welkom
extra
Solidariteit

Drie maanden staking bij Gate Gourmet, Düsseldorf

Een ware kerstactie

Herre de Vries

Sinds 7 oktober 2005 zijn tachtig werknemers van Gate Gourmet op de luchthaven van Düsseldorf in staking. Ze vinden dat het 'nu wel genoeg is geweest' bij deze Amerikaanse cateraar en staken voor een loonsverhoging van 4,5 procent en tegen verslechteringen van de arbeidsvoorwaarden.

Gate Gourmet levert wereldwijd de catering voor luchtvaartmaatschappijen als Lufttransport-Unternehmen (LTU), Deutsche BA, Air France en Northwest Airlines (partners van KLM), Iberia, British Airways en Turkish Airlines. Op de meeste grote luchthavens, waaronder Schiphol, is het bedrijf aanwezig. De Düsseldorfse vestiging ging in 2001 van LTU naar Gate Gourmet. Toen het moederbedrijf Swissair in datzelfde jaar failliet ging, kwam Gate Gourmet in handen van de Amerikaanse investeringsmaatschappij Texas Pacific Group. Daarna ging het bergafwaarts met de arbeidsvoorwaarden. Zo werd na een onderzoek van McKinsey het aantal vrachtwagenchauffeurs teruggebracht van 90 naar 36, hetgeen betekende dat vliegtuigladingen met de helft van de vroegere bezetting voor de vlucht werden klaargemaakt. De laatste twee jaar bleven loonsverhogingen uit en namen de werkdruk en het ziekteverzuim enorm toe. Volgens de directie van Gate Gourmet zijn deze maatregelen nodig, omdat het bedrijf een slachtoffer is van '11 september' en geen winst meer maakt.

Onvermurwbare directie

Bij de voorbereiding van de CAO, afgelopen zomer, zette het onderhandelingscomité de zaak op scherp en eiste 4,5 procent meer loon als compensatie voor de inflatie. De directie stond echter nieuwe saneringen voor ogen: verlengen van de arbeidstijd tot 40 uur per week, invoeren van wisseldiensten, verminderen van het aantal vakantiedagen van 30 naar 25 en afschaffen van toeslagen. Het onderhandelingscomité wilde daar niet over praten. Vervolgens kondigde de directie ontslagen aan. Op 7 oktober antwoordden de werknemers van Gate Gourmet Düsseldorf met een staking.
De directie tracht de stakers te negeren door onderkruipers in te huren via uitzendbureaus en door werknemers van andere vestigingen naar Düsseldorf te halen. Bovendien is extra beveiligingspersoneel aangetrokken. Deze hele operatie heeft inmiddels al meer gekost dan de eventuele loonsverhoging. Ondanks vertragingen en logistieke problemen blijft de directie echter onvermurwbaar.

Spontane kerstblokkade

Het stakende personeel is georganiseerd in de vakbond Nahrung-Genuss-Gaststätten (NGG) die de actie ondersteunt. Een stakingspost is ingericht en om de paar dagen verschijnt een actiekrant. Andere bonden hebben hun solidariteit betuigd. Zo zei een vertegenwoordiger van Ver.di tijdens een bijeenkomst op 25 november dat zijn bond bij verschillende bedrijven, waaronder Lufthansa en LTU, actief is. Helaas liet hij in het midden wat dat betekende voor de staking bij Gate Gourmet. Evenmin kwam ter sprake dat Ver.di een CAO heeft afgesloten met Gate Gourmet Duitsland, waar acht van de tien Duitse vestigingen onder vallen. Düsseldorf hoort echter bij Gate Gourmet West en valt dus niet onder deze CAO, waarmee Ver.di de stakers in de kou liet staan en met louter verbale solidariteit bijdroeg aan het isolement van de staking.
Solidariteitsacties zijn tot nu toe alleen door enkele kleinere groepen ondernomen, zoals de Duitse anarcho-syndicalistische vakfederatie FAU (Freie ArbeiterInnen Union). Vlak voor de kerstdagen leidde dat tot een spontane blokkade van het bedrijfsterrein.
Op 24 december, de 79ste stakingsdag, werd een heuze 'kerstmis' gehouden. De mis begon 's ochtends om elf uur voor de stakingstent op het terrein van de luchthaven. Naast voorgangers van de protestantse en katholieke kerk richtte ook een islamitische geestelijke het woord tot het stakende personeel en andere aanwezigen. De dienst werd goed bezocht. Ondanks koude en motregen waren ongeveer honderd mensen gekomen om hun solidariteit te tonen. In een plezierige en hartelijke sfeer, kaarsen en koffie in de hand, bleken de stakers na ruim drie maanden nog zeer gemotiveerd. "Als het moet, staken we tot in de zomer!"
Na de mis stond er niets meer op het programma. Leden van de NGG ruimden de spandoeken en de koffiehoek op. Ondertussen verzamelde zich een groep van ongeveer 25 vrouwen en mannen voor een demonstratie voor de poort van het bedrijfsterrein. De botheid van de directie van Gate Gourmet en de voortdurende inschakeling van stakingsbrekers vormden een goede reden. Vreedzaam, maar in een sfeer van klassenstrijd, werd Gate Gourmet logistiek 'gehinderd'. Drie vrachtwagens en het transportbusje van een leverancier konden het bedrijf niet verlaten om naar het landingsterrein te vertrekken.

