Solidariteit - Commentaar 515 - 30 juni 2024

Meer, meer, meer en nog eens meer

Ab de Wildt

Aan de ene kant verlokt het kapitalisme ons vierentwintig uur per dag het hele jaar door om dingen te kopen, te doen, te eten, te denken, te zeggen en te voelen met als enig doel producenten geld in het laatje te brengen. Aan de andere kant wordt gediscussieerd over het verschil tussen kapitaal en geld, wie behoren tot de arbeidersklasse, meerwaardetheorieën, substitutie, accumulatie en de vorming van eigen organisaties. Tijdens deze discussies doen we echter vrolijk mee aan de kapitalistische wedloop. Geen wonder dat het kapitalisme zo veel aantrekkelijker is.

De tijd van de voetbalgekte heeft weer toegeslagen. Zelf ben ik geen fan meer van voetbal. Sinds Tottenham Hotspur in 2013 Gareth Bale voor honderd miljoen euro verkocht en hij overstapte naar Real Madrid, ben ik gestopt met kijken naar voetbalwedstrijden én volgen van de standen. Afgehaakt bij brood en spelen, waarbij tegenwoordig voor velen het droog brood is geworden.

Gewetenloze kennis

Het is nu de maand van het Europese Kampioenschap voetbal in Duitsland. Niemand die zich afvraagt welk effect deze gekte heeft op het klimaat, op de omgeving, op verspilling en op vergroting van de kloof tussen arm en rijk. Horen, zien en zwijgen, waarbij zien vooral stekeblind is en horen Oost-Indisch is en zwijgen gebral over nationale trots.
Er is een record aantal deelnemers en daarmee aan de opbrengsten voor de UEFA (de Europese voetbalbond). Behalve de horeca die er goed aan verdient, draaien de organiserende steden zelf voor de kosten op.

Gisteravond was ik toevallig in de stad Dortmund, waar ook wedstrijden worden gespeeld. Een belachelijk aantal politiemensen was op de been. De kosten zijn voor de vele burgers, de opbrengsten voor een paar toch al steenrijken. Er is geen kritiek op het feit dat de sponsoren enorme bedragen kunnen geven aan dit kampioenschap. Ze verhogen 'gewoon' de prijzen die ze voor hun producten vragen en incasseren de toch al enorme winsten. Hun inzichten in de menselijke geest opent de deuren naar de drang om hun producten te kopen. En de wetenschap draagt daaraan zijn steentje bij, overigens ook aan de trainingen van de voetballers. Tegelijkertijd zijn die wetenschappers afhankelijk van wat de overheid en de clubs hun toestopt en aan de andere kant beschikken ze over een gewetenloze kennis hoe de omzet te verhogen. Die kennis verkopen ze voor een prikje aan de bedrijven en daarmee indirect aan diegenen die al heel veel geld hebben.
Samen met door de wetenschap ontwikkelde methodes hoe anderen te verleiden een product te kopen, wordt er door duurbetaalde voetballers alles aan gedaan om nog meer te verdienen via sociale media om aan hun achterban de meest mogelijke rotzooi te verkopen. Haarbandjes, shirts, geurtjes, shampoo en weet ik wat nog meer voor producten waarmee kennelijk zonder niet te leven valt! Met als doel nog rijker te worden en de producenten betalen daar grof voor om er ook zelf nog rijker van te worden, net als hun aandeelhouders. In camouflage taal heet dit succesvol ondernemen.

De menselijke geest

Sinds Rutte vrolijk lachend liegend zijn standpunten vertolkte en zijn opvolger dat schaamteloos zal na-apen en andere politici dat al lang doen, is liegen wereldwijd gemeengoed geworden. Laat ik me beperken tot Nederland.
Mijn ouders hebben me nog opgevoed met 'liegen mag niet', maar ik googelde maar eens bij de Volkskrant naar artikelen over liegen, en stond perplex. Probeer het zelf eens. Zelfs ons taalgebruik heeft er een gezegde voor: 'een leugentje om bestwil'. De taal is zeer flexibel, door het gebruik van een verkleinwoord wordt liegen iets kleins! En je komt er mee weg.

De menselijke geest van politici is zowel een selectiemiddel als een vaardigheid van het vak. Ik schat dat ze mensen in dienst hebben die hun oneliners bedenken met als doel anderen te ontregelen. Vooral ter rechterzijde zijn ze daar sterk in, omdat zij alles maar dan ook alles zeggen. Schaamte kennen ze niet. Helemaal niet op de sociale media. Het midden en links proberen het ook, maar dan met de rem erop. Timmermans in zijn alternatieve grijze pak op Tik Tok. Daarmee Tik Tok als realiteit accepteren, promoten en daar niets tegenoverstellen. In plaats daarvan in ieder geval de rest van de partij de straat op sturen om met mensen te praten om ideeën te promoten. Weg uit de overleggen en praat- beleidsorganen, de straat op vooral daar waar de jongeren zijn. Waar ooit het ideaal van verheffing van de arbeiders de toon zette, is dat verruild voor verre punten op de horizon, zoals windmolens op zee. In ieder geval, ver weg van waar de (hoog)ontwikkelde huidige achterban van de sociaaldemocratie woont, wordt de klassieke achterban verwaarloosd. Maar er wel over praten. Beleidsnota's vol verzinnen de niet in armoe levende hotemetoten over hoe de armoede moet worden aangepakt.

Naar de mensen toe

Nota's zonder uitleg waarom juist daar en niet hier gebouwd moet worden en wat dat de maatschappij brengt en waar de winsten van de windparken naar toe gaan. Daarmee is ook het loslaten van de vakbondsstrijd verbonden: ingeruild tegen het polderen om samen te werken met de liberalen. Met als gedachte dat als de machtigen het goed hebben, vallen er vanzelf kruimels op de grond voor de precairen, diegenen die in bestaansonzekerheid leven, (arbeid)migranten en niet te vergeten de jeugd. Ooit beweerde de aan Timmermans dienstige Samson met droge ogen dat de wereld er op vooruitgegaan is, omdat nul komma en nog wat de onderkant van de samenlevingen het cijfermatig beter heeft gekregen. Dus hebben we veel bereikt! Dit is het toppunt van het inruilen van de werkelijkheid tegen een kille, onpersoonlijke uit cijfers bestaande achterban. Kortom, met weinig inspanning - samenwerken met het kapitaal - is veel te bereiken. Het toppunt van de calculerende burger. Met als recent voorbeeld de overstap van een 'activistische' Greenpeace medewerker naar nota bene KPMG, om van binnenuit de vergroening te verwezenlijken (geen woord meer over bevechten overigens).

Tot slot, de klassieke vraag aan links, inclusief de vakbonden, wat te doen? Het ideaal van 'arbeiders verheffen' weer invoeren, naar de mensen toe gaan en uitleggen hoe het systeem in elkaar zit. Welke consequenties er aan zitten en welke rol ze zelf kunnen spelen. En als ze iets anders willen, dan is dit het alternatief. Kom uit de ivoren toren zou ik alle partijen adviseren die niets van rechts willen weten. Ga de straat op en verover de verloren stemmen terug met een goed verhaal.

S symbool
Stempel Solidariteit blijft