De familie Balk in ellende

Dit is de familie Balk: Pa en ma Balk, gepensioneerd, en hun volwassen kinderen  met aanhang. De familie Balk krijgt een hele bak ellende over zich uitgestort. Ze gaan er allemaal op achteruit. Dat komt door de plannen van de regering. Wat zijn eigenlijk de gevolgen voor u?

Jaap Balk en de WAO

Jaap (44 alleenstaand en van beroep vertegenwoordiger) zit na een ernstig auto-ongeluk in de WAO. En in een rolstoel. Hij kan nog wel wat, maar niet veel. Het kabinet gaat alle WAO'ers strenger beoordelen. Wie nog drie functies kan uitoefenen, is niet langer arbeidsongeschikt.

Jaap kan nog vijftien uur per week postzegels losweken, twee dagen per week loempia's vouwen en part time kaas inpakken in de supermarkt, zegt de computer van de UWV. Medisch gezien is Jaap daartoe in staat. Maar niemand wil Jaap hebben. Hij houdt nog vijf jaar zijn WAO-uitkering en komt dan in de WW. Omdat hij van zijn 18de  tot zijn 30ste  heeft gewerkt, krijgt hij 2,5 jaar WW. Jaap heeft recht op hulp bij het vinden van werk. Maar die hulp is zo goed als weg bezuinigd. De UWV helpt liever iemand die kansen heeft op een baan. Die heeft Jaap niet. Hij moet dus 2,5 jaar zinloos solliciteren. En daarna -hij is dan begin vijftig- naar de  bijstand.

Een ongezonde WAO

Dit wil het kabinet.

Wie niet volledig is afgekeurd, maar gedeeltelijk arbeidsongeschikt is, krijgt van het kabinet straks géén WAO-uitkering meer. Alleen mensen die langere tijd echt helemaal niet meer kunnen werken, krijgen nog WAO. Voor alle anderen moet de werkgever zorgen voor aangepast werk en het loon aanvullen via een verzekering.

Deze nieuwe regeling geldt voor alle arbeidsongeschikten vanaf het moment dat de wet in werking treedt (waarschijnlijk in 2006). In die nieuwe regeling staat ook dat alle WAO'ers strenger worden beoordeeld, zowel arbeidstechnisch als medisch.

Is in theorie werk te vinden dat WAO'ers met hun gebrek nog kunnen doen (wasknijpers maken, loempia's vouwen, et cetera), dan zijn ze niet langer arbeidsongeschikt, krijgen ze nog vijf jaar WAO en komen dan in de WW.

Deur naar de WAO op slot

Het gekke is dat het kabinet fors gaat bezuinigen op de subsidies die worden gegeven om arbeidsongeschikten weer aan een baan te helpen. Wie het snapt, mag het zeggen.

Ook wordt de speciale regeling voor arbeidsongeschikte zelfstandigen (WAZ) afgeschaft: zij moeten het voortaan maar zelf uitzoeken en zich particulier verzekeren. Vind maar eens een verzekeraar als je wat mankeert!

Na 2005 komt dus praktisch niemand meer in de WAO. Wel worden door de strengere beoordeling heel veel arbeidsongeschikten de WAO uitgeknikkerd. Als de deur naar de WAO dichtgaat, lopen veel zieken en gehandicapten de kans om in de WW of de bijstand terecht te komen.

Des te wranger is het dat het kabinet WW en bijstand ook fors aan het uitbenen is. De gedeeltelijk arbeidsongeschikte die geen recht meer heeft op WAO, maar ook geen aangepast werk vindt, wordt dus dubbel gepakt. Zeker als hij een verdienende partner heeft, want dan krijgt hij helemaal geen uitkering. En ook geen bijstand.

Het kabinet drijft WAO'ers naar de bijstand

De FNV is tegen het strengere beoordelingssysteem, waardoor bijna alle bestaande arbeidsongeschikten uit de WAO zullen vallen. Als je nog drie dingen kunt, zoals postzegels losweken of  kaas inpakken, moet je gaan solliciteren en raak je je WAO-uitkering kwijt. Vandaag ben je nog arbeidsongeschikt en morgen ineens niet meer, zonder perspectief op werk. 

Werkgevers moeten  voortaan wel bij ziekte het loon twee jaar gaan doorbetalen, in plaat van één. Ze kunnen de verantwoordelijkheid voor arbeidsongeschikte werknemers niet zomaar van zich afschuiven.

De FNV is het eens met het SER-advies over de WAO:
Houd het huidige systeem van beoordelen overeind voor langdurige arbeidsongeschikten (vijf jaar of meer). Betaal gedeeltelijk arbeidsongeschikten die aan het werk blijven, gewoon hun loon uit.

Geef gedeeltelijk arbeidsongeschikten die ondanks alles toch werkloos worden, een regeling die een minimuminkomen garandeert. En laat het inkomen van de partner daarbij buiten beschouwing.

Schrap het boetesysteem waarbij een werkgever extra WAO-premie betaalt voor iedere WAO'er afkomstig uit zijn bedrijf. Tot slot: geef de beperkte groep volledig arbeidsongeschikten een uitkering van 75 procent. Dat is 5 procent extra.

[Bron: FNV Actienieuwsbrief 2, 8 september 2003]