Verstoken van catering

Het management riep de hulp in van het beveiligingspersoneel dat alleen kon voorkomen dat de actievoerders het terrein betraden. De vrachtwagens kwamen echter geen meter van hun plaats. Pogingen om de demonstranten met geweld te verwijderen mislukten, waarna de politie werd gebeld. Na een kwartier verscheen de eerste auto, met vier agenten. Dezen probeerden zich een beeld van het geheel te vormen en zochten de dialoog. Daarin kwamen de juridische implicaties uitvoerig aan bod en werd duidelijk dat het recht op vergadering en demonstratie niet ter discussie kon staan. De beveiligingsdienst beschuldigde de actievoerders van 'geweldsdreiging' en eiste op een zeer dwingende toon dat zij de bijeenkomst dienden te verplaatsen. De politie vond dat overdreven, maar sprak in de sfeer van de vrieskou wel van "juridisch zeer dun ijs".
Dit gedoe duurde een kwartier. De politie aarzelde en de beveiligingslui begonnen te duwen en te meppen. Onmiddellijk grepen de agenten in, 'eigenrichting' was verboden, er diende gewacht te worden tot zij de problemen zouden oplossen. De kans op verdere escalatie was daarmee weggenomen. Na de komst van nog twee politieauto's vroeg een oudere agent naar de 'leider' van de actie. Natuurlijk meldde zich niemand. De man liet zich niet van zijn stuk brengen en sprak volgens de 'demonstratiewet' willekeurig iemand aan. Hem werd tegengeworpen dat hier een hiërarchievrije groep actie voerde, waarop hij verbaasd mompelde dat hij dan met iedereen tegelijk moest praten.
En dit alles gebeurde vlak voor de bumper van een vrachtwagen, waarvan de bestuurder gevraagd was de motor af te zetten.
Nadat de blokkade feitelijk drie kwartier geduurd had, werd deze vreedzaam door de politie beëindigd. Van geen van de actievoerders werd de naam genoteerd. De agenten vertelden dat hun bond ook een serieuze loonsverhoging had geëist en dat ze de getoonde solidariteit niet in twijfel trokken.
Als toetje bij de actie kwam een manager nog even melden dat een vliegtuig van Lufthansa zonder catering naar Joegoslavië vertrokken was. De passagiers zouden drie uur lang niets te eten krijgen, zonder ook maar iets van de actie en de reden van de staking te vernemen. Hij sprak van een zinloze actie en verspilde moeite. De actievoerders wisten beter. Nog vier andere vliegtuigen bleven verstoken van de catering van Gate Gourmet! De stakers bedankten voor het mooie kerstgeschenk.

Ontruiming

Om de toon voor de - mislukte - onderhandelingen van 5 januari 2006 alvast te zetten, werd maandag 2 januari 's nachts de stakingspost ontruimd. De daarvoor gebruikte bus werd opengebroken en weggesleept, de tent in de bosjes gegooid en de spandoeken vernietigd. Voor de bedrijfspoort staat nu een grote bus van het beveiligingsbedrijf.

Zie voor het laatste nieuws: www.ngg.net en www.fau.org