welkom
commentaren
Solidariteit

Commentaar 69 - 10 juni 2007

G8: niet relevant

Jan Taat

Afgelopen week spraken regeringsleiders in Heiligendamm met elkaar over het klimaat, Afrika en het Amerikaanse raketschild. Zij zijn het niet eens geworden. Rond hen was een hek, duizenden politieagenten en tienduizenden actievoerders van een divers pluimage. Ook de actievoerders werden het onderling niet eens. Ondertussen gaat de verslechtering van het klimaat door.

Het bestaansrecht van de G8 staat ter discussie. De acht vertegenwoordigen een steeds kleiner wordend deel van de wereldeconomie. Snel opkomende landen als China, India en Brazilië zitten niet aan tafel. Maar ook met een raad van elf, is het de vraag waarom de rest niet mee zou mogen doen. En dan komen we eigenlijk op de Verenigde Naties uit. Dit alles nog geheel los van de vraag wat de macht is van regeringen in een liberaliserende, globale economie.

Ongeloofwaardig

Behalve het gebrek aan representativiteit zijn ook de resultaten van de laatste toppen abominabel. Als er al afspraken werden gemaakt, zijn die vaak niet nagekomen. Een bekend voorbeeld is de belofte de schuldenlast van arme landen te verminderen. Daarvan profiteerde voornamelijk Irak. Andere landen worden door de rente op de schulden uitgemolken en beknot in hun ontwikkeling door handelsbelemmeringen van de G8.

Van wat er naar buiten komt, lijkt deze G8 te zijn overschaduwd door de ruzie over het raketschildje in Tsjechië en Polen. Nogal doorzichtig leuken de G8 het resultaat van de top op: 58 miljard voor de bestrijding van aids, malaria en tuberculose in Afrika. Een groot gedeelte van dat bedrag was al toegezegd. En als er al geld vrij wordt gemaakt, zal dat terugvloeien naar de eigen farmaceutische industrie is een veel gehoorde mening. Samengevat: de G8 is zelfs in de 'burgerlijke' pers nauwelijks geloofwaardig.

Klimaatboosdoeners

Een probleem, waarvan de urgentie steeds duidelijker wordt, is de klimaatverandering. De grootste boosdoeners waren bijeen in Heiligendamm. Het resultaat is bedroevend: een belofte om in andere forums te gaan onderhandelen. Maar dan wel "serieus", werd er bij gezegd. Opnieuw een bewijs voor de irrelevantie van de G8. Het niveau van de discussie ligt op een zeer eenvoudig niveau: 'als zij niets doen, doen wij ook niets'. Bush wees met name op China en India, die dus niet in de G8 zitten.

Toch is er een belangrijke wending in de klimaatdiscussie. De klimaatsceptici zijn klimaatcynici geworden. De eersten beweren dat de CO2-uitstoot weinig of geen effect op het klimaat heeft en dat de gemeten klimaatveranderingen statistisch verklaard kunnen worden door natuurlijke variaties. De veranderingen zijn toeval of veroorzaakt door de zon. Dat veranderingen te voorspellen zouden zijn met modellen, zoals de klimaatkoffiedikkijkers doen, geloven ze niet. Het standpunt dat de klimaatverandering niet tot actie noopt, is na de recente rapporten van de Verenigde Naties en de publiciteit rond Gore's film moeilijk vol te houden. Vandaar dat nu een plan B wordt ingezet.
De nieuwe tactiek is radicaal anders. "Bush heeft gelijk" kopte het dagblad De Pers op 7 juni 2007. Tegen de klimaatveranderingen is weinig te doen, we moeten ermee leren leven, is de moraal van het verhaal. Het is veel goedkoper de dijken wat hoger te maken dan de CO2-uitstoot te verminderen. De sceptici zijn cynici geworden die plotsklaps het volste vertrouwen hebben in de klimaatkoffiedikkijkers. De gevolgen van de klimaatverandering zijn namelijk pas in euro's uit te drukken, als ze nauwkeurig te voorspellen zijn. Dit nog afgezien van de bekrompen, kortzichtige en nationalistische gedachte dat als wij onze voeten droog houden, de rest het maar zelf moet bekijken.

Protest

Waar de G8 bijeenkomen, laten de andersglobalisten blijken dat het anders kan. De laatste keer, in Rusland, ging dat moeilijk. In Duitsland waren, ondanks de repressie door de politie, meer mogelijkheden. De opzet van de acties rond de G8 was breed, iedereen kon 'zijn/haar ding' doen. Of het over migratie, milieu, armoede, dieren, landbouw, oorlog en vrede of het kapitalisme in het algemeen ging, maakte niet uit.
Behalve in de onderwerpkeuze was er ook een groot verschil in aanpak. Sommigen vroegen of eisten iets van de G8. Anderen streefden de omverwerping van het kapitalisme na en zijn in het geheel niet geïnteresseerd in de G8. Onderling was er weinig begrip. Omdat de G8 nu eenmaal in Heiligendamm werd gehouden, vonden de acties min of meer op dezelfde locatie plaats. Min of meer, omdat de organisatie zo opgezet was dat een ieder voor zijn/haar eigen type actie kon kiezen.
Helemaal goed is deze gescheiden aanpak niet gelukt. Aan het einde van de kleurrijke en vreedzame demonstratie kwam het tot een confrontatie tussen de politie en een gedeelte van de activisten. Aan wie dat lag, laat ik graag in het midden, de discussie heeft een hoog 'hij begon eerst' gehalte .1 De cynici in het 'zwarte blok' ergerden zich aan een feestelijke en ludieke demonstratie in deze sombere wereld en gingen liever met de politie matten. De politie op haar beurt nam de gelegenheid waar om juist vreedzame demonstranten verder te intimideren. Ik heb bewondering voor de duizenden die desondanks meededen met de blokkades op woensdag.

De vraag rijst of de rituele dans van de activisten rond de irrelevante G8 veel nut heeft. Beperkt, zou ik zeggen. Groepen die zich tegen de neoliberale globalisering verzetten, komen enigszins voor het voetlicht van de internationale pers. Belangrijker is wellicht dat de activisten voor een groot gedeelte uit jongeren bestonden die misschien voor het eerst actie-ervaring opdeden. Hopelijk blijven ze later net zo volhardend in hun verzet als tijdens de blokkades.


1 Wie meer over het begin van de schermutselingen wil weten, kan dat op de.indymedia.org/2007/06/180222.shtml vinden. (terug)

Klik hier