Dat blijkt uit de meer dan 120 inzendingen op de prijsvraag waarin "meedenkers" werden opgeroepen hun ideeën kenbaar te maken. Veel meedenkers stellen de traditionele vakbond - die zich in de eerste plaats sterk maakt voor het collectieve belang - ter discussie. Het kan dan ook bijna niet anders of het thema individualisering zal een prominente plaats krijgen.
Iemand doet bijvoorbeeld het voorstel werknemers en werkgever tot een maand na het bereiken van een CAO-akkoord te laten dooronderhandelen over individuele arbeidsvoorwaarden. Anderen pleiten voor afschaffing van het standaardlidmaatschap en invoering van een "lidmaatschap à la carte". Een veelgenoemd thema is de toekomst van de arbeidsmarkt. Ook daarbij worden de grenzen verlegd. Als mensen na hun 65ste willen doorwerken, dan moet de bond daarop inspelen door een systeem van geleidelijke uittreding, stelt iemand. Andere veelgenoemde onderwerpen zijn de invloed van Europa, de WAO, arbeidsvoorwaarden en uiteraard de toekomst van de vakbond.
Het woord solidariteit staat overigens nog bij heel veel leden in hun woordenboek. Zo suggereert iemand een dienstplichtig zorgleger in het leven te roepen, als antwoord op het nijpende personeelsgebrek.
KADER (Jaargang 42, nr. 5, pg. 1-2, 15 juli 2000)