beschouwden, ook als het bedrijf de bond nooit zou erkennen.,/P>

Stappen voorwaarts

In een andere, nog lopende wervingscampagne bij de bouwgigant EMC is de nieuwe positie van migranten binnen de UBC goed te zien. Meer dan tachtig arbeiders, veelal migranten uit Europa en Zuid-Amerika, werkten voor het antivakbond bedrijf EMC aan de bouw van hotels. De 'organizers' bezochten hen thuis in New Jersey, vaak laat in de avond. Vanaf het moment dat arbeiders elkaar begonnen te organiseren en meer vakbondsbijeenkomsten bijwoonden, coördineerde de bond demonstraties vlak voor de bouwplaats. Op Goede Vrijdag in 2006 demonstreerden ongeveer zeventig leden bij een werkobject op West 26th. Met de 'organizers' vormden ze een cordon en verhinderden in een actie van burgerlijke ongehoorzaamheid dat een truck naar binnen kon rijden. De politie arresteerde drie bondsvertegenwoordigers, terwijl de leden zich uit de voeten wisten te maken.
In dezelfde periode voerden dertig Ierse en Zuid-Amerikaanse arbeiders een procedure tegen de staat om niet betaald loon te claimen op grond van gewerkte overuren. Zij werkten soms zeventig uur per week. Bovendien kregen de Ierse migranten per uur tien dollar meer betaald dan hun Zuid-Amerikaanse collega's die hetzelfde werk deden. Puerta: "De Ierse migranten zelf zeiden dat het niet klopte dat zij meer loon ontvingen dan hun collega's." De bond wacht de afloop van deze zaak af om daarna nieuwe voortgang te boeken in andere situaties waar achterstallig loon uitbetaald behoort te worden. Door al deze activiteiten bij EMC zijn verschillende daar werkzame bouwvakkers lid van de timmerliedenbond geworden.

Zelfs wanneer rekening gehouden wordt met de twee New Yorkse bouwondernemers die de vakbond uitgesproken bestrijden, maken migrantarbeiders stappen voorwaarts. "Immers", zo benadrukte Puerta, "de huidige omstandigheden voor migranten in dit land bemoeilijken het deze arbeiders om in verzet te komen."

Doorgaan

Op dit moment blijft de ledenwerving op bouwplaatsen in het gehele gebied van New York doorgaan. Inclusief Brooklyn, waar Westafrikanen, Polen en migranten uit Zuid- en Midden-Amerika het Sheraton hotel aan het bouwen zijn. Bij een ander bedrijf, US Reinforced Concrete, verloren de bouwvakkers hun eerste vakbondsverkiezingen na te zijn geïntimideerd. De bond heeft hiertegen een zaak aangespannen bij het Nationaal College voor Arbeidsverhoudingen en hoopt op nieuwe verkiezingen.
De taak migranten in de bedrijven te organiseren wordt voortgezet. Voor de nieuwe leden kan een goede strategie het verschil maken tussen werk in een bedrijf met een vakbond of geen werk.
Volgens Puerta heeft de timmerliedenbond gekozen voor ledenwerving aan de basis. Een veelomvattende strategie met training van leden in huisbezoeken, samenwerking met maatschappelijke en politieke organisaties en organisatie van arbeiderssteun. Daarnaast geeft de bond veel aandacht aan de ledenscholing in de geschiedenis van de arbeidersbeweging en de rol die migranten hebben gespeeld.

Als migranten binnendruppelen in de vakbond, wat is dan nodig om daar een vloedgolf van te maken?


1 Labor Notes, januari 2008 - http://www.labornotes.org